หน้าแรก ข่าวสารและคลังความรู้ คลังความรู้ อาหารผู้ป่วยโรคไต พร้อมทาน กินได้จริงทุกวัน 

อาหารผู้ป่วยโรคไต พร้อมทาน กินได้จริงทุกวัน 

เมื่อพูดถึง “ อาหารผู้ป่วยโรคไต ” ภาพแรกที่หลายคนนึกถึงคงหนีไม่พ้นอาหารจืดสนิท หน้าตาไม่น่ากิน หรือรสชาติที่ต้องฝืนกินใช่ไหมคะ? แต่ความจริงแล้ว… การดูแลไตไม่จำเป็นต้องแลกมาด้วยความทรมานในการกินเสมอไปค่ะ แต่จริงๆ แล้ว ถ้าเลือกให้ถูกหลัก อาหารสำหรับผู้ป่วยไตก็สามารถทั้งอร่อยและช่วยดูแลไตไปพร้อมกันได้ค่ะ

ทำไม? เมื่อไตเสื่อม เราถึงต้องเลือกกิน

เปรียบเทียบง่ายๆ ไตของเราทำหน้าที่เหมือน “เครื่องกรองของเสีย” ค่ะ เมื่อไตทำงานได้ลดลง (โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง) ประสิทธิภาพในการขับของเสียก็จะน้อยลงตามไปด้วย

หากเรากินอาหารที่มี โปรตีน เกลือ และแร่ธาตุ มากเกินความสามารถที่ไตจะรับไหว ของเสียเหล่านี้จะตกค้างและสะสมในเลือด ก่อให้เกิดอันตราย เช่น อาการตัวบวม เหนื่อยหอบง่าย หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ดังนั้น การคุมอาหารที่ดีจึง ไม่ใช่การอดอาหาร แต่คือการ “ลดภาระงานให้ไต” เพื่อให้ไตที่เหลืออยู่ทำงานได้นานที่สุดนั่นเองค่ะ

หลักการเลือก อาหารผู้ป่วยโรคไต

1. จำกัดโปรตีน แต่ต้องให้ร่างกายได้รับอย่างเพียงพอ 

ผู้ป่วยไตระยะก่อนฟอกควรจำกัดปริมาณ แต่ไม่ใช่งดไปเลย ควรกินประมาณ 0.6–0.8  กรัม/น้ำหนักตัวในอุดมคติ/วัน) ต่อวัน เพื่อไม่ให้ร่างกายขาดสารอาหาร

2. ลดฟอสฟอรัส (Phosphorus)

แร่ธาตุนี้พบมากในอาหารแปรรูปทุกชนิด, นม, ชีส, ไข่แดง, ถั่วเมล็ดแห้ง และกาแฟ ซึ่งผู้ป่วยไตควรหลีกเลี่ยง

3. คุมโพแทสเซียม (Potassium)

ระมัดระวังผักผลไม้สีเข้มจัด เช่น คะน้า, บรอกโคลี, ทุเรียน, กล้วย, มะม่วงสุก เพราะมีโพแทสเซียมสูง เสี่ยงต่อหัวใจ

4. ลดเกลือและโซเดียม (Sodium) 

ปรับลิ้นให้ชินกับรสธรรมชาติ เลี่ยงการซดน้ำซุป งดของหมักดอง และระวังซอสปรุงรส (ใช้น้อยๆ หรือเลือกใช้เครื่องปรุงสูตรโซเดียมต่ำตามคำแนะนำแพทย์)

โปรตีนดีที่เหมาะกับผู้ป่วยโรคไต

ควรเลือกโปรตีนคุณภาพดีที่ร่างกายนำไปใช้ได้เต็มที่ และทิ้งของเสียจากการย่อยไว้น้อยที่สุด เช่น

โปรตีนดีที่เหมาะกับผู้ป่วยโรคไต-EWC
  •  ไข่ขาว (เลี่ยงไข่แดง) 
  •  เนื้อปลาสีขาว เช่น ปลานิล, ปลาทับทิม, ปลากะพง, หรือปลาทูสด (เลี่ยงปลาทูเข่งเพราะเค็ม)
  •  เต้าหู้ เช่น เต้าหู้ไข่, เต้าหู้ขาวแข็ง/อ่อน (กินสลับกับเนื้อสัตว์)
  •  เนื้อไก่ ส่วนอก ไม่ติดหนัง

สิ่งที่ควรเลี่ยง เนื้อสัตว์ติดมัน, เนื้อแดงแปรรูป (ไส้กรอก, แฮม, กุนเชียง), เครื่องในสัตว์ และโปรตีนจากถั่วเมล็ดแห้ง (เช่น ถั่วลิสง, ถั่วเขียว) เพราะมีฟอสฟอรัสสูง”

ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี

โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?

พร้อมรับคำปรึกษาจาก

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ

Tag :
Supanan Makrum-EWC

Supanan Makrum

นักกำหนดอาหาร ผู้ไม่คิดว่าการกินอาหารอร่อย จะเป็นเรื่องต้องห้ามต่อการมีสุขภาพดี Dietitian who proves that savory dishes are not prohibited against healthy concepts.

บทความอื่นๆ

  • แหล่งความรู้ "โรคไต"

เป็นโรคไต กินไข่เป็ด ได้มั้ย ?

ไข่เป็ดเป็นที่นิยมในครัวไทยมาก ทั้งไข่เป็ดต้ม ไข่เป็ดเจียว หรือไข่เป็ดดาว หลายคนเชื่อว่าไข่เป็ดมีคุณค่าทางโภชนาการดีกว่าไข่ไก่ แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ความแตกต่างระหว่างไข่เป็ดและไข่ไก่มีความสำคัญมากกว่าที่คิด คำตอบตรงๆ คือ ไข่เป็ดกินได้ แต่ถ้าเลือกได้ ไข่ไก่ปลอดภัยกว่าสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะไข่เป็ดมีฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และโคเลสเตอรอลสูงกว่าชัดเจน ไข่เป็ด vs ไข่ไก่ — ต่างกันอย่างไรสำหรับผู้ป่วยโรคไต สารอาหาร ไข่เป็ด 1 ฟอง (~70 g) ไข่ไก่ 1 ฟอง (~50 g) ต่างกัน โปรตีน ~9 g ~6 g มากกว่า ~50% ฟอสฟอรัส (รวม) ~154 mg ~86 mg มากกว่า ~80% ฟอสฟอรัส (แค่ไข่แดง) ~116 mg ~66 mg มากกว่า ~75% […]

  • แหล่งความรู้ "โรคไต"

โพแทสเซียม อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง และคำแนะนำสำหรับผู้ป่วยโรคไต CKD

โพแทสเซียม อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง และคำแนะนำสำหรับผู้ป่วยโรคไต CKD อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569 โพแทสเซียม (Potassium) เป็นแร่ธาตุที่มีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของหัวใจ กล้ามเนื้อ และระบบประสาท โดยปริมาณโพแทสเซียมในอาหารถือว่าสูงเมื่อมีมากกว่า 200–270 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม ตามเกณฑ์ของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล (2566) ผู้ป่วย CKD ควรจำกัด โพแทสเซียม เท่าไร? แนวทางการจำกัด โพแทสเซียม สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (กรมอนามัย 2565) อาหารใดที่มีโพแทสเซียมสูงและควรหลีกเลี่ยง? อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง ได้แก่ กล้วยหอม มันฝรั่ง ผักโขม ฟักทอง มะเขือเทศ อะโวคาโด ถั่วเหลือง และผลไม้แห้ง เช่น อินทผลัม ลูกพรุน อาหารเหล่านี้หากบริโภคในปริมาณมากอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะโพแทสเซียมสูงในเลือด โดยเฉพาะในผู้ป่วย CKD ระยะ 4–5 ที่ไตขับโพแทสเซียมได้น้อยลง (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2566) ควรอ่านฉลากโภชนาการและเลือกอาหารที่มีปริมาณโพแทสเซียมต่ำหรือปานกลาง ตัวอย่างผักและผลไม้ที่มีโพแทสเซียมสูง […]

ดูทั้งหมด