ป้ายกำกับจากคลังความรู้ Tag : Lifestyle อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 “ พญาล้างไต ” เป็นชื่อสมุนไพรที่ฟังดูน่าเชื่อมาก จนหลายคนเข้าใจว่าเป็นพืชที่ช่วยฟื้นฟูไต ขับของเสีย หรือล้างไตได้จริง แต่เมื่อดูจากข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบัน จะพบว่าชื่อดังกล่าวเป็นชื่อพื้นบ้านที่ชวนให้เข้าใจเกินจริง และยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ในคนที่ยืนยันชัดว่าสมุนไพรนี้ช่วยล้างไตหรือชะลอไตเสื่อมได้จริง ขณะที่ข้อมูลด้านความปลอดภัยก็ยังมีจำกัด โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคไต เบาหวาน ความดัน หรือกำลังกินยาหลายชนิดอยู่แล้ว ที่สำคัญ ไตเป็นอวัยวะที่มีหน้าที่กรองของเสียและรักษาสมดุลของร่างกายอยู่แล้วตามธรรมชาติ จึงไม่มีแนวคิดทางการแพทย์ที่รองรับว่าเราจำเป็นต้องใช้สมุนไพรใดมาช่วย “ล้างไต” แบบที่โฆษณากันทั่วไป และในบางกรณี การเชื่อคำกล่าวอ้างเรื่องสมุนไพรล้างไต อาจทำให้ผู้ป่วยชะลอการรักษาที่จำเป็น หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีมาตรฐานจนเพิ่มความเสี่ยงต่อไตมากขึ้นได้ พญาล้างไต คืออะไร และจริง ๆ แล้วเป็นพืชชนิดไหน พญาล้างไตเป็นชื่อพื้นบ้าน ไม่ใช่ชื่อที่รับประกันสรรพคุณ ชื่อ พญาล้างไต ในไทยมักถูกใช้เรียกพืชที่บางแหล่งระบุว่าเป็น ก่ายกอม หรือชัยโย (Ehretia acuminata) แต่ในทางปฏิบัติ ชื่อนี้อาจถูกใช้ปะปนกับสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์หลายชนิด ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดได้ง่ายว่าทุกอย่างที่ใช้ชื่อนี้ต้องมีสรรพคุณเกี่ยวกับไตเหมือนกันทั้งหมด ชื่อที่ฟังดูแรง ไม่ได้แปลว่ามีหลักฐานแรงตาม แม้พืชสกุล Ehretia จะมีการใช้ในภูมิปัญญาพื้นบ้านและมีการศึกษาด้านสารสำคัญอยู่บ้าง แต่ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่เพียงพอจะสรุปว่า “พญาล้างไต” ช่วยรักษาโรคไตหรือล้างไตในคนได้จริง ทำไมคำว่า “ล้างไต” […]
อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 ในช่วงอากาศร้อน การได้ดื่มเครื่องดื่มเย็นๆ เพื่อดับกระหาย เป็น เครื่องดื่มคลายร้อน ของร่างกายได้ จะทำให้ร่างกายลดอาการร้อนใน ป้องกันภาวะฮีทสโตรก ของร่างกายได้ แม้เมืองไทยจะมีทางเลือกของเมนูเครื่องดื่มที่หลากหลาย แต่อย่างไรก็ตามเราก็ยังจำเป็นที่จะต้องคำนึงถึงประโยชน์ต่อสุขภาพ เช่น ปริมาณน้ำตาล คุณค่าทางสารอาหาร อีกด้วย เครื่องดื่มคลายร้อน มีประโยชน์อย่างไร เครื่องดื่มคลายร้อนเป็นตัวช่วยสำคัญสำหรับคนไทยในช่วงอากาศร้อน โดยเฉพาะเทศกาลสงกรานต์ที่อุณหภูมิสูงขึ้น การดื่มเครื่องดื่มที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงของภาวะขาดน้ำและฮีทสโตรก (heat stroke) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เครื่องดื่มเหล่านี้ยังช่วยเพิ่มความสดชื่น ลดอาการอ่อนเพลีย และช่วยรักษาสมดุลเกลือแร่ในร่างกาย เช่น น้ำเปล่า น้ำสมุนไพร น้ำผลไม้สดที่ไม่เติมน้ำตาล (กรมอนามัย, 2566) การเลือกเครื่องดื่มที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและน้ำตาลต่ำ จะช่วยสนับสนุนสุขภาพหัวใจและควบคุมน้ำหนักได้ดียิ่งขึ้น Heat stroke คืออะไร วิธีการป้องกันคืออะไร Heat stroke หรือภาวะลมแดด เป็นอันตรายที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้ทัน ส่งผลให้อุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40°C อาการสำคัญ ได้แก่ ตัวร้อนจัด เหงื่อไม่ออก วิงเวียนศีรษะ หายใจเร็ว หากไม่ได้รับการดูแลอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต […]
อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 น้ำเต้าหู้ 1 ถุง จะมีขนาดประมาณ 200 กรัม โดยจะมีพลังงานประมาณ 128 kcal มีโปรตีนจากพืชประมาณ 5.6 g ถือว่าเป็นเครื่องดื่มที่เหมาะเป็นของว่างเย็นเพื่อสุขภาพ เช่น ดื่มคู่กับขนมปังโฮลวีต น้ำเต้าหู้ 100 กรัม ให้พลังงาน 64 กิโลแคลอรี่ โปรตีน 2.8 กรัม โปรตีนจากถั่วเหลืองช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ เลือกน้ำเต้าหู้ไม่หวาน ลดน้ำตาลสะสม เหมาะเป็นของว่างเย็นเพื่อสุขภาพ น้ำเต้าหู้ทำมาจากอะไร น้ำเต้าหู้(Soy milk) คือเครื่องดื่มที่ได้จากการนำถั่วเหลืองแช่น้ำแล้วบดละเอียด ผสมกับน้ำสะอาด จากนั้นกรองเอากากออก เหลือแต่น้ำสีขาวขุ่นที่อุดมไปด้วยโปรตีนจากพืช วิตามินบี และสารอาหารอื่นๆ กระบวนการผลิตแบบดั้งเดิมมักไม่เติมน้ำตาลหรือสารปรุงแต่ง แต่ปัจจุบันน้ำเต้าหู้ที่ขายทั่วไปอาจมีการเติมน้ำตาล งาดำ หรือธัญพืชต่างๆ เพื่อเพิ่มรสชาติและคุณค่าทางโภชนาการ (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) น้ำเต้าหู้ มีแคลอรีเท่าไรต่อ 1 ถุง น้ำเต้าหู้ 1 ถุง […]
ทำไมคนเราถึง ติดกาแฟ (คาเฟอีน) แล้วถ้าอยากเลิกต้องทำอย่างไร อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 คาเฟอีนคือสารกระตุ้นระบบประสาทที่ทำให้รู้สึกตื่นตัวและมีสมาธิ แม้ดื่มเพียงวันละ 1–2 แก้ว ก็อาจเกิดภาวะติดได้ เพราะร่างกายปรับตัว (ดื้อคาเฟอีน) เช่น ดื่มกาแฟเช้าช่วยงานลื่นไหลในชีวิตประจำวัน บางคนยังต้องดื่มกาแฟตอนบ่ายอีกรอบเพื่อให้สามารถทำงานต่อได้ คาเฟอีนคืออะไร ทำไมถึงทำให้ติด? คาเฟอีน (Caffeine) เป็นสารกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางที่พบในกาแฟ ชา โกโก้ และเครื่องดื่มชูกำลัง คาเฟอีนทำงานโดยการยับยั้งการทำงานของอะดีโนซีน (adenosine) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่ทำให้รู้สึกง่วง เมื่ออะดีโนซีนถูกยับยั้ง สมองจะหลั่งโดปามีน (dopamine) และนอร์อิพิเนฟริน (norepinephrine) มากขึ้น ส่งผลให้รู้สึกตื่นตัวและมีสมาธิ (Smith, 2002; สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) การดื่มคาเฟอีนต่อเนื่องทำให้ร่างกายปรับตัวจนเกิดภาวะดื้อคาเฟอีน และอาจนำไปสู่การติดได้ ทำไมคนเราถึง ติดกาแฟ ? กลไกทางชีวภาพของการติดคาเฟอีน เมื่อบริโภคคาเฟอีนเป็นประจำ ร่างกายจะเพิ่มจำนวนตัวรับอะดีโนซีนเพื่อชดเชยการถูกยับยั้ง ส่งผลให้ต้องการคาเฟอีนมากขึ้นเพื่อให้ได้ผลเท่าเดิม หากหยุดดื่มกะทันหันจะเกิดอาการถอน เช่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย หรือหงุดหงิด (Juliano & […]
ความดันต่ำ ควรกินอะไร: กินอย่างไร เมื่อฉันเป็นความดันโลหิตต่ำ อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 ความดันต่ำคือภาวะที่ความดันโลหิตต่ำกว่า 90/60 mmHg การบริโภคอาหารเช่น เนื้อแดง 100 กรัม หรือดื่มน้ำเกลือเล็กน้อยช่วยเพิ่มแรงดันโลหิตผ่านการเพิ่มปริมาณเลือดและโซเดียม อาหารเค็มและโปรตีนช่วยเพิ่มความดันโลหิต ควรดื่มน้ำมากขึ้นเพื่อป้องกันอาการหน้ามืด เลือกอาหารไทยที่มีโซเดียมและวิตามินบีสูง ควรระวังปริมาณโซเดียมในผู้ป่วยโรคไต ความดันต่ำ คืออะไร? ความดันต่ำ (Hypotension) หมายถึงภาวะที่ค่าความดันโลหิตต่ำกว่า 90/60 มิลลิเมตรปรอท ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการหน้ามืด เวียนศีรษะ หรือเป็นลมได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้หญิงวัยทำงานที่มีภาวะเครียดหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ การเลือกอาหารที่เหมาะสมสามารถช่วยเพิ่มแรงดันโลหิตได้อย่างปลอดภัย เช่น อาหารที่มีโซเดียม โปรตีน และวิตามินบีสูง (กรมอนามัย, 2566) สาเหตุและกลไกของ ความดันต่ำ ความดันต่ำเกิดจากปริมาณเลือดในร่างกายลดลงหรือหลอดเลือดขยายตัวมากเกินไป เช่น จากการขาดน้ำ การเสียเลือด หรือการใช้ยาบางชนิด ส่งผลให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ ทำให้เกิดอาการหน้ามืดและเป็นลม (WHO, 2023) อาการที่ควรสังเกต อาการสำคัญของความดันต่ำ ได้แก่ เวียนศีรษะ หน้ามืด เหนื่อยง่าย ใจสั่น […]
หลายคนคงเคยมีคำถามว่า ทำไมลดน้ำหนักได้ตามที่ต้องการ แต่กลับรู้สึกไม่มีแรง หุ่นไม่เฟิร์มอย่างที่คิด นั่นก็เพราะว่าการ ลดน้ำหนัก ที่หายไปนั้น อาจไม่ได้เป็น “ไขมัน” แต่เป็น กล้ามเนื้อหาย ไปนั่นเอง ในโลกยุคที่ใครๆ ก็อยากหุ่นดี สุขภาพดี หลายคนจึงรีบวิ่งเข้าสู่วิธีลัดด้วยการ งดข้าว งดมัน อดอาหารเย็น หรือกินแต่ผักผลไม้ โดยหวังว่ายิ่งหิว ยิ่งกินน้อย จะยิ่งผอม แต่เบื้องหลังของน้ำหนักที่เราลดลงได้อย่างรวดเร็วนั้น อาจแฝงมาด้วย การสูญเสียกล้ามเนื้อ ที่ทำให้ระบบเผาผลาญของเราพังลงโดยไม่รู้ตัว แม้ตัวเลขบนตาชั่งจะลดลงทุกเช้า แต่นั่นอาจไม่ใช่เรื่องดีเสมอไป เพราะหากเรากำลัง “ลดผิดจุด” น้ำหนักที่หายไปอาจทำให้เราดูซูบ ไม่กระชับ เหนื่อยง่าย และลดน้ำหนักยากขึ้นเรื่อยๆ ในอนาคต ทำไมกล้ามเนื้อถึงสำคัญกว่าที่คิด กล้ามเนื้อไม่ได้มีไว้แค่สร้างความแข็งแรงเท่านั้น แต่ยังเป็น กุญแจสำคัญสู่การลดน้ำหนักที่ยั่งยืน และสุขภาพที่ดีในระยะยาว ดังนั้น การลดน้ำหนักที่ถูกต้องคือการ “ลดไขมัน และรักษากล้ามเนื้อ” ซึ่งจะทำให้เรามีรูปร่างที่ดีขึ้นอย่างแท้จริง ลดน้ำหนัก ผิดวิธีทำให้ กล้ามเนื้อหาย ไปได้อย่างไร 1. ลดแคลอรีมากเกินไป เมื่อร่างกายได้รับพลังงานน้อยกว่าที่ต้องการมากๆ เช่น กินน้อยกว่า […]
ทุกวันนี้เวลาเราเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตหรือร้านสะดวกซื้อ จะเห็นผลิตภัณฑ์ ผักอบกรอบ หรือ ผักผลไม้อบแห้ง วางขายอยู่เต็มไปหมดเลยใช่ไหมคะ ทั้งกล้วยอบ มะม่วงอบ สตรอว์เบอร์รีฟรีซดราย ไปจนถึงผักอบกรอบนานาชนิด หน้าตาน่ากิน พกพาสะดวก หลายคนเลยเกิดคำถามในใจว่า “มันดีเหมือนกินของสดๆจริงๆ หรือเปล่า?” จริงๆแล้วมีทั้งส่วนที่ “ใช่” และส่วนที่ “ไม่เชิง” วันนี้เราจะพามาหาคำตอบให้หายสงสัยกันไปเลยค่ะ เมื่อน้ำหายไป…อะไรเกิดขึ้นบ้าง? หัวใจสำคัญของการอบแห้ง คือ การดึงน้ำออกไป ซึ่งกระบวนการนี้ส่งผลต่อสารอาหารอย่างเลยค่ะ โดยมีทั้งข้อดีและข้อเสีย เช่น สารอาหารบางชนิดมีความเข้มข้นขึ้น : เมื่อน้ำหายไป สิ่งที่เหลืออยู่ก็จะเข้มข้นขึ้นเมื่อเทียบเป็นกรัมต่อกรัม ทำให้ผลไม้อบแห้งเป็นแหล่งของใยอาหาร และโพแทสเซียมชั้นดี แต่ก็ต้องระมัดระวังในผู้ป่วยโรคไตและโรคหัวใจที่ต้องคุมระดับโพแทสเซียมในเลือดด้วยค่ะ พลังงานและน้ำตาลก็เข้มข้นขึ้นเช่นกัน : นี่คือจุดที่เราต้องระวังเพิ่มขึ้น เนื่องจากผลไม้สดมีน้ำเป็นส่วนประกอบปริมาณมาก ทำให้เราอิ่มเร็ว แต่เมื่อน้ำถูกดึงออกไป น้ำตาลธรรมชาติจึงเข้มข้นขึ้นมาก เช่น องุ่นสด 100 กรัม ให้พลังงานประมาณ 60-70 กิโลแคลอรี แต่ลูกเกด (องุ่นอบแห้ง) 100 กรัม ให้พลังงานสูงถึง 300 กิโลแคลอรี […]
หม้อทอดไร้น้ำมัน (Air fryer) กลายเป็นอุปกรณ์ครัวที่ได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงหลายปีที่ผ่านมา หลายคนมองว่าการใช้หม้อทอดไร้น้ำมันช่วย ลดแคลอรี ของอาหารได้ และยังทำให้อาหารมีความกรอบคล้ายการทอดน้ำมันแบบดั้งเดิม แต่คำถามคือ “ลดได้จริงหรือ?” มาลองดูกัน หลักการทำงานของหม้อทอดไร้น้ำมัน หม้อทอดไร้น้ำมันใช้ ลมร้อนหมุนเวียน (Rapid Air Technology) ทำให้อาหารสุกทั่วถึงและมีลักษณะกรอบโดยไม่ต้องใช้น้ำมันมากเหมือนการทอดทั่วไป แคลอรีที่ลดลงได้จริง งานวิจัยและการเปรียบเทียบเบื้องต้นพบว่า นั่นหมายถึง ลดได้ราว 25–30% ของแคลอรีจากไขมันที่ซึมเข้าอาหารโดยตรง แล้วถ้าเป็นเมนูไก่ทอด ที่เป็นที่นิยมในการใช้หมอทอดไร้น้ำมัน เมนู วิธีทอด พลังงาน (kcal) ไขมัน (g) ไก่ทอด (100g) ทอดน้ำมัน 260 18 ไก่ทอด (100g) ไม่มีน้ำมัน (Air Fryer) 165 8 ข้อดีของหม้อทอดไร้น้ำมัน สิ่งที่ควรระวัง เคล็ดลับการใช้หม้อทอดไร้น้ำมันอย่างมีประสิทธิภาพ วิธีการเลือกซื้อหม้อทอดไร้น้ำมันให้คุ้มค่าและปลอดภัย การเลือกหม้อทอดไร้น้ำมัน (Air Fryer) ที่เหมาะสมไม่ใช่แค่เรื่องราคา แต่รวมถึงขนาด, ฟังก์ชัน, ความปลอดภัย […]
จากหนึ่งในมุมมองของนักกำหนดอาหารและบุคลากรทางการแพทย์ เมื่อเราพูดถึง Longevity จริงๆ แล้วเราไม่ได้กำลังพูดถึงแค่ “อายุขัย” (Lifespan) ที่เป็นเพียงตัวเลขว่าเราจะมีชีวิตอยู่กี่ปี แต่สิ่งที่เราต้องการจริงๆ นั่นคือการมี “สุขภาวะที่ยืนยาว” (Health span) พูดง่ายๆ คือ Health span คือช่วงเวลาของชีวิตที่เราใช้ได้อย่างมีคุณภาพ แข็งแรง ช่วยเหลือตัวเองได้เต็มที่ ไม่เจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง และมีความสุขกับชีวิต หัวใจที่แท้จริงของ Longevity จึงไม่ใช่การมีชีวิตถึง 90 ปีบนเตียง แต่คือการที่เรายังสามารถเดินป่า, เล่นกับหลาน, หรือเดินทางท่องเที่ยวได้ในวัย 80 ปีต่างหาก เป้าหมายที่แท้จริงคือการทำให้ Health span ของเรายาวนานที่สุดจนใกล้เคียงกับ Lifespan นี่คือคุณภาพชีวิตที่หลายคนถวิลหา ศาสตร์ชะลอวัย ทางออกของคนมีเงิน หรือการกลับสู่พื้นฐาน? การแพทย์ชะลอวัย การตรวจพันธุกรรม, การตรวจอายุเซลล์, การใช้ฮอร์โมนทดแทน, หรือการทานอาหารเสริมราคาแพงที่มุ่งเป้าไประดับเซลล์ ทั้งหมดนี้เป็นแนวทางหนึ่งที่มีประโยชน์และให้ข้อมูลเชิงลึกเฉพาะบุคคลได้ดี แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่ามักมาพร้อมกับค่าใช้จ่ายที่สูง ทำให้คนส่วนใหญ่ยังเข้าถึงได้ยาก เป็น “ศาสตร์” ที่คนกลุ่มหนึ่งยอมจ่ายเพื่อ “ซื้อข้อมูลและความได้เปรียบ” ในการดูแลสุขภาพของตัวเอง การกลับสู่พื้นฐานที่ทรงพลัง […]
เขียง เป็นเพียงแค่แผ่นรองหั่นวัตถุดิบ แต่รู้หรือไม่ว่าพื้นที่เล็ก ๆ บนเขียงสามารถเป็นจุดเริ่มต้นของการปนเปื้อนเชื้อโรคที่นำไปสู่อาการอาหารเป็นพิษได้ การใช้เขียงเพียงแผ่นเดียวทั้งสำหรับเนื้อดิบ ผักสด และอาหารปรุงสุก เป็นพฤติกรรมเสี่ยงที่พบได้บ่อยในครัวไทย การแยกเขียงให้ถูกประเภทไม่ใช่เรื่องยุ่งยาก แต่กลับมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพของคนในบ้านทุกคน การปนเปื้อนข้าม (Cross-contamination) คือการแพร่กระจายของเชื้อโรคจากอาหารชนิดหนึ่งไปสู่อีกชนิดหนึ่งผ่านอุปกรณ์ประกอบอาหาร เช่น เขียง มีด หรือภาชนะ และถือเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคจากอาหาร เชื้อโรคที่อาจปนเปื้อนซึ่งอาจก่อให้เกิดอาการท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน และในบางรายอาจถึงขั้นเสียชีวิต โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เขียง มีกี่ประเภทที่ควรมีในครัว? เขียงสำหรับเนื้อดิบ เขียงสำหรับผักและผลไม้สด เขียงสำหรับอาหารปรุงสุกหรือพร้อมรับประทาน เทคนิคการแยกเขียงให้ปลอดภัย ใช้รหัสสีช่วยจำการใช้เขียงที่มีรหัสสีต่างกันช่วยลดความสับสน เปลี่ยนเขียงเมื่อเกิดรอยลึก อุปกรณ์อื่น ๆ ที่ควรแยกใช้ด้วย วิธีดูแลเขียงให้ใช้งานได้นาน เขียง แบบไหนดีที่สุด? ปกติโดยส่วนใหญ่ที่ใช้กันเองตามบ้านเราจะมีเขียงแค่ 1-2 อันเท่านั้นด้วยพื้นที่จำกัดและเหตุหลายๆอย่าง อย่างน้อยควรมีเขียง 1 อันสำหรับเนื้อดิบ และอีก 1 อันสำหรับผักผลไม้ ถ้ามีอันเดียว สามารถซื้อแบบที่ใช้ได้แบบ 2 ด้านที่สามารถแยกฝั่งออกได้ชัดเจน และ […]
