เวลาพูดถึง “อาหารสุขภาพ” หลายคนคงนึกถึงภาพของสลัดผักชามโต ผักจิ้มน้ำพริก หรือแม้แต่ น้ำผักปั่น เพราะเชื่อว่า ผักสด มีวิตามินสูงและช่วยดีท็อกซ์ร่างกายได้ดี แต่รู้ไหมว่าสำหรับ ผู้ป่วย โรคไต เรื่องนี้มีรายละเอียดที่เราต้องคำนึงมากกว่าคนทั่วไป
หลายคนเข้าใจผิดว่าคนเป็นโรคไต “ห้ามกินผักสดเด็ดขาด” แต่ความจริงแล้ว เรายังสามารถกินผักสดได้บ้าง เพียงแต่ต้อง “เลือกชนิดให้ถูก” และ “จำกัดปริมาณให้เป็น” ไม่ควรกินเป็นมื้อหลักหรือกินเป็นประจำเหมือนคนทั่วไป
บทความนี้จะพาไปไขคำตอบว่า ทำไมผู้ป่วยไตถึงควรระวังผักสด และถ้าอยากกินผักสดจริงๆ ต้องเลือกอย่างไรให้ปลอดภัย ไตไม่ทำงานหนัก
โรคไต คืออะไร?
โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease – CKD) คือภาวะที่ไตเสื่อมลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้ไตไม่สามารถขับของเสียและเกลือแร่ส่วนเกินออกจากร่างกายได้ดีเหมือนเดิม
เมื่อการทำงานของไตลดลง ระดับแร่ธาตุบางชนิดในเลือด โดยเฉพาะ โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโซเดียม จะสูงขึ้น ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อหัวใจและระบบประสาทได้
ทำไมผู้ป่วย โรคไต ต้องระวังการกิน ผักสด ปริมาณมาก”?
เมื่อไตทำงานได้ลดลง (โดยเฉพาะระยะ 3-5) ความสามารถในการขับแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายจะทำได้ไม่ดีเท่าเดิม โดยเฉพาะแร่ธาตุที่ชื่อว่า “โพแทสเซียม”
- ผักสด = โพแทสเซียมเข้มข้น ผักสดๆ มักมีปริมาณโพแทสเซียมสูงกว่าผักต้ม เพราะการนำผักไปต้มหรือลวกในน้ำเดือด (แล้วเทน้ำทิ้ง) จะช่วยดึงโพแทสเซียมออกจากผักได้ถึง 30–70% การกินสดจึงทำให้เรารับโพแทสเซียมไปเต็มๆ
- เสี่ยงภาวะโพแทสเซียมสูง (Hyperkalemia) หากกินผักสดที่มีโพแทสเซียมสูงเป็นประจำ อาจทำให้ค่าเลือดผิดปกติ ส่งผลให้มีอาการเหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะได้
- เรื่องความสะอาดและภูมิคุ้มกัน ผู้ป่วยโรคไตมักมีภูมิคุ้มกันลดลง การกินผักสดที่ล้างไม่สะอาดอาจเสี่ยงต่อเชื้อแบคทีเรียหรือพยาธิ ทำให้ท้องเสียหรือติดเชื้อได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
โรคไต ทางสายกลาง กิน ผักสด อย่างไร
ในความจริงเรา “ไม่ได้ห้ามกิน 100%” หากในมื้ออาหารของเรามีผักสดเป็นเครื่องเคียงเล็กน้อย เรายังสามารถกินได้อย่างมีความสุข โดยใช้หลักการ 3 ข้อนี้ คือ
1. เลือก “ผักกลุ่มโพแทสเซียมต่ำ” เท่านั้น
ถ้าจะกินสด ให้เลือกผักที่มีค่าโพแทสเซียมต่ำถึงปานกลาง ซึ่งปลอดภัยกว่า
✅ ผักที่พอกินสดได้ (ในปริมาณพอเหมาะ)
- แตงกวา (ปอกเปลือกจะดีมาก)
- ผักกาดหอม / ผักสลัด
- หอมหัวใหญ่
- กะหล่ำปลี (สีขาว)
- ถั่วงอก
- พริกหวาน
2. เลี่ยง “ผักกลุ่มโพแทสเซียมสูง” (กลุ่มนี้ควรต้มเท่านั้น!)
ผักเหล่านี้มีแร่ธาตุสูงมาก ไม่ควรกินสด ควรนำไปต้มแล้วเทน้ำทิ้งก่อนกินเสมอ
❌ เลี่ยงการกินสด
- แครอท
- กระเจี๊ยบมอญ
- บรอกโคลี
- คะน้า
- มะเขือเทศ
- ถั่วฝักยาว
3. จำกัดปริมาณ “แค่เครื่องเคียง ไม่ใช่จานหลัก”
- กินได้ แตงกวา 2-3 ชิ้นในข้าวมันไก่, ผักกาดหอมรองจาน 1-2 ใบ, หรือผักสลัดถ้วยเล็กๆ นานๆ ครั้ง
- ควรเลี่ยง สลัดผักชามโต, น้ำผักปั่นสด (เพราะใช้ผักปริมาณมาก), หรือการกินผักจิ้มน้ำพริกเป็นกิโลๆ
อาหารประเภทที่ใช้ผัก ที่ควรต้องระวัง สำหรับ ผู้ป่วยโรคไต
- น้ำผักปั่น/สกัดเย็น: ควรหลีกเลี่ยง เพราะมักใช้ผักปริมาณมากเพื่อให้ได้น้ำ 1 แก้ว ทำให้ได้รับโพแทสเซียมเข้มข้นสูงมาก
- ผักดอง/กิมจิ: แม้ไม่ใช่ผักสด แต่มี “โซเดียม” สูงมาก ผู้ป่วยไตควรเลี่ยง
ปรุงสุกปลอดภัยสุด แต่กินสดบ้างก็ไม่ผิด
สำหรับผู้ป่วย โรคไต การนำ ผักสด หรือ ผักดิบ ไปลวกหรือต้มแล้วเทน้ำทิ้ง ยังคงเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดในการลดโพแทสเซียม แต่ถ้าคุณเจอผักสดในกล่องอาหาร Wello Food หรือเมนูประจำวัน ก็ไม่ต้องกังวลไปค่ะ
เพราะเราเลือกใช้ “ผักกลุ่มโพแทสเซียมต่ำ” ในปริมาณที่เป็นเพียง “เครื่องเคียง” เพื่อเพิ่มความอร่อยและรสสัมผัสที่ดี โดยยังคุมค่าแร่ธาตุให้อยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย มั่นใจได้ว่าทุกคำที่กิน ผ่านการคิดมาเพื่อสุขภาพไตของคุณแล้วค่ะ
ทางเลือกใหม่! อาหารผู้ป่วยโรคไต สะดวก มั่นใจได้ทุกมื้อ กับ “Wello Food”
สำหรับคนที่กังวลว่าจะคำนวณสารอาหารผิด หรือไม่มีเวลาเตรียมอาหารที่ซับซ้อนในทุกๆ วัน ให้ Wello Food เป็นผู้ช่วยดูแลมื้ออาหารของคุณ
เราใส่ใจในทุกขั้นตอนการปรุง เพื่อให้ได้อาหารที่เหมาะกับผู้ป่วยไตโดยเฉพาะ
- ปริมาณโปรตีนที่เหมาะสม: คัดสรรเฉพาะแหล่งโปรตีนคุณภาพดี ในปริมาณที่พอเหมาะต่อมื้อ เพื่อลดของเสียสะสม
- ควบคุมฟอสฟอรัส: เลือกใช้วัตถุดิบธรรมชาติ เลี่ยงส่วนผสมที่มีฟอสฟอรัสสูงและสารปรุงแต่ง
- ใส่ใจปริมาณโพแทสเซียม: เลือกใช้ผักกลุ่มที่มีโพแทสเซียมต่ำถึงปานกลาง และผ่านกรรมวิธีเตรียมอาหารที่ช่วยลดปริมาณโพแทสเซียมลง
- สูตรโซเดียมต่ำ (Low Sodium): ปรุงรสอย่างพิถีพิถัน ให้รสชาติกลมกล่อม อร่อยได้โดยไม่ต้องเค็มจัด ช่วยคุมความดันและลดบวม
เหมาะกับผู้ป่วยที่ต้องการความสะดวก แต่ยังอยากคุมอาหารให้ถูกหลักโภชนาการ“อาหารผู้ป่วยไต” ไม่จำเป็นต้องน่าเบื่ออีกต่อไป เพียงแค่คุณเข้าใจหลักการ คุมฟอส-ลดโพแทส-จำกัดโปรตีน หรือเลือกทางลัดความอร่อยที่ปลอดภัยอย่าง Wello Food คุณก็สามารถมีความสุขกับการกินและมีคุณภาพชีวิตที่ดีไปพร้อมกับการดูแลไตได้ในทุกๆ วันค่ะ
Wello Food ออกแบบอาหารโรคไตโดยคำนึงถึงทั้ง หลักโภชนาการและการกินจริงในชีวิตประจำวัน เมนูที่พัฒนาร่วมกับนักกำหนดอาหาร ลดโซเดียม ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมตามคำแนะนำตามระยะโรคไต
ดูแพ็กเกจอาหารโรคไตแบบพร้อมทานของ Wello Food ได้ด้านล่างนี้
หากคุณกำลังมองหา อาหารโรคไตที่จัดส่งถึงบ้านและ
ต้องการความช่วยเหลือในการวางแผนอาหารอย่างเหมาะสม Wello food ช่วยคุณได้
สอบถามเพิ่มเติม Add Line ปรึกษานักกำหนดอาหาร
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
ไม่พลาดบทความด้านโภชนาการ
ของ อีทเวลล์คอนเซปต์ ก่อนใคร
