ผงชูรสทำให้ผมร่วง จริงมั้ย ?

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569

หลายคนมักเคยได้ยินคำล้อเลียน ว่าที่ผมร่วง ผมบาง เพราะกินผงชูรสเยอะเกินไป แต่จริงๆ แล้ว ตอนนี้ยังไม่มีหลักฐานน่าเชื่อถือที่บอกว่าการกินผงชูรส หรือ MSG ทำให้ผมร่วงโดยตรง  จาก สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งสหรัฐอเมริกา  ระบุว่าสาเหตุผมร่วงที่พบบ่อยกว่ามากคือพันธุกรรม ความเครียด ความผิดปกติของไทรอยด์ ภาวะเจ็บป่วยบางอย่าง รวมถึงการขาดสารอาหารบางชนิด เช่น โปรตีน เหล็ก และสังกะสี มากกว่าจะมาจากผงชูรส 

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าผมร่วง อย่าเพิ่งรีบโทษผงชูรสอย่างเดียว เพราะเราอาจพลาดสาเหตุจริงที่สำคัญกว่าได้

ผงชูรสคืออะไร?

ผงชูรส หรือ MSG ย่อมาจาก Monosodium Glutamate เป็นเกลือโซเดียมของกรดกลูตามิก ซึ่งเป็นกรดอะมิโนที่พบได้ตามธรรมชาติทั้งในร่างกายและในอาหารหลายชนิด เช่น มะเขือเทศ ชีส เห็ด และอาหารที่มีรสอูมามิ องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริการะบุว่า MSG เป็นส่วนประกอบอาหารที่คนส่วนใหญ่บริโภคได้อย่างปลอดภัยในปริมาณที่ใช้ทั่วไปในอาหาร

แล้วทำไมคนถึงชอบโยงว่า ผงชูรสทำให้ผมร่วง ?

เพราะเวลาเรามีอาการบางอย่าง เช่น ปวดหัว ใจสั่น รู้สึกไม่สบาย หรือผมร่วง เรามักอยากหา “ตัวร้าย” สักตัวแล้วโยงให้จบง่าย ๆ ซึ่งผงชูรสก็เป็นหนึ่งในผู้ต้องสงสัยยอดนิยมมานาน

แต่ถ้ามองตามหลักฐานเรื่องผมร่วงจริง ๆ วงการแพทย์ผิวหนังไม่ได้ระบุผงชูรสเป็นสาเหตุหลักเลย สิ่งที่ต้องมองก่อนกลับเป็นเรื่องการพักผ่อน ความเครียด การลดน้ำหนักเร็วเกินไป การกินโปรตีนไม่พอ ภาวะโลหิตจาง ไทรอยด์ หรือโรคบางชนิดมากกว่า

ผงชูรสทำให้เกิดอาการแพ้หรือไม่?

องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริการ ระบุว่าคนส่วนใหญ่กินผงชูรสได้ แต่บางคนอาจมีอาการไวต่อผงชูรสแบบชั่วคราวได้ เช่น ปวดศีรษะ หน้าแดง ชา รู้สึกเสียวซ่า ใจสั่น หรืออ่อนแรง โดยอาการลักษณะนี้มักพบในบางคนเมื่อได้รับ ปริมาณค่อนข้างมาก โดยเฉพาะราว 3 กรัมขึ้นไปโดยไม่กินพร้อมอาหาร มากกว่าการใช้ปรุงอาหารตามปกติ

ดังนั้น ถ้าใครรู้สึกว่า “กินแล้วไม่สบายตัวจริง” ก็ไม่จำเป็นต้องฝืนค่ะ สังเกตร่างกายตัวเองสำคัญกว่า แต่ก็ไม่ควรสรุปว่า ผงชูรส ทำให้ทุกคนผมร่วงหรือเป็นอันตรายเสมอไป

ถ้าไม่ใช่ผงชูรส แล้วอะไรทำให้ผมร่วงได้บ่อยกว่า?

1) กินโปรตีนไม่พอ

เส้นผมสร้างจากโปรตีน ถ้ากินน้อยเกินไปนาน ๆ ร่างกายอาจลดการให้ความสำคัญกับเส้นผมก่อน

2) ขาดวิตามิน และแร่ธาตุ เช่น ไบโอติน ธาตุเหล็กหรือสังกะสี

โดยเฉพาะคนที่ประจำเดือนมามาก กินได้น้อย หรือมีภาวะดูดซึมผิดปกติ

3) ความเครียดและพักผ่อนน้อย

ความเครียดสะสมหรือร่างกายเจอเหตุการณ์หนัก ๆ อาจทำให้ผมร่วงมากขึ้นในช่วงหลังได้

4) ลดน้ำหนักเร็วเกินไป

ยิ่งคุมอาหารแบบสุดโต่ง ยิ่งเสี่ยงให้สารอาหารไม่พอ

5) โรคหรือฮอร์โมนบางอย่าง

เช่น ไทรอยด์ผิดปกติ หรือภาวะทางผิวหนังบางชนิด

มุมที่ควรระวังจริงกว่า: โซเดียมรวมทั้งวัน

แม้ประเด็น “ผมร่วง” จะยังไม่โยงกับผงชูรสโดยตรง แต่สิ่งที่ควรระวังกว่าคือ โซเดียมรวมทั้งวัน องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ผู้ใหญ่รับโซเดียม น้อยกว่า 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน หรือเทียบเท่าเกลือไม่เกิน 5 กรัมต่อวัน หรือ 1 ช้อนชา  เพื่อลดความเสี่ยงความดันโลหิตสูงและโรคหัวใจและหลอดเลือด

ดังนั้น ถ้าจะมองเรื่องสุขภาพจากผงชูรส สิ่งสำคัญที่ต้องถามตัวเองคือ 
ทั้งวันเรากินเค็มเกินไปหรือเปล่า
ไม่ใช่แค่ ผงชูรสทำให้ผมร่วง ไหม

สำหรับเรื่องนี้ ผู้เขียนมองว่า ผงชูรสไม่ควรถูกทำให้เป็นผู้ร้ายเกินจริง โดยเฉพาะในเรื่องที่ถูกล้อเลียนอย่างสนุกสนาน ในคนที่ผมบาง ผมร่วง เนื่องจากมีหลายสาเหตุที่พบบ่อยกว่าและสำคัญกว่า ในขณะเดียวกัน หากใครทำกับข้าวกินเองที่บ้าน การเติมผงชูรสลงไปเล็กน้อย (อย่างพอดิบพอดี เช่นประมาณปลายช้อนชา)​ ลงไปในกับข้าว จะทำให้เราปรุงอาหารด้วย เกลือ ซีอิ้ว หรือน้ำปลาน้อยลง ซึ่งทำให้โซเดียมโดยรวมของอาหารจานนั้นลดลง และรสชาติอาหารยังอร่อย กลมกล่อม อยู่ 

ถ้าผมร่วง อย่ามองแค่ผงชูรส
แต่ควรมองทั้งเรื่องอาหาร การพักผ่อน ความเครียด และสุขภาพโดยรวมด้วย

หลายครั้ง คำตอบของสุขภาพไม่ได้อยู่ที่การหาผู้ร้ายเพียงตัวเดียว แต่อยู่ที่การค่อย ๆ มองภาพรวมของชีวิตเรามากกว่านั่นเอง

สรุป

ผงชูรสทำให้ผมร่วงจริงมั้ย?
คำตอบคือ ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าทำให้ผมร่วงโดยตรง

สิ่งที่ควรสนใจกว่าคือ

• พันธุกรรม
• ความเครียด
• การพักผ่อน
• การขาดโปรตีน ไบโอติน เหล็ก หรือสังกะสี
• โรคบางอย่าง เช่น ไทรอยด์

ถ้าผมร่วงมากผิดปกติ ร่วงเป็นหย่อม หรือร่วงต่อเนื่องนาน ควรหาสาเหตุจริงจะดีกว่าการโทษผงชูรสอย่างเดียว

เอกสารอ้างอิง

American Academy of Dermatology Association. (n.d.). Hair loss: Who gets and causes. https://www.aad.org/public/diseases/hair-loss/causes/18-causes

U.S. Food and Drug Administration. (2012, November 19). Questions and answers on monosodium glutamate (MSG). https://www.fda.gov/food/food-additives-petitions/questions-and-answers-monosodium-glutamate-msg

Walter, K. (2022). Common causes of hair loss. JAMA, 328(4), 380. https://doi.org/10.1001/jama.2022.10231

World Health Organization. (2023, February 7). Sodium reduction. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sodium-reduction