fbpx

Nutrition Solution & Corporate Wellness Management

คนโรคไต กินผัก อะไรได้บ้าง ?

เมื่อพูดถึงผักทุกคนจะต้องนึกถึงประโยชน์จากผัก ไม่ว่าจะเป็นวิตามินและแร่ธาตุ หรือแม้แต่ใยอาหารจากผักนั่นเอง แต่ว่าสำหรับผู้ป่วยโรคไตที่มีความสามารถในการกำจัดแร่ธาตุบางชนิดออกจากร่างกายได้ลดลง ก็อาจจะมีปัญหาหากกินผักบางชนิดในปริมาณที่มากเกินไปได้ ด้วยเหตุนี้ผู้ป่วยโรคไตจึงจำเป็นต้องควบคุมปริมาณและชนิดของผักที่กินเข้าไป และบทความนี้จะช่วยบอกว่า คนโรคไต กินผัก อะไรได้บ้าง ?

สาเหตุที่ต้องควบคุมอาหารของ คนโรคไต

ผู้ป่วยโรคไต หรือ คนป่วยโรคไต คือผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตลดลง ทำให้ไม่สามารถกำจัดของเสียหรือแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายทางปัสสาวะได้เป็นปกติ ทำให้เกิดการค้างอยู่ในเลือดเป็นปริมาณมากและทำให้ให้เกิดอาการต่าง ๆ ได้หลายอย่าง เช่น

  • ผิวแห้ง คันตามผิวหนัง แผลหายช้า
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • ปัสสาวะบ่อยและจาง (ในระยะแรก) และ ปัสสาวะน้อย (ในระยะหลัง)
  • เกิดภาวะกระดูกพรุน
  • มีความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด

ด้วยเหตุนี้ผู้ป่วยโรคไตจึงจำเป็นที่จะต้องควบคุมอาหารเพื่อควบคุมระดับแร่ธาตุในเลือดอยู่ในช่วงที่เหมาะสม โดยแร่ธาตุที่มีพบได้ในผักและผู้ป่วยโรคไตจำเป็นต้องควบคุมคือ โพแทสเซียม โดยผู้ป่วยโรคไตต้องควบคุมให้อยู่ที่ระดับ 5 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ดังนี้

  • คนโรคไตจำเป็นต้องควบคุมให้ได้โพแทสเซียมจากอาหารไม่เกิน 3,500 มิลลิกรัมต่อวัน
  • ผู้ป่วยโรคไตควบคุมปริมาณโพแทสเซียมจากอาหารไม่เกิน 1,500 มิลลิกรัมต่อวันนั่นเอง ถ้าหากมีระดับโพแทสเซียมในเลือดที่สูงเกิน 5 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ผัก ที่ผู้ป่วยโรคไตกินได้มี อะไรบ้าง ?

จากการที่ผู้ป่วยโรคไตที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า 5 มิลลิลกรัมต่อเดซิลิตร ทำให้ต้องควบคุมการกินอาหารให้ไม่ได้โพแทสเซียมเกิน 1,500 มิลลิกรัมต่อวัน แต่ว่าผักมีแร่ธาตุโพแทสเซียมอยู่มากและน้อยต่างกันไป ซึ่งผู้ป่วยควรเลือกกินผักที่มีระดับโพแทสเซียมต่ำ โดยการแบ่งปริมาณโพแทสเซียมในผักจะถูกแบ่งเป็น 3 กลุ่ม

กลุ่มที่ 1 ผักที่มีโพแทสเซียมต่ำ กินได้ทุกวัน

เป็นผักที่มีปริมาณโพแทสเซียมน้อยกว่า 100 มิลลิกรัมต่อผัก 1 ทัพพี โดยผักในกลุ่มนี้ เช่น บวบ หอมหัวใหญ่ แตงกวา ผักกาดขาว ฟัก กะหล่ำปลี เห็นหูหนู ถั่วงอก ผักกาดแก้ว เป็นต้น โดยผักชนิดนี้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ต้องการควบคุมอาหารสามารถกินได้ทุกวัน

กลุ่มที่ 2 กลุ่มผักที่มีโพแทสเซียมปานกลาง 3 ครั้งต่อสัปดาห์ก็พอ

เป็นกลุ่มผักจะมีโพแทสเซียมอยู่ที่ 101 – 200 มิลลิกรัมต่อผัก 1 ทัพพี เช่น ถั่วลันเตา ถั่วพู หน่อไม้ มะระจีน มะเขือยาว ผักคะน้า หัวไชเท้า เป็นต้น ซึ่งผักเหล่านี้ผู้ป่วยโรคไตสามารถกินได้เช่นกัน

กลุ่มที่ 3 โพแทสเซียมสูง สัปดาห์ละครึ่งทัพพี โพแทสเซียมจะได้ไม่เกิน

กลุ่มนี้จะเป็นผักที่จะมีโพแทสเซียมสูงกว่า 201 มิลลิกรัมต่อผัก 1 ทัพพี เช่น แครอท มะเขือเทศ บร็อคโคลี ถั่วฝักยาว ฟักทอง หัวปลี เป็นต้น สำหรับผักกลุ่มนี้ผู้ป่วยโรคไตควรพยาบาลหลีกเลี่ยงให้ได้มากที่สุด แต่ถ้าหากมีความจำเป็นจริง ๆ อาจจะกินเพียงแค่ 0.5 ทัพพีเท่านั้น

หรือสามารถสรุปเป็นตารางให้มองภาพง่าย ๆ ได้ ดังนี้

 ความถี่ตัวอย่างผัก
ผักที่มีโพแทสเซียมต่ำกินได้ทุกวันกวางตุ้ง กะเพรา ชะอม ตำลึง
ถั่วงอก ถั่วพู ถั่วลันเตา บวบ
ใบบัวบก ใบแมงลัก ผักกาดแก้ว ผักกาดขาว
ผักกาดหอม ฟัก เห็ดหูหนู โหระพา
ผักที่มีโพแทสเซียมปานกลาง3 ครั้งต่อสัปดาห์กะหล่ำปลี กุยช่าย ข้าวโพดอ่อน แตงกวา
น้ำเต้า ผักโขม ผักคะน้า ผักบุ้ง
พริกหวาน ฟักเขียว มะเขือยาว มะละกอดิบ
หอมหัวใหญ่ หัวไชเท้า
ผักที่มีโพแทสเซียมสูงครึ่งทัพพีต่อสัปดาห์กะหล่ำดอก กะหล่ำปลีม่วง แครอท ถั่วฝักยาว
บร็อคโคลี ใบขี้เหล็ก ฟักทอง มะเขือเทศ
มะเขือเปราะ มะเขือพวง มะระจีน มัน
รากบัว สะเดา สะตอ หน่อไม้ หัวปลี เห็ดโคน
อ้างอิงจาก : โรงพยาบาลสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์. โพแทสเซียม. กรุงเทพ ฯ: บริษัท โรช ไทยแลนด์ จำกัด.

สรูปได้ง่าย ๆ ว่า

คนโรคไต กินผัก ได้ทุกชนิด แต่ควรเลือกกินผักที่อยู่ในกลุ่ม โพแทสเซียมต่ำ
หรือจำง่าย ๆ ว่า
“ผักสีอ่อนที่ลวกน้ำแล้วยุบ

เพราะสามารถกินได้ในปริมาณมากแต่ได้รับโพแทสเซียมที่ต่ำ แต่ถ้าหากผู้ป่วยอยากกินผักชนิดอื่น ๆ ที่อยู่ในกลุ่มของผักโพแทสเซียมสูง ก็ยังสามารถกินได้แต่ไม่ควรเกิน 1 ทัพพี เพื่อควบคุมปริมาณโพแทสเซียมที่จะได้รับต่อวันให้ไม่เกิน 1,500 มิลลิกรัมนั่นเอง แต่ทั้งนี้อาจจะต้องสอบถามแพทย์เพิ่มเติมหากผู้ป่วยโรคไตมีการใช้ยาต่าง ๆ ที่อาจมีผลต่อระดับแร่ธาตุในเลือด หรือขอคำปรึกษากับนักกำหนดอาหารหรือโภชนาการในโรงพยาบาลที่รักษาอยู่ว่าถ้าหากอยากกินผักต่าง ๆ เช่น แครอท ฟักทอง หรือ บร็อคโคลี่ เป็นต้น และนี่ก็คือคำตอบของคำถามที่ว่า “คนโรคไต กินผัก อะไรได้บ้าง”

หรือถ้าหากผู้ป่วยโรคไตคนไหนอยากให้นักกำหนดอาหารวิชาชีพจาก อีทเวลล์คอนเซปต์
ช่วยดูแล ก็ได้เหมือนกันนะครับ คลิกเพื่อดูรายละเอียด 

และติดตามบทความเกี่ยวกับอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคไตได้ที่ แหล่งความรู้ “โรคไต”

ไม่ว่าจะเป็น คนโรคไตดื่มกาแฟได้หรือไม่ ใช้เครื่องปรุงสูตรโซเดียมต่ำได้หรือไม่ และอื่น ๆ
เราก็มีคำตอบมาให้นะครับ

ไม่พลาดบทความใหม่ ๆ ของเราก่อนใคร ได้ที่นี่

เมื่อวานนี้ทานอะไร?

เล่าเรื่องราวของอาหารในมิติต่าง ๆ ที่น่าสนใจและมีมากกว่าแค่ “น่ากิน”

อ้างอิงจาก

Amnad Chittiwasurat
นักกำหนดอาหารที่อยากให้ทุกคนสามารถควบคุมอาหารได้อย่างมีความสุข

อ่านเพิ่มเติม