ป้ายกำกับจากคลังความรู้

Tag : อาหารสุขภาพ

อาหารสุขภาพ

ผักบุ้งกินแล้วตาหวาน จริงมั้ย ?

อัปเดต: กรกฎาคม 2569 | เขียนโดย ทีมนักกำหนดอาหาร Eatwellconcept ผักบุ้งกินแล้วตาหวาน จริงมั้ย  — คำตอบในเชิงโภชนาการคลินิกคือ “ไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ยืนยันว่าการกินผักบุ้งทำให้ตาสวยหรือตาหวานได้โดยตรง”  แม้ว่าผักบุ้งจะมีเบตาแคโรทีนและวิตามินซีสูง ซึ่งช่วยบำรุงระบบภูมิคุ้มกันและผิวหนัง แต่ยังไม่มีงานวิจัยระดับ Randomized Controlled Trial ที่พิสูจน์ว่าสารเหล่านี้ในผักบุ้งส่งผลต่อความสวยงามของดวงตาโดยเฉพาะ ผักบุ้ง 100 กรัม ให้เบตาแคโรทีนประมาณ 1,928 ไมโครกรัม (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, INMUCAL) ผักบุ้ง 100 กรัม มีลูทีนประมาณ 3.29 mg (Busaba Tharasena and Siriporn Lawan ,2012)  ร่างกายเปลี่ยน แปลงเบตาแคโรทีนเป็นวิตามินเอไม่ได้ทั้งหมด ต้องกินเบตาแคโรทีน 12 ไมโครกรัม จึงจะได้วิตามินเอที่ร่างกายใช้ได้เทียบเท่า 1 ไมโครกรัม (Retinol Activity Equivalent: RAE) ต่างจากวิตามินเอจาก เครื่องใน ไข่แดง เนื้อสัตว์​ […]

กินไข่หลังผ่าตัดจะเป็นแผลเป็น จริงหรือไม่จริง ?

อัปเดต: กรกฎาคม 2569 | เรียบเรียงโดย ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept คำตอบโดยย่อ: ผ่าตัดแล้วกินไข่จะเป็นแผลเป็น เป็นข่าวลือที่ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ ไข่ไก่เบอร์ 2  จำนวน 1 ฟอง ให้โปรตีน 7 กรัม   ซึ่งเป็นสารอาหารสำคัญสำหรับการซ่อมแซมเนื้อเยื่อและแผลผ่าตัด การงดไข่โดยไม่จำเป็นอาจทำให้ร่างกายขาดโปรตีนและฟื้นตัวช้าลง ไม่มีงานวิจัยใดยืนยันว่าไข่ทำให้เกิดแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์ โปรตีนในไข่ช่วยสังเคราะห์คอลลาเจนและซ่อมแซมเนื้อเยื่อหลังผ่าตัด ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกินไข่ได้ภายใน 24-48 ชั่วโมงหลังผ่าตัด หากระบบย่อยอาหารทำงานได้ปกติ ผ่าตัดแล้วกินไข่จะเป็นแผลเป็น จริงหรือโกหก ? (คำจำกัดความและภาพรวม) ความเชื่อที่ว่า “ผ่าตัดแล้วกินไข่จะเป็นแผลเป็น” แพร่หลายในสังคมไทยมาหลายชั่วอายุคน และยังคงเป็นหนึ่งในความเชื่อผิดๆ ด้านโภชนาการที่พบบ่อยที่สุดในหอผู้ป่วยศัลยกรรม ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (2566) และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ต่างชี้แจงแล้วว่าข้อมูลนี้เป็นเท็จ อย่างไรก็ตาม ยังขาดคำอธิบายเชิงโภชนาการเชิงลึกที่อิงหลักฐาน บทความนี้จึงรวบรวมข้อมูลจาก INMUCAL, WHO, และงานวิจัยทางคลินิกเพื่อให้ญาติผู้ป่วยมีข้อมูลที่ถูกต้องสำหรับการดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัด กินไข่แล้วแผลจะนูนหรือเป็นคีลอยด์ จริงหรือไม่? กลไกการเกิดแผลเป็นนูนและปัจจัยเสี่ยงที่แท้จริง แผลเป็นนูน (Hypertrophic scar) และคีลอยด์ (Keloid) […]

เป็นโรคไตกินซีอิ๊วได้มั้ย

อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569 | ตรวจสอบโดยทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept สรุปสั้น: ซีอิ๊วโรคไต กินได้ไหม? ระยะ CKD ซีอิ๊วขาวปกติ ซีอิ๊วลดโซเดียม หมายเหตุ G1–G2 กินได้ในปริมาณน้อย กินได้ เป้าหมายโซเดียมรวม

การวางแผนจัดมื้ออาหารโรคไต : CKD ระยะ 3-4-5

การวางแผนจัดมื้ออาหารโรคไต : CKD ระยะ 3-4-5 อัปเดตล่าสุด: พฤกษภาคม 2569 การวางแผนจัดมื้ออาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease: CKD) ซึ่งควรเน้นเรื่องการควบคุมสารอาหารสำคัญ ได้แก่ โซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนในปริมาณที่เหมาะสมกับแต่ละระยะของโรคไต โดยเฉพาะใน CKD ระยะ 3-4-5 ที่ต้องระวังเป็นพิเศษเรื่องปริมาณเกลือและแร่ธาตุในแต่ละมื้อ เพื่อช่วยลดภาระไตและเพิ่มความหลากหลายในการกิน ตัวอย่างการจัดมื้ออาหารโรคไต  ช่วยควบคุมโซเดียมและฟอสฟอรัส เลือกโปรตีนคุณภาพสูง ลดปริมาณโพแทสเซียม วางแผนอาหารแต่ละมื้อช่วยลดความกังวล ตัวอย่างเมนูไทยปรับใช้ได้จริงทุกวัน เมนูอาหารโรคไต กินอะไรดี? การเลือกชนิดอาหารสำหรับการวางแผนจัดเมนูอาหารโรคไต ควรเน้นอาหารที่มีโซเดียมต่ำ เช่น ข้าวสวย ผักลวก ไข่ขาว ปลาอบหรือปลาเผา และหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป อาหารหมักดอง อาหารกระป๋อง ฯลฯ รวมถึงควบคุมปริมาณผลไม้ที่มีโพแทสเซียมสูง เช่น กล้วย ส้ม แตงโม ฯลฯ(สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) ปรุงรสด้วยสมุนไพรทดแทนการใช้เกลือ และเน้นกินโปรตีนคุณภาพสูงในปริมาณที่เหมาะสม โปรตีนคุณภาพสูงที่เหมาะกับผู้ป่วย CKD […]

เจาะลึก IF (Intermittent Fasting): ทำลายเซลล์มะเร็งหรือทำร้ายร่างกายเรากันแน่ ?

อัปเดต: พฤษภาคม 2569 | เขียนโดย ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept สรุปสำคัญ : IF (Intermittent Fasting) คือ การจำกัดช่วงเวลากินอาหาร เช่น รูปแบบ 16/8 กระตุ้นกระบวนการ autophagy ซึ่งอาจมีบทบาทต่อการซ่อมแซมเซลล์ อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางคลินิกในมนุษย์ที่แสดงว่าวิธีกินแบบ IF ทำลายเซลล์มะเร็งได้โดยตรงยังมีจำกัด และหากปฏิบัติไม่เหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะอ่อนเพลีย ขาดสารอาหาร หรือระบบเผาผลาญแปรปรวนได้ IF กระตุ้น autophagy แต่หลักฐานว่า “ทำลายเซลล์มะเร็ง” ในมนุษย์ยังไม่เพียงพอ ผู้ป่วยมะเร็งระหว่างรับเคมีบำบัด ผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ และหญิงตั้งครรภ์ควรหลีกเลี่ยงวิธีกินแบบ IF IF ที่ปลอดภัยในบริบทไทยต้องคำนึงถึงสารอาหารในช่วงเวลากิน IF (Intermittent Fasting) คืออะไร และมีหลักการอย่างไร? เจาะลึก IF (Intermittent Fasting)  คือ รูปแบบการกินอาหารที่สลับระหว่างช่วงอดและช่วงกิน โดยไม่ได้กำหนดว่าต้องกินอะไร แต่กำหนด “เมื่อไหร่” ที่จะกิน […]

อาหารของผู้ป่วยมะเร็งช่วง “ให้คีโม” : กินอะไรช่วยเพิ่มเกล็ดเลือดและลดผลข้างเคียง?

อาหารของผู้ป่วยมะเร็งช่วง “ให้คีโม” : กินอะไรช่วยเพิ่มเกล็ดเลือดและลดผลข้างเคียง? อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 เมื่อผู้ป่วยมะเร็งเข้ารับการรักษาแบบเคมีบำบัด (Chemotherapy) มักจะส่งผลให้ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดได้น้อยลง นำไปสู่ภาวะ “เกล็ดเลือดต่ำ” และภูมิคุ้มกันอ่อนแอ การเลือกสารอาหารที่ถูกต้องจึงไม่ใช่แค่เรื่องความอิ่ม แต่คือการเตรียมความพร้อมให้ร่างกายสู้กับผลข้างเคียงและฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว โปรตีนและโฟเลตช่วยฟื้นฟูเกล็ดเลือด เลือกอาหารปรุงสุก ลดความเสี่ยงติดเชื้อ ผัก ผลไม้สด เพิ่มวิตามินและสารต้านอนุมูลอิสระ หลีกเลี่ยงอาหารดิบและแอลกอฮอล์ อาหารของผู้ป่วยมะเร็งช่วง “ให้คีโม” คืออะไร? อาหารของผู้ป่วยมะเร็งช่วงให้คีโม (Chemotherapy) คือการจัดอาหารที่เน้นสารอาหารสำคัญเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน เพิ่มเกล็ดเลือด และลดผลข้างเคียงจากการรักษา เช่น อ่อนเพลีย คลื่นไส้ หรือภูมิคุ้มกันต่ำ โดยมักเน้นอาหารที่มีโปรตีนคุณภาพสูง โฟเลต วิตามินบี 12 และอาหารที่สะอาดปลอดเชื้อ เพื่อป้องกันการติดเชื้อและช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้ดีขึ้น (กรมอนามัย, 2566) อาหารอะไรช่วยเพิ่มเกล็ดเลือดในผู้ป่วยคีโม? โปรตีนคุณภาพสูงและวิตามินบี 12 สำคัญอย่างไร? โปรตีนคุณภาพสูงจากเนื้อสัตว์ ไข่ และถั่วเมล็ดแห้ง ช่วยกระตุ้นการสร้างเกล็ดเลือด วิตามินบี 12 จากตับ ปลา และไข่ […]

อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเก๊าท์: กินอะไรได้บ้าง หลีกเลี่ยงอะไรดี

อัปเดต: พฤษภาคม 2569 | เขียนโดย ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept สรุปสำคัญ : อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเก๊าท์ คือการเลือกรับประทานอาหารพิวรีนต่ำเพื่อลดระดับกรดยูริกในเลือด โดยจำกัดเนื้อแดง เครื่องในสัตว์ และแอลกอฮอล์ พร้อมเพิ่มผักสด นมพร่องมันเนย และน้ำเปล่าอย่างน้อย 2–3 ลิตรต่อวัน เพื่อลดความเสี่ยงการกำเริบของอาการปวดข้อ จำกัดพิวรีนจากอาหารให้ต่ำกว่า 400 มก. ต่อวันในช่วงที่มีอาการกำเริบ (Choi et al., 2005) นมพร่องมันเนยและโยเกิร์ตไขมันต่ำช่วยลดระดับกรดยูริกในซีรัมได้จริงตามหลักฐานเชิงประจักษ์ การดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอและลดน้ำหนักแบบค่อยเป็นค่อยไปเป็นมาตรการเสริมที่สำคัญควบคู่กับการใช้ยา อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเก๊าท์ คืออะไร และทำไมต้องระวังอาหารนี้ อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคเก๊าท์ คือ รูปแบบการกินอาหารที่ออกแบบมาเพื่อ ควบคุมและลดระดับกรดยูริก (Uric acid) ในเลือดให้ต่ำกว่า 6 มก./ดล. ในระยะยาว ซึ่งเป็นเกณฑ์เป้าหมายสำคัญที่สมาคมโรคข้อแห่งสหรัฐอเมริกา (ACR) และสมาคมอายุรศาสตร์แห่งประเทศไทยแนะนำ เพื่อป้องกันไม่ให้โรคกำเริบและลดการสะสมของผลึกตามข้อต่างๆ ในประเทศไทย ข้อมูลจากกรมอนามัย (2565) ระบุว่าผู้ป่วยโรคเก๊าท์มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีความชุกประมาณ 0.5–2% ของประชากรผู้ใหญ่ ซึ่งพฤติกรรมการกินอาหารมีผลโดยตรงต่อการดำเนินโรคนี้ […]

DASH diet ในอาหารไทย: วิธีปรับเมนูไทยให้ช่วยลดความดัน

อัปเดต: พฤษภาคม 2569 | เขียนโดย ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept สรุปสำคัญ DASH diet ในอาหารไทย คือการปรับรูปแบบการกินให้โซเดียมไม่เกิน 1,500–2,300 mg ต่อวัน ขณะที่เพิ่มผัก ผลไม้ และอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง เช่น เลือกต้มจืดแทนแกงกะทิ ลดน้ำปลาลงครึ่งช้อน และเพิ่มผักใบเขียวทุกมื้อ เพื่อช่วยลดความดันโลหิตอย่างยั่งยืน โซเดียมในอาหารไทยสูงกว่าเป้าหมาย DASH diet เฉลี่ย 2–3 เท่า เราสามารถปรับได้ด้วยการลดน้ำปลาและซอสสำเร็จรูป ผักและผลไม้ไทย เช่น กล้วย มะละกอ และผักบุ้ง เป็นแหล่งโพแทสเซียมที่ราคาถูกและหาง่าย การปรับเมนูตาม DASH diet ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนอาหารทั้งหมด เพียงปรับสัดส่วนและวิธีปรุงก็เพียงพอ DASH diet  คืออะไร? ทำไมจึงช่วยลดความดัน DASH ย่อมาจาก Dietary Approaches to Stop Hypertension เป็นรูปแบบการกินที่พัฒนาโดย National Heart, […]

น้ำตาลเป็นอาหารมะเร็งจริงมั้ย ?

อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 น้ำตาลกับมะเร็ง มีความสัมพันธ์กันในระดับหนึ่ง โดยการบริโภคน้ำตาลมากอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งบางชนิดผ่านกลไกของระดับอินซูลินและการอักเสบในร่างกาย เช่น ขนมหวานหรือเครื่องดื่มรสหวานควรบริโภคในปริมาณที่เหมาะสม น้ำตาลไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของมะเร็ง การกินหวานมากอาจเพิ่มความเสี่ยงผ่านกลไกทางอ้อม ควรจำกัดปริมาณน้ำตาลในอาหารประจำวัน เลือกทานอาหารไทยหวานน้อยเพื่อสุขภาพd  น้ำตาลกับมะเร็งคืออะไร? น้ำตาล (Sugar) เป็นคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่งที่ให้พลังงานแก่ร่างกาย โดยเฉพาะกลูโคส (Glucose) ที่เป็นแหล่งพลังงานหลักของเซลล์ทุกชนิด รวมถึงเซลล์มะเร็งด้วย ส่วนมะเร็ง (Cancer) คือการเจริญเติบโตผิดปกติของเซลล์ในร่างกาย งานวิจัยพบว่าเซลล์มะเร็งมีการใช้กลูโคสสูงกว่าปกติ แต่การกินน้ำตาลมากไม่ได้ทำให้เซลล์มะเร็งโตเร็วขึ้นโดยตรง อย่างไรก็ตาม การบริโภคน้ำตาลเกินควรอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคอ้วนและเบาหวาน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งบางชนิดซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ และมะเร็งตับ  (World Health Organization, 2022; กรมอนามัย, 2565) น้ำตาลมีผลต่อการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งจริงหรือไม่? กลไกการใช้พลังงานของเซลล์มะเร็ง เซลล์มะเร็งมีการใช้กลูโคสสูงกว่าปกติผ่านกระบวนการ Warburg Effect คือการเปลี่ยนกลูโคสเป็นพลังงานโดยไม่ใช้ออกซิเจน แม้จะอยู่ในสภาวะที่มีออกซิเจนก็ตาม หากแต่การจำกัดน้ำตาลในอาหารไม่ได้หยุดการเจริญเติบโตของมะเร็งโดยตรง เพราะร่างกายสามารถเปลี่ยนสารอาหารชนิดอื่นเป็นกลูโคสได้ (Hanahan & Weinberg, 2011) น้ำตาลกับการอักเสบและอินซูลิน การบริโภคน้ำตาลมากทำให้ระดับอินซูลินในเลือดสูงขึ้น ซึ่งอาจกระตุ้นการอักเสบและการแบ่งตัวของเซลล์ในร่างกาย รวมถึงเซลล์มะเร็งบางชนิด […]

สารอาหารบำรุงสายตา: 6 ตัวที่คนวัย 40+ ควรรู้

อัปเดต: พฤษภาคม 2569 | เขียนโดย ทีมนักกำหนดอาหารวิชาชีพ Eatwellconcept สารอาหารบำรุงสายตา คือกลุ่มวิตามิน แร่ธาตุ และแคโรทีนอยด์ เช่น ลูทีน ซีแซนทีน เบต้าแคโรทีน วิตามินซี วิตามินอี และ DHA ที่ช่วยปกป้องเรตินาและแมคูลาจากความเสื่อมที่เกิดตามวัย สามารถพบได้ในอาหารไทยหลายชนิด เช่น ผักบุ้ง ฟักทอง และปลาทู ซึ่งมีสารเหล่านี้ในระดับที่เห็นผลได้จริง ลูทีนและซีแซนทีนสะสมอยู่ที่แมคูลาโดยตรง ทำหน้าที่กรองแสงสีฟ้าที่เป็นอันตราย การศึกษา AREDS2 พบว่าสูตรสารอาหารรวมช่วยลดความเสี่ยงจอประสาทตาเสื่อมระยะกลางได้ถึง 25% (AREDS2 Research Group, 2013) อาหารไทยที่กินได้ทุกวัน เช่น ผักบุ้ง ตำลึง และไข่แดง ให้สารบำรุงสายตาในปริมาณที่เหมาะสม สารอาหารบำรุงสายตา คืออะไร?  สารอาหารบำรุงสายตา คือสารอาหารที่ร่างกายนำไปใช้ปกป้องโครงสร้างของดวงตา ตั้งแต่กระจกตา เลนส์ตา ไปจนถึงจอประสาทตา (retina) และแมคูลา (macula) ซึ่งเป็นจุดรับภาพที่คมชัดที่สุด องค์การอนามัยโลก (WHO) […]

1 2 … 16