ป้ายกำกับจากคลังความรู้ Tag : Blog from Eatology อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 PCOS (Polycystic Ovarian Syndrome) หรือภาวะถุงน้ำหลายใบในรังไข่ เป็นภาวะฮอร์โมนที่พบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ โดยแนวทางสากลและ WHO ประเมินว่าพบได้ประมาณ 10–13% ของผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ทั่วโลก สำหรับข้อมูลในประเทศไทยยังไม่มีตัวเลขระดับประเทศที่ชัดเท่าข้อมูลสากล แต่มีการศึกษาหนึ่งในมหาวิทยาลัยไทยที่พบความชุกของการเกิด PCOS ในกลุ่มนักศึกษา ราว 5.29% จึงพอบอกได้ว่า PCOS ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และอาจพบได้มากกว่าที่หลายคนคิดค่ะ หลายคนเริ่มสนใจเรื่องนี้จากอาการอย่างประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ สิว น้ำหนักขึ้นง่าย หรือสงสัยว่าตัวเองมีภาวะดื้อต่ออินซูลินร่วมด้วย จึงเกิดคำถามสำคัญว่า PCOS กินอะไรดี และควรเลือก อาหารสำหรับคนเป็น PCOS แบบไหนถึงจะช่วยเรื่องการลดน้ำหนักได้จริง คำตอบคือยังไม่มี “สูตรอาหารเดียว” ที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน แต่รูปแบบการกินที่สมดุล คุมพลังงานรวม เลือกคาร์บให้ดี เพิ่มโปรตีนและผัก และทำได้ต่อเนื่องในชีวิตจริง มีแนวโน้มช่วยได้มากที่สุดทั้งเรื่องน้ำหนัก สุขภาพเมตาบอลิก และการควบคุมอาการร่วมของ PCOS ทำไมอาหารจึงสำคัญสำหรับคนเป็น PCOS PCOS ไม่ได้เกิดจากอาหารเพียงอย่างเดียว แต่ภาวะนี้มักเกี่ยวข้องกับ ภาวะดื้ออินซูลิน , […]
อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 “ พญาล้างไต ” เป็นชื่อสมุนไพรที่ฟังดูน่าเชื่อมาก จนหลายคนเข้าใจว่าเป็นพืชที่ช่วยฟื้นฟูไต ขับของเสีย หรือล้างไตได้จริง แต่เมื่อดูจากข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบัน จะพบว่าชื่อดังกล่าวเป็นชื่อพื้นบ้านที่ชวนให้เข้าใจเกินจริง และยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ในคนที่ยืนยันชัดว่าสมุนไพรนี้ช่วยล้างไตหรือชะลอไตเสื่อมได้จริง ขณะที่ข้อมูลด้านความปลอดภัยก็ยังมีจำกัด โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคไต เบาหวาน ความดัน หรือกำลังกินยาหลายชนิดอยู่แล้ว ที่สำคัญ ไตเป็นอวัยวะที่มีหน้าที่กรองของเสียและรักษาสมดุลของร่างกายอยู่แล้วตามธรรมชาติ จึงไม่มีแนวคิดทางการแพทย์ที่รองรับว่าเราจำเป็นต้องใช้สมุนไพรใดมาช่วย “ล้างไต” แบบที่โฆษณากันทั่วไป และในบางกรณี การเชื่อคำกล่าวอ้างเรื่องสมุนไพรล้างไต อาจทำให้ผู้ป่วยชะลอการรักษาที่จำเป็น หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีมาตรฐานจนเพิ่มความเสี่ยงต่อไตมากขึ้นได้ พญาล้างไต คืออะไร และจริง ๆ แล้วเป็นพืชชนิดไหน พญาล้างไตเป็นชื่อพื้นบ้าน ไม่ใช่ชื่อที่รับประกันสรรพคุณ ชื่อ พญาล้างไต ในไทยมักถูกใช้เรียกพืชที่บางแหล่งระบุว่าเป็น ก่ายกอม หรือชัยโย (Ehretia acuminata) แต่ในทางปฏิบัติ ชื่อนี้อาจถูกใช้ปะปนกับสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์หลายชนิด ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดได้ง่ายว่าทุกอย่างที่ใช้ชื่อนี้ต้องมีสรรพคุณเกี่ยวกับไตเหมือนกันทั้งหมด ชื่อที่ฟังดูแรง ไม่ได้แปลว่ามีหลักฐานแรงตาม แม้พืชสกุล Ehretia จะมีการใช้ในภูมิปัญญาพื้นบ้านและมีการศึกษาด้านสารสำคัญอยู่บ้าง แต่ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่เพียงพอจะสรุปว่า “พญาล้างไต” ช่วยรักษาโรคไตหรือล้างไตในคนได้จริง ทำไมคำว่า “ล้างไต” […]
อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 ในช่วงอากาศร้อน การได้ดื่มเครื่องดื่มเย็นๆ เพื่อดับกระหาย เป็น เครื่องดื่มคลายร้อน ของร่างกายได้ จะทำให้ร่างกายลดอาการร้อนใน ป้องกันภาวะฮีทสโตรก ของร่างกายได้ แม้เมืองไทยจะมีทางเลือกของเมนูเครื่องดื่มที่หลากหลาย แต่อย่างไรก็ตามเราก็ยังจำเป็นที่จะต้องคำนึงถึงประโยชน์ต่อสุขภาพ เช่น ปริมาณน้ำตาล คุณค่าทางสารอาหาร อีกด้วย เครื่องดื่มคลายร้อน มีประโยชน์อย่างไร เครื่องดื่มคลายร้อนเป็นตัวช่วยสำคัญสำหรับคนไทยในช่วงอากาศร้อน โดยเฉพาะเทศกาลสงกรานต์ที่อุณหภูมิสูงขึ้น การดื่มเครื่องดื่มที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงของภาวะขาดน้ำและฮีทสโตรก (heat stroke) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เครื่องดื่มเหล่านี้ยังช่วยเพิ่มความสดชื่น ลดอาการอ่อนเพลีย และช่วยรักษาสมดุลเกลือแร่ในร่างกาย เช่น น้ำเปล่า น้ำสมุนไพร น้ำผลไม้สดที่ไม่เติมน้ำตาล (กรมอนามัย, 2566) การเลือกเครื่องดื่มที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและน้ำตาลต่ำ จะช่วยสนับสนุนสุขภาพหัวใจและควบคุมน้ำหนักได้ดียิ่งขึ้น Heat stroke คืออะไร วิธีการป้องกันคืออะไร Heat stroke หรือภาวะลมแดด เป็นอันตรายที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้ทัน ส่งผลให้อุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40°C อาการสำคัญ ได้แก่ ตัวร้อนจัด เหงื่อไม่ออก วิงเวียนศีรษะ หายใจเร็ว หากไม่ได้รับการดูแลอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต […]
อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 น้ำเต้าหู้ 1 ถุง จะมีขนาดประมาณ 200 กรัม โดยจะมีพลังงานประมาณ 128 kcal มีโปรตีนจากพืชประมาณ 5.6 g ถือว่าเป็นเครื่องดื่มที่เหมาะเป็นของว่างเย็นเพื่อสุขภาพ เช่น ดื่มคู่กับขนมปังโฮลวีต น้ำเต้าหู้ 100 กรัม ให้พลังงาน 64 กิโลแคลอรี่ โปรตีน 2.8 กรัม โปรตีนจากถั่วเหลืองช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ เลือกน้ำเต้าหู้ไม่หวาน ลดน้ำตาลสะสม เหมาะเป็นของว่างเย็นเพื่อสุขภาพ น้ำเต้าหู้ทำมาจากอะไร น้ำเต้าหู้(Soy milk) คือเครื่องดื่มที่ได้จากการนำถั่วเหลืองแช่น้ำแล้วบดละเอียด ผสมกับน้ำสะอาด จากนั้นกรองเอากากออก เหลือแต่น้ำสีขาวขุ่นที่อุดมไปด้วยโปรตีนจากพืช วิตามินบี และสารอาหารอื่นๆ กระบวนการผลิตแบบดั้งเดิมมักไม่เติมน้ำตาลหรือสารปรุงแต่ง แต่ปัจจุบันน้ำเต้าหู้ที่ขายทั่วไปอาจมีการเติมน้ำตาล งาดำ หรือธัญพืชต่างๆ เพื่อเพิ่มรสชาติและคุณค่าทางโภชนาการ (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) น้ำเต้าหู้ มีแคลอรีเท่าไรต่อ 1 ถุง น้ำเต้าหู้ 1 ถุง […]
ทำไมคนเราถึง ติดกาแฟ (คาเฟอีน) แล้วถ้าอยากเลิกต้องทำอย่างไร อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 คาเฟอีนคือสารกระตุ้นระบบประสาทที่ทำให้รู้สึกตื่นตัวและมีสมาธิ แม้ดื่มเพียงวันละ 1–2 แก้ว ก็อาจเกิดภาวะติดได้ เพราะร่างกายปรับตัว (ดื้อคาเฟอีน) เช่น ดื่มกาแฟเช้าช่วยงานลื่นไหลในชีวิตประจำวัน บางคนยังต้องดื่มกาแฟตอนบ่ายอีกรอบเพื่อให้สามารถทำงานต่อได้ คาเฟอีนคืออะไร ทำไมถึงทำให้ติด? คาเฟอีน (Caffeine) เป็นสารกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางที่พบในกาแฟ ชา โกโก้ และเครื่องดื่มชูกำลัง คาเฟอีนทำงานโดยการยับยั้งการทำงานของอะดีโนซีน (adenosine) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่ทำให้รู้สึกง่วง เมื่ออะดีโนซีนถูกยับยั้ง สมองจะหลั่งโดปามีน (dopamine) และนอร์อิพิเนฟริน (norepinephrine) มากขึ้น ส่งผลให้รู้สึกตื่นตัวและมีสมาธิ (Smith, 2002; สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) การดื่มคาเฟอีนต่อเนื่องทำให้ร่างกายปรับตัวจนเกิดภาวะดื้อคาเฟอีน และอาจนำไปสู่การติดได้ ทำไมคนเราถึง ติดกาแฟ ? กลไกทางชีวภาพของการติดคาเฟอีน เมื่อบริโภคคาเฟอีนเป็นประจำ ร่างกายจะเพิ่มจำนวนตัวรับอะดีโนซีนเพื่อชดเชยการถูกยับยั้ง ส่งผลให้ต้องการคาเฟอีนมากขึ้นเพื่อให้ได้ผลเท่าเดิม หากหยุดดื่มกะทันหันจะเกิดอาการถอน เช่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย หรือหงุดหงิด (Juliano & […]
ความดันต่ำ ควรกินอะไร: กินอย่างไร เมื่อฉันเป็นความดันโลหิตต่ำ อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 ความดันต่ำคือภาวะที่ความดันโลหิตต่ำกว่า 90/60 mmHg การบริโภคอาหารเช่น เนื้อแดง 100 กรัม หรือดื่มน้ำเกลือเล็กน้อยช่วยเพิ่มแรงดันโลหิตผ่านการเพิ่มปริมาณเลือดและโซเดียม อาหารเค็มและโปรตีนช่วยเพิ่มความดันโลหิต ควรดื่มน้ำมากขึ้นเพื่อป้องกันอาการหน้ามืด เลือกอาหารไทยที่มีโซเดียมและวิตามินบีสูง ควรระวังปริมาณโซเดียมในผู้ป่วยโรคไต ความดันต่ำ คืออะไร? ความดันต่ำ (Hypotension) หมายถึงภาวะที่ค่าความดันโลหิตต่ำกว่า 90/60 มิลลิเมตรปรอท ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการหน้ามืด เวียนศีรษะ หรือเป็นลมได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้หญิงวัยทำงานที่มีภาวะเครียดหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ การเลือกอาหารที่เหมาะสมสามารถช่วยเพิ่มแรงดันโลหิตได้อย่างปลอดภัย เช่น อาหารที่มีโซเดียม โปรตีน และวิตามินบีสูง (กรมอนามัย, 2566) สาเหตุและกลไกของ ความดันต่ำ ความดันต่ำเกิดจากปริมาณเลือดในร่างกายลดลงหรือหลอดเลือดขยายตัวมากเกินไป เช่น จากการขาดน้ำ การเสียเลือด หรือการใช้ยาบางชนิด ส่งผลให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ ทำให้เกิดอาการหน้ามืดและเป็นลม (WHO, 2023) อาการที่ควรสังเกต อาการสำคัญของความดันต่ำ ได้แก่ เวียนศีรษะ หน้ามืด เหนื่อยง่าย ใจสั่น […]
ส้มตำไทย 1 จาน (ปริมาณประมาณ 150-200 กรัม) ให้พลังงานประมาณ 120-150 กิโลแคลอรี่ ถือเป็นเมนูแคลอรี่ต่ำที่เหมาะกับการลดน้ำหนัก อย่างไรก็ตาม ข้อควรระวังหลักคือปริมาณโซเดียมที่แฝงอยู่ในน้ำปลาและกุ้งแห้ง ซึ่งอาจสูงถึง 1,200-1,500 มิลลิกรัมต่อจาน ทำให้เกิดอาการบวมน้ำได้ ถ้าคุณเป็นคนรักส้มตำและกำลังดูแลน้ำหนัก บทความนี้จะช่วยให้คุณกินได้อย่างชาญฉลาด ด้วยข้อมูลโภชนาการจากฐานข้อมูล ของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่มีตัวเลขชัดเจนทุกรายการ ไม่มีการคาดเดา Key Takeaways ส้มตำไทย กี่แคล? คำถามว่า “ส้มตำไทย กี่แคล?” มีคำตอบที่แม่นยำและตรวจสอบได้จากฐานข้อมูลโภชนาการอาหารไทย (Thai Food Composition Database) ฉบับออนไลน์ ปี 2558 จัดทำโดยสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเป็นแหล่งอ้างอิงสูงสุดสำหรับโภชนาการอาหารไทยในประเทศ แคลอรี่ส้มตำไทยต่อ 100 กรัมและต่อจาน ส้มตำไทยสูตรดั้งเดิมซึ่งประกอบด้วยมะละกอดิบ ถั่วลิสงคั่ว กุ้งแห้ง มะเขือเทศ ถั่วฝักยาว น้ำปลา น้ำตาลปี๊บ และมะนาว ให้พลังงาน 105 กิโลแคลอรี่ต่อ […]
สำหรับนักกีฬาหรือคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำ ในช่วงหลังฝึกซ้อมหรืออกกำลังกายอย่างหนัก ร่างกายของเราใช้ ไกลโคเจน หรือพลังงานสำรองในกล้ามเนื้อไปจำนวนมาก หากไม่เติมกลับทันเวลา กล้ามเนื้อจะฟื้นตัวช้า ซ้อมครั้งต่อไปไม่เต็มที่ และเสี่ยง overtraining ได้ ทำไมต้องรีบเติม ไกลโคเจน กลับ? การเติมคาร์โบไฮเดรตคุณภาพดี ทันทีหรือภายใน 30-60 นาทีหลังฝึก ถือเป็น “ช่วงเวลาทอง” (anabolic window) ที่กล้ามเนื้อเปิดรับกลูโคสได้ดีที่สุด ช่วยให้สะสมไกลโคเจนกลับได้เร็วที่สุด ปริมาณที่แนะนำ คาร์โบไฮเดรต 1.0–1.2 g/kg/ชม. ทันที หรือ ภายใน 30-60 นาที หรือกรณีไม่ได้ซ้อม/ออกกำลังกายหนักมาก ภายใน 2 ชั่วโมง ก็ยังถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่รับได้ คาร์โบไฮเดรต 0.8 g/kg/ชม. + โปรตีน 0.2–0.4 g/kg/ชม. จะช่วยเติมไกลโคเจนได้ใกล้เคียงกัน และยังช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อร่วมด้วย (แนะนำสำหรับผู้ที่ไม่ทนคาร์โบไฮเดรตสูง หรือต้องควบคุมปริมาณคาร์โบไฮเดรต) 5 เมนู Refuel เติมไกลโคเจนให้กล้ามเนื้อ 1. Power […]
ถ้าพูดถึงผลไม้หน้าร้อนที่หลายคนรอคอย “มะยงชิด” ต้องติดอันดับต้น ๆ แน่นอน ด้วยสีเหลืองทองน่ากิน รสหวานอมเปรี้ยว และเนื้อฉ่ำ ๆ ทำให้หลายคนกินเพลินจนหมดจานแบบไม่รู้ตัว ช่วงที่มะยงชิดออกสู่ตลาด มักจะกลายเป็นกระแสทุกปี ทั้งเรื่องสายพันธุ์หวานจัด หรือราคาที่บางครั้งพุ่งสูงจนเป็นข่าว แต่สำหรับคนที่กำลังคุมอาหารหรือดูแลสุขภาพ คำถามที่มักจะเกิดขึ้นคือ มะยงชิดหวาน ๆ แบบนี้ ให้พลังงานกี่แคลอรี? กินเยอะจะทำให้น้ำหนักขึ้นไหม? มะยงชิด 1 ลูก กี่แคล? โดยเฉลี่ย ตัวอย่างปริมาณที่พบได้บ่อย เมื่อเทียบกับของหวานหลายชนิด มะยงชิดถือว่า พลังงานไม่สูงมาก แต่ก็มีน้ำตาลธรรมชาติอยู่พอสมควร พลังงานของมะยงชิดมาจากอะไร? พลังงานของมะยงชิดส่วนใหญ่ มาจาก คาร์โบไฮเดรตในรูปของน้ำตาลธรรมชาติในผลไม้ โภชนาการโดยประมาณต่อ 100 กรัม นอกจากนี้ยังมีสารอาหารที่เป็นประโยชน์ เช่น ซึ่งช่วยสนับสนุนการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันและสุขภาพโดยรวม ทำไมมะยงชิดบางครั้งแคลอรีสูงกว่าที่คิด? แม้ตัวผลไม้เองจะให้พลังงานไม่สูงมาก แต่แคลอรีอาจเพิ่มขึ้นได้จากพฤติกรรมการกิน เช่น 1. กินเพลินจนเกินปริมาณเพราะลูกเล็ก กินง่าย ทำให้บางครั้งเผลอกินทีละ 10–20 ลูก 2. กินคู่กับน้ำปลาหวานน้ำปลาหวานมักมีน้ำตาลเพิ่ม ทำให้พลังงานรวมของมื้อเพิ่มขึ้น 3. […]
โยเกิร์ตปั่นคือหนึ่งในเครื่องดื่มที่ฮิตมาก โดยเฉพาะสายคาเฟ่ สายเฮลท์ตี้ หรือคนที่อยากได้อะไรสดชื่นแทนกาแฟ บางร้านใส่ผลไม้ล้นแก้ว บางร้านเติมน้ำผึ้ง นมข้น หรือท็อปปิ้งแน่น ๆ ดูแล้วเหมือน “ดีต่อสุขภาพ”แต่คำถามคือ… โยเกิร์ตปั่น 1 แก้ว ให้พลังงานเท่าไหร่กันแน่? แล้วทำไมบางแก้วดื่มแล้วอิ่มเหมือนกินข้าว 1 มื้อ โยเกิร์ตปั่น 1 แก้ว กี่แคล? โดยเฉลี่ย โยเกิร์ตปั่น 1 แก้ว (ประมาณ 12–16 ออนซ์ / 350–450 มล.) ให้พลังงานประมาณ พลังงานของโยเกิร์ตปั่นมาจากอะไรบ้าง? ทำไม โยเกิร์ตปั่นถึงแคลสูงกว่าที่คิด? เคล็ดลับดื่มโยเกิร์ตปั่นให้สบายใจขึ้น โยเกิร์ตปั่น คำแนะนำสำหรับผู้มีโรคประจำตัว โยเกิร์ตปั่นเป็นเครื่องดื่มที่ ปรับได้หลายทางมาก จะเป็นแก้วเบา ๆ สดชื่น หรือแก้วใหญ่แทนมื้ออาหารก็ได้ พลังงานอาจเริ่มตั้งแต่ราว 150 แคล ไปจนถึง 400–500 แคล ขึ้นอยู่กับสิ่งที่เราเลือกใส่ไม่ต้องกลัวโยเกิร์ตปั่น แค่รู้ส่วนผสมและปริมาณ ก็ยังดื่มได้อย่างมีความสุขและบาลานซ์ ส่วนใครที่มีโรคประจำตัวหรืออยากลดน้ำหนัก […]
