เป็นโรคไตกินน้ำพริกกะปิได้มั้ย? — คำถามนี้ดูธรรมดา แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไตแล้วมันคือคำถามที่สำคัญมาก เพราะน้ำพริกกะปิเป็นอาหารไทยคลาสสิกที่อยู่บนโต๊ะอาหารแทบทุกบ้าน คนไทยมักกินน้ำพริกกะปิกับ ผักต้มสด ปลาทอด และข้าวสวยร้อนๆ ดูเหมือนอาหารสะอาด เรียบง่าย และดีต่อสุขภาพ แต่ความจริงคือ  กะปิ ซึ่งเป็นหัวใจของน้ำพริกเมนูนี้ มีโซเดียมสูงมากที่สุดในบรรดาเครื่องปรุงรสไทย — สูงกว่าซีอิ๊วขาว และสูงกว่าน้ำปลาบางสูตรเสียด้วยซ้ำ และยังมีฟอสฟอรัสจากกุ้งหมักที่ดูดซึมได้ง่ายกว่าฟอสฟอรัสจากพืช บทความนี้จะตอบให้ชัดว่า ผู้ป่วยโรคไตกินน้ำพริกกะปิได้หรือไม่ กินได้แค่ไหน และถ้าจะกินต้องระวังอะไรบ้าง พร้อมตัวเลขสารอาหารจาก Wello Food ที่คำนวณมาเฉพาะสำหรับผู้ป่วยก่อนฟอกไต และหลังฟอกไตโดยนักกำหนดอาหารวิชาชีพ กะปิ ซึ่งเป็นหัวใจของน้ำพริกเมนูนี้ มีโซเดียมสูงมากที่สุดในบรรดาเครื่องปรุงรสไทย — สูงกว่าซีอิ๊วขาว และสูงกว่าน้ำปลาบางสูตรเสียด้วยซ้ำ และยังมีฟอสฟอรัสจากกุ้งหมักที่ดูดซึมได้ง่ายกว่าฟอสฟอรัสจากพืช บทความนี้จะตอบให้ชัดว่า ผู้ป่วยโรคไตกินน้ำพริกกะปิได้หรือไม่ กินได้แค่ไหน และถ้าจะกินต้องระวังอะไรบ้าง พร้อมตัวเลขสารอาหารจาก Wello Food ที่คำนวณมาเฉพาะสำหรับผู้ป่วยก่อนฟอกไต และหลังฟอกไตโดยนักกำหนดอาหารวิชาชีพ ทำไมผู้ป่วยโรคไตถึงต้องระวังโซเดียมในน้ำพริกกะปิ? ไตที่ทำงานได้ลดลงมีปัญหาในการขับโซเดียมออกทางปัสสาวะ เมื่อโซเดียมสะสมในร่างกาย ผลที่ตามมาคือ ความดันโลหิตสูงขึ้น บวมน้ำ หัวใจทำงานหนักขึ้น และที่สำคัญมาก — โปรตีนรั่วออกทางปัสสาวะเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณว่าไตกำลังเสื่อมลงเร็วขึ้น แนวทางเวชปฏิบัติของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. […]

เป็น โรคไต กินซอสพริก ได้มั้ย ? คำตอบคือ “กินได้ แต่ควรใช้ในปริมาณเล็กน้อย” เพราะสิ่งที่ต้องระวังไม่ใช่ความเผ็ดของพริก แต่คือ โซเดียมในซอสพริก ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (CKD) มักได้รับคำแนะนำให้จำกัดโซเดียม เพื่อช่วยควบคุมความดันโลหิต ลดอาการบวม และลดภาระการทำงานของไต โดยแนวทาง KDIGO 2024 แนะนำให้ผู้ป่วย CKD ได้รับโซเดียม น้อยกว่า 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน ทำไมซอสพริกจึงเป็นประเด็นสำหรับผู้ป่วยโรคไต? ซอสพริกสำเร็จรูปมักมีส่วนผสมของ ทำให้มีโซเดียมสูงกว่าพริกสดมาก แม้จะใช้เพียง 1 ช้อนโต๊ะก็ตาม เปรียบเทียบโซเดียม เครื่องปรุง โซเดียมโดยประมาณ พริกสด 1 เม็ด 0–1 mg พริกป่น 1 ช้อนชา 1–2 mg ซอสพริก 1 ช้อนโต๊ะ 150–300 mg ซอสพริกหวาน 2 ช้อนโต๊ะ ประมาณ 330 […]

เป็นโรคไต กินมะนาว ได้มั้ย ? เป็นคำถามที่พบบ่อย เพราะเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไต สิ่งแรกที่แพทย์และนักกำหนดอาหารแนะนำคือ “ลดโซเดียม” แต่เมื่ออาหารเค็มน้อยลง หลายคนกลับรู้สึกว่าอาหารจืด รับประทานได้น้อยลง หรือเผลอกลับไปเติมน้ำปลา ซีอิ๊ว หรือซอสปรุงรสเหมือนเดิม ข่าวดีคือ มะนาวเป็นหนึ่งในเครื่องปรุงที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะให้รสเปรี้ยวที่ช่วยเพิ่มความกลมกล่อมของอาหาร โดยแทบไม่เพิ่มโซเดียม และยังมีโพแทสเซียมกับฟอสฟอรัสในปริมาณต่ำเมื่อใช้ในปริมาณที่ปรุงอาหารทั่วไป อย่างไรก็ตาม มะนาวไม่ใช่อาหารมหัศจรรย์ที่รักษาโรคไตได้ และประโยชน์ของมะนาวควรมองในฐานะ “เครื่องปรุงที่ช่วยลดการใช้โซเดียม” มากกว่าการเป็นแหล่งสารอาหารสำคัญ ทำไมผู้ป่วยโรคไตจึงควรลดโซเดียม? เมื่อไตทำงานลดลง ร่างกายขับโซเดียมได้ไม่ดี ทำให้เกิดการคั่งของน้ำ ความดันโลหิตสูง และเพิ่มภาระต่อหัวใจและไต การจำกัดโซเดียมจึงเป็นหัวใจสำคัญของการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังตามแนวทาง KDIGO และ KDOQI ในขณะเดียวกัน งานวิจัยพบว่า ผู้ป่วยโรคไตจำนวนมากมีการรับรู้รสเค็มผิดปกติ ทำให้ต้องการรสเค็มมากกว่าปกติ ส่งผลให้การรับประทานอาหารโซเดียมต่ำเป็นเรื่องยากกว่าคนทั่วไป ดังนั้น การใช้รสชาติอื่น เช่น รสเปรี้ยวจากมะนาว สมุนไพร หรือเครื่องเทศ จึงเป็นเทคนิคที่นักกำหนดอาหารนิยมใช้เพื่อช่วยเพิ่มความน่ารับประทานของอาหารโดยไม่ต้องเพิ่มเกลือ มะนาวช่วยผู้ป่วยโรคไตได้อย่างไร? ประโยชน์หลักของมะนาวไม่ได้อยู่ที่วิตามินหรือแร่ธาตุ แต่คือ การเป็นเครื่องปรุงที่มีโซเดียมต่ำมาก น้ำมะนาว 1 ช้อนโต๊ะ มีโซเดียมประมาณ 1 […]

เป็นโรคไต กินมะม่วง ได้มั้ย ? คำถามสำคัญ สำหรับคนรักผลไม้แบบมะม่วง เพราะ มะม่วงเป็นผลไม้ที่คนไทยรักมาก ทั้งมะม่วงสุกหวาน มะม่วงดิบจิ้มน้ำปลาหวาน ข้าวเหนียวมะม่วง คำถามนี้จึงมาบ่อยมากในคลินิกโรคไต สิ่งสำคัญที่ผู้ป่วยโรคไตต้องรู้เกี่ยวกับมะม่วงคือ มะม่วงมีโพแทสเซียมปานกลาง (~168 mg/100g สำหรับมะม่วงสุก) ซึ่งไม่ได้สูงมากถ้ากินในปริมาณพอเหมาะ แต่สิ่งที่น่ากังวลกว่าคือน้ำตาลสูง (~13–16g/100g) ซึ่งเป็นปัญหาสำหรับผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย มะม่วง — โพแทสเซียมและน้ำตาลที่ต้องรู้ ประเภท (100g) โพแทสเซียม น้ำตาล CKD G1–G3 CKD G4–G5 มะม่วงสุก ~168 mg ~13–16 g ✅ 80–100g/มื้อ ⚠️ ดูค่า K ในเลือด มะม่วงดิบ ~156 mg ~5–6 g ✅ ดีกว่าสุก 🟡 กินได้น้อย มะม่วงมีสารอาหารอะไรบ้าง? สารอาหาร (มะม่วงสุก […]