เป็นโรคไต กินกุ้งแห้ง ได้มั้ย ?

เป็นโรคไต กินกุ้งแห้ง ได้มั้ย ?  เป็นคำถามที่พบบ่อย เพราะกุ้งแห้งเป็นส่วนประกอบสำคัญของอาหารไทยหลายชนิด เช่น ส้มตำ ยำ น้ำพริก ข้าวคลุกกะปิ และผัดไทย หลายคนคิดว่าใส่เพียงเล็กน้อยไม่น่ามีปัญหา แต่ในความเป็นจริง กุ้งแห้งเป็นอาหารที่มีโซเดียมเข้มข้นสูงมาก เมื่อเทียบกับกุ้งสด และอาจทำให้ผู้ป่วยโรคไตได้รับโซเดียมเกินโดยไม่รู้ตัว

 

ไม่แน่ใจว่าอาหารที่กินอยู่ปลอดภัยสำหรับไตของคุณไหม?

Wello Food คิดให้ครบแล้วทุกมื้อ

เมนูและกับข้าวที่คำนวณโซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนมาให้ตามแนวทางผู้ป่วยโรคไตตามระยะของคุณ — แค่เปิดแพ็คแล้วกิน ไม่ต้องนับเองทุกวัน

สั่งเลย

ทำไมผู้ป่วยโรคไตต้องระวังโซเดียม?

เมื่อไตทำงานลดลง ความสามารถในการขับโซเดียมออกทางปัสสาวะจะลดลง ทำให้เกิด การคั่งของน้ำและเกลือในร่างกาย ส่งผลให้บวม ความดันโลหิตสูง และเพิ่มภาระต่อหัวใจได้ แนวทาง KDIGO 2024 แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังจำกัดโซเดียมประมาณ ไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน เพื่อช่วยควบคุมความดันและลดการเสื่อมของไต

โซเดียมในกุ้งแห้งสูงแค่ไหน?

อาหาร

ปริมาณ

โซเดียม (มก.)

กุ้งแห้ง

1 ช้อนโต๊ะ (~10 กรัม)

600–900

กุ้งต้มสด

100 กรัม (ประมาณ 7–8 ตัว)

~111

น้ำปลา

1 ช้อนชา

~700–900

จะเห็นว่า กุ้งแห้งเพียง 1 ช้อนโต๊ะให้โซเดียมเกือบครึ่งหนึ่งของโควตาทั้งวัน สำหรับผู้ป่วย CKD สาเหตุเกิดจากกระบวนการ ดองเกลือและตากแห้ง ซึ่งทำให้น้ำในกุ้งลดลง แต่โซเดียมยังคงอยู่ จึงมีความเข้มข้นสูงกว่ากุ้งสดประมาณ 5–8 เท่า

ถ้าใส่ “นิดเดียว” ยังอันตรายไหม?

แม้ใส่เพียง 1 ช้อนชา (ประมาณ 3 กรัม) ก็ยังให้โซเดียมประมาณ 180–270 มิลลิกรัม และในอาหารจริงมักมีเครื่องปรุงอื่นร่วมด้วย เช่น น้ำปลา กะปิ หรือปลาร้า ทำให้โซเดียมรวมต่อมื้ออาจเกิน 1,000 มิลลิกรัม ได้ง่าย

ทางเลือกเพิ่มรสอูมามิโดยไม่เพิ่มโซเดียม

  • เห็ดหอมแห้งแช่น้ำแล้วสับละเอียด

  • มะเขือเทศสุก

  • หอมหัวใหญ่ผัดจนหวาน

  • งาขาวคั่วบด

  • น้ำต้มผักหรือเห็ดแทนน้ำปรุงรส
  • กระเทียม พริกไท รากผักชี 

วัตถุดิบเหล่านี้ช่วยเพิ่มรสกลมกล่อมได้ โดยมีโซเดียมต่ำกว่ากุ้งแห้งมาก

สรุป: เป็นโรคไต กินกุ้งแห้ง ได้มั้ย ?

  • CKD ระยะ 1–3a: อาจรับประทานได้บ้างเป็นครั้งคราว ไม่เกิน 1 ช้อนชา/มื้อ

  • CKD ระยะ 3b–5: ควรหลีกเลี่ยง หรือใช้ในปริมาณน้อยมาก

  • ผู้ฟอกไต: ควรหลีกเลี่ยงกุ้งแห้งเป็นประจำ เพราะเสี่ยงได้รับโซเดียมสูงเกินและกระหายน้ำมากขึ้น

ดังนั้นคำตอบของคำถาม “เป็นโรคไต กินกุ้งแห้ง ได้มั้ย ?” คือ กินได้เฉพาะปริมาณเล็กน้อยมาก และไม่ควรกินเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ป่วยไตระยะกลางถึงระยะท้าย เพราะกุ้งแห้งเป็นแหล่งโซเดียมเข้มข้นที่ซ่อนอยู่ในอาหารไทยและอาจทำให้ควบคุมโรคได้ยากขึ้น

 

อ้างอิง

  • KDIGO CKD Work Group. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.

  • U.S. Department of Agriculture. FoodData Central.

  • สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.

ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี

โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?

พร้อมรับคำปรึกษาจาก

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ