เป็นโรคไต กินมะนาว ได้มั้ย ? เป็นคำถามที่พบบ่อย เพราะเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไต สิ่งแรกที่แพทย์และนักกำหนดอาหารแนะนำคือ “ลดโซเดียม” แต่เมื่ออาหารเค็มน้อยลง หลายคนกลับรู้สึกว่าอาหารจืด รับประทานได้น้อยลง หรือเผลอกลับไปเติมน้ำปลา ซีอิ๊ว หรือซอสปรุงรสเหมือนเดิม ข่าวดีคือ มะนาวเป็นหนึ่งในเครื่องปรุงที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะให้รสเปรี้ยวที่ช่วยเพิ่มความกลมกล่อมของอาหาร โดยแทบไม่เพิ่มโซเดียม และยังมีโพแทสเซียมกับฟอสฟอรัสในปริมาณต่ำเมื่อใช้ในปริมาณที่ปรุงอาหารทั่วไป อย่างไรก็ตาม มะนาวไม่ใช่อาหารมหัศจรรย์ที่รักษาโรคไตได้ และประโยชน์ของมะนาวควรมองในฐานะ “เครื่องปรุงที่ช่วยลดการใช้โซเดียม” มากกว่าการเป็นแหล่งสารอาหารสำคัญ ทำไมผู้ป่วยโรคไตจึงควรลดโซเดียม? เมื่อไตทำงานลดลง ร่างกายขับโซเดียมได้ไม่ดี ทำให้เกิดการคั่งของน้ำ ความดันโลหิตสูง และเพิ่มภาระต่อหัวใจและไต การจำกัดโซเดียมจึงเป็นหัวใจสำคัญของการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังตามแนวทาง KDIGO และ KDOQI ในขณะเดียวกัน งานวิจัยพบว่า ผู้ป่วยโรคไตจำนวนมากมีการรับรู้รสเค็มผิดปกติ ทำให้ต้องการรสเค็มมากกว่าปกติ ส่งผลให้การรับประทานอาหารโซเดียมต่ำเป็นเรื่องยากกว่าคนทั่วไป ดังนั้น การใช้รสชาติอื่น เช่น รสเปรี้ยวจากมะนาว สมุนไพร หรือเครื่องเทศ จึงเป็นเทคนิคที่นักกำหนดอาหารนิยมใช้เพื่อช่วยเพิ่มความน่ารับประทานของอาหารโดยไม่ต้องเพิ่มเกลือ มะนาวช่วยผู้ป่วยโรคไตได้อย่างไร? ประโยชน์หลักของมะนาวไม่ได้อยู่ที่วิตามินหรือแร่ธาตุ แต่คือ การเป็นเครื่องปรุงที่มีโซเดียมต่ำมาก น้ำมะนาว 1 ช้อนโต๊ะ มีโซเดียมประมาณ 1 […]

เป็นโรคไต กินมะม่วง ได้มั้ย ? คำถามสำคัญ สำหรับคนรักผลไม้แบบมะม่วง เพราะ มะม่วงเป็นผลไม้ที่คนไทยรักมาก ทั้งมะม่วงสุกหวาน มะม่วงดิบจิ้มน้ำปลาหวาน ข้าวเหนียวมะม่วง คำถามนี้จึงมาบ่อยมากในคลินิกโรคไต สิ่งสำคัญที่ผู้ป่วยโรคไตต้องรู้เกี่ยวกับมะม่วงคือ มะม่วงมีโพแทสเซียมปานกลาง (~168 mg/100g สำหรับมะม่วงสุก) ซึ่งไม่ได้สูงมากถ้ากินในปริมาณพอเหมาะ แต่สิ่งที่น่ากังวลกว่าคือน้ำตาลสูง (~13–16g/100g) ซึ่งเป็นปัญหาสำหรับผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย มะม่วง — โพแทสเซียมและน้ำตาลที่ต้องรู้ ประเภท (100g) โพแทสเซียม น้ำตาล CKD G1–G3 CKD G4–G5 มะม่วงสุก ~168 mg ~13–16 g ✅ 80–100g/มื้อ ⚠️ ดูค่า K ในเลือด มะม่วงดิบ ~156 mg ~5–6 g ✅ ดีกว่าสุก 🟡 กินได้น้อย มะม่วงมีสารอาหารอะไรบ้าง? สารอาหาร (มะม่วงสุก […]

เป็นโรคไต กินไอศกรีม ได้มั้ย ?  — คำถามที่ผู้ป่วยโรคไตถามและอยากได้คำตอบมากที่สุด เพราะในวันร้อนๆ หรือเวลาที่คนในบ้านกินไอศกรีมกัน ผู้ป่วยต้องนั่งดูอย่างเดียว ความจริงคือไอศกรีมทั่วไปมีหลายส่วนที่ต้องระวังสำหรับโรคไต ไอศกรีมนมมีฟอสฟอรัสสูง (~120–160 mg/100g) เพราะทำจากนมและครีมซึ่งเป็นแหล่งฟอสฟอรัสชั้นดี โพแทสเซียมปานกลาง (~150–200 mg/100g) และน้ำตาลสูงมาก (~20–30g/100g) ซึ่งเป็นปัญหาสำหรับผู้ป่วยโรคไตร่วมกับเบาหวาน   ไอศกรีมทั่วไป — อะไรที่ต้องระวัง? สารอาหาร (ไอศกรีมนม 100g) ปริมาณ ผลต่อโรคไต ฟอสฟอรัส ~120–160 mg สูง มาจากนมและครีม โพแทสเซียม ~150–200 mg  ปานกลาง ต้องนับ โซเดียม ~50–80 mg  ปานกลาง น้ำตาล ~20–30 g  สูงมาก ระวังในผู้ป่วยเบาหวาน ไขมัน ~10–15 g  ระวังสำหรับผู้ที่ไขมันในเลือดสูง   สรุป  เป็นโรคไต […]

เป็นโรคไต กินกะปิ ได้มั้ย ? คำถามที่คนที่เริ่มเป็นโรคไต มักถามกันมา โดยเฉพาะ ลุงป้าน้าอาญาติๆ ที่อยู่ทางภาคใต้ เพราะกะปิ ถือว่าเป็นเครื่องปรุงประจำบ้านเลยทีเดียว  แต่กะปินั้น จริงๆ แล้ว ถือว่าเป็นเครื่องปรุงที่มีทั้งโซเดียมและฟอสฟอรัสจากกุ้งหมักสูงมากใครที่ชอบน้ำพริกกะปิ ผัดสะตอกะปิ หรือแกงที่ใส่กะปิ มาดูกันว่าต้องระวังเรื่องอะไร สรุปแล้ว เป็นโรคไต กินกะปิ ได้มั้ย ? คำตอบคือ กินได้นิดหน่อย —เพราะ โซเดียมและฟอสฟอรัส สูงมาก จำเป็นต้องควบคุม และคำนวนการใส่อย่างดี  กะปิมีสารอาหารอะไรบ้าง? สารอาหาร (กะปิ 1 ช้อนชา/5g) ปริมาณ ผลต่อโรคไต โซเดียม ~400–600 mg  สูงมาก! ใช้แค่เล็กน้อย ฟอสฟอรัส ~50–80 mg  จากกุ้งหมัก ดูดซึมได้ดี โปรตีน ~2–3 g นับในโควต้าโปรตีน โพแทสเซียม ~50–70 mg ปานกลาง […]