โรคความดันโลหิตสูง เกิดได้จากหลายปัจจัยจัดเป็นโรคเรื้อรังประเภทหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาวของเราได้ เพราะเป็นความเสี่ยงในการตามมาของโรคเรื้อรังอื่น ๆ เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด ไตวายเรื้อรัง ซึ่งนับเป็นอาการแทรกซ้อนในระยะท้ายของกลุ่มอาการโรคนี้ ฉะนั้น การเข้าใจถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องและควบคุมความดันโลหิตจึงเป็นวิธีที่เหมาะสมที่สุดในการรักษาสุขภาพของเรา
สาเหตุของการเกิด โรคความดันโลหิตสูง
ปัจจัยของการเกิดภาวะความดันโลหิตสูงอันเนื่องมาจากอายุนั้น แม้จะมีผลอยู่บ้าง แต่จากข้อมูลพบว่า ปัจจัยอื่น ๆ ต่อไปนี้ส่งผลอย่างชัดเจนในการเพิ่มความดันโลหิต หากควบคุมดูแลปัจจัยต่อไปนี้ได้ การเกิดความดันโลหิตสูงก็จะมีโอกาสลดลง ปัจจัยเหล่านี้ได้แก่
1.การมีน้ำหนักตัวเกินมาตรฐานหรืออ้วน หากไม่เอาใจใส่ในพฤติกรรมการกินและการเลือกอาหาร รวมทั้งมีกิจวัตรประจำวันน้อยหรือไม่ออกกำลังกายเลย จะส่งผลให้น้ำหนักตัวมากขึ้น การมีเซลล์ไขมันเพิ่มขึ้นนี้ จะทำให้หลอดเลือดของคุณมีภาระในการบีบตัวต่อสู้กับมวลกายที่เพิ่มขึ้น และทำให้มีความดันเพิ่มขึ้นแบบเรื้อรังได้
2.การมีกิจวัตรประจำวันที่นั่งๆ นอนๆ เกือบตลอดเวลา ฟังดูไม่ต่างจากข้อแรก แต่คำอธิบายคือ การเป็นคนที่ Active หรือขยับตัวตลอดเวลา จะทำให้กล้ามเนื้อและหลอดเลือดได้มีการขยับและใช้งานตลอดเวลา ทำให้กายภาพของหลอดเลือดและกล้ามเนื้อมีการเปลี่ยนแปลงตลอด เสมือนได้ออกกำลังกายไปในตัว ทำให้ความยืดหยุ่นของหลอดเลือดและกล้ามเนื้อดีขึ้น ส่งผลให้ความดันโลหิตถูกควบคุมได้ดี และยังเป็นการกระตุ้นให้ร่างกายใช้พลังงานตลอดเวลา น้ำหนักตัวขึ้นยากและควบคุมความดันโลหิตได้ดีกว่า
3.กินอาหารไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการได้รับโซเดียมจากอาหารมากเกินไป หรือที่ว่า “กินเค็ม” และพฤติกรรมการเลือกบริโภคอาหารที่ผ่านกระบวนการ เช่น เนื้อสัตว์แปรรูป ผักผลไม้หมักดอง ก็จะมีส่วนทำให้ร่างกายได้รับโซเดียมมากเกินไป ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้นแบบเรื้อรังได้
4.ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือบ่อย ๆ นอกจากจะส่งผลเสียต่อสุขภาพของตับ หลอดเลือดจะได้รับผลกระทบจากการกระตุ้นของแอลกอฮอล์ ทำให้เสียสภาพได้มากขึ้น ระดับความดันโลหิตสูงเป็นประจำและทำให้ระดับความดันโลหิตสูงแบบเรื้อรังได้ในที่สุด
5.ประวัติครอบครัวมีคนเป็นความดันสูงเป็นปัจจัยหนึ่งก็จริง แต่เราไม่สามารถควบคุมด้วยตนเองได้
จากปัจจัยข้างต้น หากตรวจสอบแล้วพบว่าตนเองมีปัจจัยเสี่ยงยิ่งมาก ยิ่งควรปรับพฤติกรรมให้ชัดเจนมากขึ้น
คำแนะนำวิธีการลดโรคความดันโลหิตสูง
1.ลดการกินโซเดียม เป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพในการลดความดันโลหิต ทำได้โดยการลดการปรุงหรือเติมเครื่องปรุงที่มีรสเค็ม ฝึกให้กินรสจัดน้อยลง ลดการกินอาหารที่ผ่านกระบวนการมาก ๆ เช่น เนื้อสัตว์แปรรูป (ไส้กรอก แฮม เบคอน ไส้กรอกอีสาน) ผักผลไม้หมักดอง (ผักกาดดอง บ๊วยเค็ม มะละกอเค็ม) เบเกอรี่ เพราะผงฟูที่ใช้ในกระบวนการผลิต จะมีโซเดียมเป็นส่วนประกอบเช่นกัน จึงไม่ควรบริโภคบ่อยหรือมากเกินไป
2.อ่านฉลากโภชนาการ แนะนำอ่านในส่วนโซเดียมบนห่ออาหารประจำ ความสำคัญคือ อาหารที่อาจดูว่าพลังงานไม่สูง ไม่อ้วน แต่มักพบว่ามีปริมาณโซเดียมไม่น้อย นอกจากนี้อาหารกระป๋องและอาหารแช่แข็งพร้อมอุ่นรับประทานนั้น ก็มีปริมาณโซเดียมสูงกว่าอาหารที่ปรุงสดด้วยตนเอง ทั้งจากการปรุงที่เน้นรสถูกปากคนส่วนใหญ่ ซึ่งอาจรสจัดมากขึ้น และการปรับสภาพสารอาหารเพื่อให้เก็บรักษาได้นานกว่าอาหารทั่วไป
3.เพิ่มปริมาณการกินใยอาหารมากขึ้น จากธัญพืช ผักและผลไม้สด เพื่อช่วยให้ลดปริมาณการกินเมนูในส่วนที่อาจมีโซเดียมสูงกว่าลง และผักผลไม้ยังให้โพแทสเซียม ซึ่งช่วยในการรักษาสมดุลระหว่างโซเดียมและโพแทสเซียม ซึ่งทำให้การควบคุมความดันโลหิตทำได้ดีขึ้นอีกด้วย
4.ออกกำลังกายเป็นประจำ เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้แอคทีฟขึ้น จะเป็นการช่วยให้ร่างกายใช้พลังงานมากขึ้น มีส่วนช่วยให้การลดน้ำหนักตัวลงได้ดีขึ้น และเป็นการกระตุ้นการทำงานของหัวใจและหลอดเลือดให้แข็งแรงอีกด้วย
5.ลดการดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินไป และบ่อยเกินไป การวางแผนเพื่อลดการดื่มแอลกอฮอล์เป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการรักษาสุขภาพ และการดื่มแอลกอฮอล์เป็นพฤติกรรมที่เกิดตามอารมณ์ในแต่ละวัน หากเราสามารถบริหารจัดการอารมณ์โดยเฉพาะความเครียดได้ โดยไม่ใช้แอลกอฮอล์ จะเป็นการลดความดันโลหิตที่มีประสิทธิภาพที่สุดทางหนึ่ง ในผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
6.บริหารและจัดการความเครียดอย่างมีประสิทธิภาพ หาเวลาว่างละเว้นจากการทำงาน หรือพักผ่อนจากการเล่นโซเชียลบ้าง ให้นอนเป็นเวลามากขึ้น จะทำให้ลดความเครียดลงได้และช่วยควบคุมความดันโลหิตได้ดีขึ้น นอกจากนี้การออกกำลังกายยังช่วยให้ระบายความเครียดได้ดีขึ้นด้วย
วิธีการทั้งหกข้อนั้น สามารถทำได้ด้วยตัวเองและเริ่มได้ทันที แต่สำหรับคนที่มีความภาวะความดันโลหิตสูงและไม่สามารถลดได้ด้วยตัวเองแล้ว ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและใช้ยารักษาความดันโลหิตสูงภายใต้การกำกับดูแลของแพทย์ เพราะยาต้องมีการปรับขนาดยาที่ใช้และติดตามอย่างใกล้ชิด รวมทั้งประเมินผลข้างเคียงอันเนื่องมาจากการมีความดันโลหิตสูงเป็นระยะ จึงไม่ควรที่จะซื้อยามากินเอง หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหลายๆ คนจะเข้าใจเกี่ยวกับความดันโลหิตสูงมากขึ้นมีแนวทางในการดูแลตนเองได้ดีขึ้น
ทั้งนี้ผู้ที่ให้คำแนะนำด้านอาหารเฉพาะโรคจะต้องได้รับการฝึกปฏิบัติโดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการอาหารแก่ผู้ป่วยที่มีโรคซับซ้อนเช่น อาหารสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็ง เมนูอาหารสำหรับโรคไตรั่ว อาหารสำหรับคนเป็นโรคไต ที่ต้องจำกัดโปรตีน เป็นต้น
สอบถามเพิ่มเติม Add Line ปรึกษานักกำหนดอาหาร
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ