โรคไต ดื่มนมได้ไหม? เลือกแบบไหน “ไตไม่พัง”

หลายคนที่เป็น โรคไต หรือมีคนใกล้ตัวป่วย ก็มักจะมีคำถามยอดฮิตว่า “ดื่มนมได้ไหม” เพราะนมเป็นอาหารที่อยู่ในชีวิตประจำวันของหลาย ๆ คน “ดื่มนมแล้วแข็งแรง” คือสิ่งที่พวกเราถูกปลูกฝังมาตั้งแต่เด็ก แต่สำหรับ “ผู้ที่เป็นโรคไต” ประโยคนี้อาจใช้ไม่ได้เสมอไป เพราะนมเปรียบเสมือน “ดาบสองคม” ที่มีสารอาหารดีๆ มากมาย แต่ก็แฝงไปด้วยแร่ธาตุที่ไตขับออกยาก

บทความนี้จะพาไปไขคำตอบแบบชัดๆ ว่า โรคไตระยะไหน ดื่มได้เท่าไหร่? และ นมทางเลือกแบบไหนที่รอด? เพื่อให้เราดื่มได้อย่างสบายใจ ไตไม่ทำงานหนัก

ทำไมผู้ที่เป็นโรคไตต้องระวังการดื่มนม?

ไตของเราทำหน้าที่เหมือน “เครื่องกรองน้ำ”  เมื่อไตเสื่อม  ตะแกรงกรองจะเริ่มตัน ทำให้ไม่สามารถขับแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายได้ โดยเฉพาะแร่ธาตุ 2 ตัวที่แฝงมากับนม:

1. ฟอสฟอรัส (Phosphorus): ภัยเงียบตัวจริง! ในนมวัวมีฟอสฟอรัสสูงและดูดซึมได้เกือบ 100% หากสะสมในเลือดมาก จะไปดึงแคลเซียมออกจากกระดูก ทำให้ กระดูกพรุน เปราะบาง และร้ายแรงสุดคือทำให้ หลอดเลือดแดงแข็งตัว
2. โพแทสเซียม (Potassium): หากมีมากเกินไป จะส่งผลต่อระบบการทำงานของหัวใจ ทำให้ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหยุดเต้นได้

เช็กลิสต์ โรคไต ระยะไหน ดื่มนมได้แค่ไหน?

ร่างกายของแต่ละคนรับได้ไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับระยะของไต 

หมายเหตุ: “ระยะโรค” เป็นเพียงเกณฑ์เบื้องต้นเท่านั้น การจะดื่มนมได้หรือไม่นั้น จริงๆ แล้วขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัย ของแต่ละบุคคล ได้แก่

1. ผลเลือดปัจจุบัน หากค่า ฟอสฟอรัส หรือ โพแทสเซียม สูงเกินเกณฑ์ ต้องงดทันที (แม้จะเป็นระยะต้น)
2. อาหารมื้ออื่น โควต้าฟอสฟอรัสและโปรตีนของเรามีจำกัด หากวันนั้นเรากินเนื้อสัตว์ ไข่ หรือถั่วไปเยอะแล้ว การดื่มนมเพิ่มเข้าไปอาจทำให้สารอาหาร “เกิน” ได้
3. ยาที่กิน: หากเรามี “ยาจับฟอสฟอรัส” และกินยาได้อย่างถูกต้อง แพทย์อาจอนุญาตให้ดื่มนมได้บ้าง เพราะมียาช่วยดักจับของเสียออกไป

ดังนั้น เพื่อความชัวร์ ควรดู “ผลเลือดล่าสุด” ของเราควบคู่เสมอค่ะ

ถ้าไม่ใช่นมวัว แล้วดื่มอะไรดี?

เมื่อนมวัวกลายเป็นของต้องห้าม (ในบางคน) “นมทางเลือก” จึงเป็นทางออก แต่ไม่ใช่ทุกชนิดจะปลอดภัย ต้องเลือกให้ถูกประเภท ดังนี้

✅ ทางเลือกที่ “รอด” 

ดื่มได้สบายใจกว่า แต่อย่าลืมดูฉลากโภชนาการประกอบ

1. นมอัลมอนด์ (สูตรไม่เติมแร่ธาตุ) มีฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมต่ำตามธรรมชาติ (แต่ต้องเช็กว่าไม่มีการเติมแร่ธาตุอื่นๆเข้าไป)
2. นมข้าว (Rice Milk) เหมาะมากสำหรับ ผู้ป่วยระยะก่อนฟอก (3b-5) ที่ต้องจำกัดโปรตีน เพราะนมข้าวมีโปรตีนต่ำมาก และแร่ธาตุน้อย
3. อาหารทางการแพทย์ (Medical Food) หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่า “นมโรคไต” เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและมั่นใจได้ที่สุด เพราะผ่านการคำนวณสารอาหารมาแล้วว่ามีพลังงานสูงแต่ “จำกัดปริมาณแร่ธาตุ” (ฟอสฟอรัส, โพแทสเซียม, โซเดียม) ให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม อ่านเพิ่มเติมเรื่องอาหารทางการแพทย์โรคไต

คำแนะนำ: ต้องเลือกสูตรให้ตรงกับระยะโรค คือ “สูตรสำหรับผู้ป่วยก่อนฟอก” (โปรตีนต่ำ) หรือ “สูตรสำหรับผู้ป่วยฟอกไต” (โปรตีนสูง) ตามคำแนะนำของแพทย์หรือนักกำหนดอาหารค่ะ

⚠️ ทางเลือกที่ “ต้องระวัง” 

ดื่มได้บ้าง แต่ต้องจำกัดปริมาณ หรือปรึกษานักกำหนดอาหาร

1. นมถั่วเหลือง / น้ำเต้าหู้
   • ข้อดี: โปรตีนสูง หาซื้อง่าย
   • ข้อเสีย: มีฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมค่อนข้างสูงตามธรรมชาติ (แม้จะดูดซึมไม่หมด 100% เหมือนนมวัว แต่ถ้าดื่มบ่อยก็สะสมได้)
   • คำแนะนำ: ผู้ป่วยระยะ 1-3 ดื่มได้ / ระยะ 4-5 ควรงดหรือดื่มนานๆ ครั้ง (แบบไม่ใส่น้ำตาลและเครื่อง)
2. นมข้าวโอ๊ต (Oat Milk) เทรนด์ใหม่ที่หลายคนนิยมดื่มในช่วงที่ผ่านมา แต่ผู้ที่เป็นโรคไตอาจจะต้องระวัง เพราะมักมีโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสไม่น้อยเลย

❌ ทางเลือกที่ “ควรหลีกเลี่ยง”

ควรหลีกเลี่ยง เพราะจะทำให้ค่าของเสียพุ่ง

1. นมปรุงแต่งรส นมรสช็อกโกแลต, กาแฟ, สตรอเบอร์รี่, ชาเขียว เพราะผงโกโก้และผงปรุงรสมีฟอสฟอรัสสูงมาก
2. นมพืชที่ “เติมแร่ธาตุ” (Fortified Milk) ควรจะหนีให้ไกล เช่น นมอัลมอนด์ที่หน้ากล่องเขียนว่า “High Calcium” หรือ “Added Vitamin” เพราะแร่ธาตุที่เติมเข้าไปคือ ฟอสฟอรัสสังเคราะห์ ซึ่งดูดซึมเข้าเลือดได้ 100% (อันตรายกว่านมวัวเสียอีก)

6 กฎเหล็ก “ดื่มนมให้ปลอดภัย” ฉบับคนเป็นโรคไต

1. ระวังกับดัก “แคลเซียมสูง” (High Calcium) 

อย่าเห็นแก่คำว่าแคลเซียมสูง เพราะแคลเซียมในนมมักมาคู่กับฟอสฟอรัส ถ้าฟอสฟอรัสสูง แคลเซียมที่กินเข้าไปจะไปจับตัวเป็นหินปูนเกาะตามหลอดเลือดแทนที่จะเข้ากระดูก เสี่ยงต่อภาวะ หลอดเลือดแข็งตัว

2.อ่านฉลากโภชนาการ “ทุกครั้ง”

นมพืชหลายยี่ห้อมีการ “เติมแร่ธาตุสังเคราะห์”เพื่อให้ดูมีสารอาหารและประโยชน์เพิ่มมากขึ้น แต่ฟอสฟอรัสสังเคราะห์นี้ ดูดซึมเข้าเลือด 100% อันตรายมาก

• ทริค: ให้เลือกกล่องที่เขียนว่า “ไม่เติมแร่ธาตุ (Unsupplemented)” หรืออ่านส่วนประกอบว่าไม่มีคำว่า Phosphate

3. ดื่ม “ระหว่างมื้อ” ปลอดภัยกว่า 

การดื่มนมพร้อมมื้ออาหารที่มีเนื้อสัตว์ (โปรตีน) จะทำให้ไตทำงานหนักพร้อมกันคราวเดียว เนื่องจากในนมเองก็มีโปรตีนเช่นเดียวกัน  แนะนำให้ดื่มเป็น “มื้อว่าง” ช่วงสายหรือบ่าย  เพื่อกระจายภาระงานของไตจะดีกว่า

4. บอกลา “นมรสช็อกโกแลต กาแฟ หรือมอลต์” 

แนะนำให้เลือกดื่ม “รสจืด” เท่านั้น เพราะนมรสช็อกโกแลต กาแฟ หรือรสมอลต์ มีฟอสฟอรัสสูงกว่านมจืดหลายเท่าตัว (มาจากผงโกโก้และกาแฟ) แถมยังมีน้ำตาลสูง ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อไตและระดับน้ำตาลในเลือด

5. ยาจับฟอสฟอรัส (ถ้ามี) 

หากคุณมียาจับฟอสเฟส (Phosphate Binder) ที่หมอจ่ายให้ “อย่าลืมเคี้ยวพร้อมอาหาร” หรือกินตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด เพราะยาจะช่วยดักจับฟอสฟอรัสในนมขับออกทางอุจจาระ ไม่ให้ดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย

6. ปรึกษานักกำหนดอาหารเฉพาะทางเสมอ 

โรคไต ไม่มีสูตรสำเร็จสำหรับทุกคน เพราะแต่ละคนมีค่าเลือดและระยะโรคที่ต่างกัน

• ขอคำแนะนำ: ให้ผู้เชี่ยวชาญคำนวณปริมาณที่เหมาะสมกับผลเลือดของเรา
• ทางเลือกเฉพาะบุคคล: หากอยู่ในระยะฟอกไตที่ต้องการโปรตีนสูง นักกำหนดอาหารอาจแนะนำ “อาหารทางการแพทย์” ที่ออกแบบมาเพื่อผู้ที่มีโรคไตโดยเฉพาะ ซึ่งจะปลอดภัยกว่านมทั่วไป

ผู้ที่เป็นโรคไตสามารถดื่มนมได้ แต่หัวใจสำคัญคือ “ความพอดี” และ “การเลือกชนิด” ให้เหมาะกับระยะของโรค

• ระยะเริ่มต้น: ดื่มนมวัวได้ในปริมาณจำกัด
• ระยะลุกลาม/ฟอกไต: ควรเลือกทางเลือกที่มีฟอสฟอรัสต่ำ เช่น นมอัลมอนด์หรือนมข้าว (สูตรไม่เติมแร่ธาตุ) หรือใช้อาหารทางการแพทย์ตามคำแนะนำ

เพื่อความปลอดภัยสูงสุด แนะนำให้ “ปรึกษานักกำหนดอาหาร” ก่อนเริ่มดื่มนมเป็นประจำ หากไม่แน่ใจว่าผลเลือดแบบนี้ควรดื่มนมอะไร หรืออยากมีผู้ช่วยวางแผนโภชนาการส่วนตัว สามารถปรึกษานักกำหนดอาหารออนไลน์กับเราได้เลยค่ะ

ทางเลือกใหม่! อาหารผู้ป่วยโรคไต สะดวก มั่นใจได้ทุกมื้อ กับ “Wello Food”

สำหรับคนที่กังวลว่าจะคำนวณสารอาหารผิด หรือไม่มีเวลาเตรียมอาหารที่ซับซ้อนในทุกๆ วัน ให้ Wello Food เป็นผู้ช่วยดูแลมื้ออาหารของคุณ

เราใส่ใจในทุกขั้นตอนการปรุง เพื่อให้ได้อาหารที่เหมาะกับผู้ป่วยไตโดยเฉพาะ

• ปริมาณโปรตีนที่เหมาะสม: คัดสรรเฉพาะแหล่งโปรตีนคุณภาพดี ในปริมาณที่พอเหมาะต่อมื้อ เพื่อลดของเสียสะสม
• ควบคุมฟอสฟอรัส: เลือกใช้วัตถุดิบธรรมชาติ เลี่ยงส่วนผสมที่มีฟอสฟอรัสสูงและสารปรุงแต่ง
• ใส่ใจปริมาณโพแทสเซียม: เลือกใช้ผักกลุ่มที่มีโพแทสเซียมต่ำถึงปานกลาง และผ่านกรรมวิธีเตรียมอาหารที่ช่วยลดปริมาณโพแทสเซียมลง
• สูตรโซเดียมต่ำ (Low Sodium): ปรุงรสอย่างพิถีพิถัน ให้รสชาติกลมกล่อม อร่อยได้โดยไม่ต้องเค็มจัด ช่วยคุมความดันและลดบวม

เหมาะกับผู้ป่วยที่ต้องการความสะดวก แต่ยังอยากคุมอาหารให้ถูกหลักโภชนาการ“อาหารผู้ป่วยไต” ไม่จำเป็นต้องน่าเบื่ออีกต่อไป เพียงแค่คุณเข้าใจหลักการ คุมฟอส-ลดโพแทส-จำกัดโปรตีน หรือเลือกทางลัดความอร่อยที่ปลอดภัยอย่าง Wello Food คุณก็สามารถมีความสุขกับการกินและมีคุณภาพชีวิตที่ดีไปพร้อมกับการดูแลไตได้ในทุกๆ วันค่ะ

Wello Food ออกแบบอาหารโรคไตโดยคำนึงถึงทั้ง หลักโภชนาการและการกินจริงในชีวิตประจำวัน เมนูที่พัฒนาร่วมกับนักกำหนดอาหาร ลดโซเดียม ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมตามคำแนะนำตามระยะโรคไต

ดูแพ็กเกจอาหารโรคไตแบบพร้อมทานของ Wello Food ได้ด้านล่างนี้

หากคุณกำลังมองหา อาหารโรคไตที่จัดส่งถึงบ้านและ

ต้องการความช่วยเหลือในการวางแผนอาหารอย่างเหมาะสม Wello food ช่วยคุณได้

สอบถามเพิ่มเติม Add Line ปรึกษานักกำหนดอาหาร

ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี

โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?

พร้อมรับคำปรึกษาจาก

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ

ไม่พลาดบทความด้านโภชนาการ

ของ อีทเวลล์คอนเซปต์ ก่อนใคร