ไม่แน่ใจว่าอาหารที่กินอยู่ปลอดภัยสำหรับไตของคุณไหม?
Wello Food คิดให้ครบแล้วทุกมื้อ
เมนูและกับข้าวที่คำนวณโซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนมาให้ตามแนวทางผู้ป่วยโรคไตตามระยะของคุณ — แค่เปิดแพ็คแล้วกิน ไม่ต้องนับเองทุกวัน
สั่งเลย
เป็นโรคไต กินเครื่องใน ได้มั้ย ? ทำไมนักกำหนดอาหารถึงบอกให้หลีกเลี่ยง เนื่องจาก เครื่องในสัตว์ ทั้งตับ ไต กึ๋น หัวใจ ปอด ลำไส้ และสมอง เป็นอาหารที่พบทั่วไปในเมนูไทย ตั้งแต่ผัดกะเพราเครื่องใน ต้มยำเครื่องใน ไปจนถึงส้าเครื่องใน สำหรับผู้ป่วยโรคไต เครื่องในเป็นหนึ่งในอาหารที่นักกำหนดอาหารแนะนำให้หลีกเลี่ยงมากที่สุด เพราะมีทั้งฟอสฟอรัสสูง Purine สูง และในบางชนิดมีโคเลสเตอรอลสูงมาก
ทำไมเครื่องในถึงเป็นปัญหาสำหรับโรคไต
| เครื่องใน | ฟอสฟอรัส (mg/100g) | Purine (mg/100g) | โคเลสเตอรอล (mg/100g) |
|---|
| ตับหมู/วัว | ~380–420 | ~260–360 | ~300–370 |
| ไตหมู/วัว | ~250–300 | ~200–270 | ~350–400 |
| หัวใจหมู | ~210–250 | ~170–210 | ~140 |
| กึ๋นไก่ | ~195–230 | ~150–200 | ~175 |
| สมองวัว | ~380–420 | ~90 | ~2,000+ |
| ลำไส้หมู | ~160–200 | ~130–170 | ~140 |
| เนื้อหมูสันใน (เปรียบเทียบ) | ~220 | ~70–100 | ~70 |
ตับหมูหรือตับวัว 100 g มีฟอสฟอรัสสูงถึง 380–420 mg ซึ่งเท่ากับ 40–50% ของโควต้าฟอสฟอรัสทั้งวันสำหรับผู้ป่วยโรคไต G3b–G5 และ Purine สูงกว่าเนื้อสัตว์ทั่วไปถึง 3–4 เท่า ทำให้กรดยูริกในเลือดพุ่งขึ้นได้เร็ว
Purine สูงกับโรคไต — ทำไมถึงอันตราย
ผู้ป่วยโรคไต มักมีระดับกรดยูริกในเลือดสูงอยู่แล้วเพราะไตขับออกได้น้อยลง งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า Hyperuricemia สัมพันธ์กับการเสื่อมของไตที่เร็วขึ้น การกินเครื่องในที่มี Purine สูงมากจึงเพิ่มความเสี่ยงซ้ำซ้อนทั้งจากฟอสฟอรัสและกรดยูริก
ทางเลือกโปรตีนที่ดีกว่าสำหรับผู้ป่วย โรคไต
- เนื้อสันในหมูหรือสะโพกหมู — ฟอสฟอรัสและ Purine ต่ำกว่าเครื่องในมาก
- อกไก่ต้ม — โปรตีนสูง ฟอสฟอรัสปานกลาง Purine ต่ำ
- ปลาน้ำจืดต้ม — โปรตีนดี ฟอสฟอรัสปานกลาง
- ไข่ขาวไก่ — โปรตีนสูง ฟอสฟอรัสต่ำมาก
สรุป: เป็นโรคไต กินเครื่องใน ได้มั้ย ?
ควรหลีกเลี่ยงเครื่องในทุกชนิดสำหรับผู้ป่วยโรคไต ทุกระยะ เพราะฟอสฟอรัสสูง Purine สูง และโคเลสเตอรอลสูง ซึ่งส่งผลเสียต่อไตและหัวใจพร้อมกัน มีแหล่งโปรตีนคุณภาพดีที่ปลอดภัยกว่าอีกมาก
อ้างอิง
- KDIGO CKD Work Group. (2024). KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney International Supplements, 14(1), 1–117.
- Sánchez-Lozada, L. G., Lanaspa, M. A., Cristóbal-García, M., García-Arroyo, F., Soto, V., Cruz-Robles, D., Nakagawa, T., Yu, M. A., Kang, D. H., & Johnson, R. J. (2012). Uric acid-induced endothelial dysfunction is associated with mitochondrial alterations and decreased intracellular ATP concentrations. Nephron Experimental Nephrology, 121(3–4), e71–e78. https://doi.org/10.1159/000345509
- U.S. Department of Agriculture. (2023). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov
- สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.
- มะม่วง + น้ำปลาหวาน = โซเดียมเพิ่มน้ำปลาหวาน 1 ช้อนโต๊ะ = โซเดียม ~400–600 mg ให้เปลี่ยนเป็นน้ำมะนาว + พริกป่น แทนน้ำปลาหวาน ลดโซเดียมได้ทันที
- ข้าวเหนียวมะม่วง — ระวังกะทิมะม่วงข้าวเหนียวมีกะทิซึ่งมีโพแทสเซียม ~263 mg/100ml และไขมันสูง ผู้ป่วย G4–G5 ควรหลีกเลี่ยงมะม่วงข้าวเหนียว แยกกินมะม่วงสดจะปลอดภัยกว่า
- ยำมะม่วง เมนูทางเลือกสำหรับคนไข้โรคไตที่โพแทสเซียมไม่มาก เพราะอาหารจะมีรสเปรี้ยวทำให้เจริญอาหารมากขึ้น แต่ควรคุมเครื่องปรุงประเภทโซเดียม โดยใช้เครื่องปรุงที่ลดโซเดียมและปริมาณไม่เกิน 1 ช้อนชา ติดรสด้วย หอมแดง กระเทียมสด พริก และมะนาว ให้อาหารจานนี้มีรสชาติดีขึ้น
เคล็ดลับลดโพแทสเซียมแช่มะม่วงดิบสับในน้ำเย็น 30 นาทีก่อนกิน ช่วยชะโพแทสเซียมออกได้บางส่วน แม้ผลลัพธ์จะน้อยกว่าการต้ม แต่ก็ช่วยได้
สรุป เป็นโรคไต กินมะม่วง ได้มั้ย ?
คำตอบคือกินได้ ถ้าให้ปลอดภัยคือการกินมะม่วงดิบ ที่ไม่ผ่านการปรุง หรือจิ้มอะไร เพื่อลดการได้รับโซเดียมในแต่ละวันเพิ่มเติม โดยกินวันนึงไม่เกิน 1-2 ชิ้นคำ แต่หากมีภาวะโพแทสเซียมสูง ควรงดก่อน
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
