ป้ายกำกับจากคลังความรู้

Tag : สุขภาพ

สุขภาพ

เป็นโรคไต กินหน่อไม้ ได้มั้ย ?

หน่อไม้เป็นผักที่คนไทยกินมาช้านาน ไม่ว่าจะเป็นแกงส้ม ต้มกะทิ หรือผัด สำหรับผู้ป่วยโรคไตมีสองประเด็นที่ต้องรู้ก่อนกินคือ โพแทสเซียมที่ค่อนข้างสูง และสาร Taxiphyllin ที่พบในหน่อไม้ดิบซึ่งร่างกายเปลี่ยนเป็น Hydrogen Cyanide ได้ถ้าไม่ผ่านความร้อนอย่างถูกต้อง คุณค่าทางโภชนาการของหน่อไม้ที่เกี่ยวกับผู้ป่วยโรคไต สารอาหาร หน่อไม้ต้มสุก 100 g ความสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคไต โพแทสเซียม ~533 mg สูง — ระวัง G3+ ฟอสฟอรัส ~59 mg ต่ำ — ไม่เป็นปัญหาหลัก โซเดียม ~5 mg ต่ำมาก — ดี โปรตีน ~2.5 g ต่ำ — ไม่เป็นปัญหา ใยอาหาร ~2.2 g ดี Taxiphyllin (ดิบ) มีปริมาณสูง ต้องต้มทิ้งน้ำก่อนกิน หน่อไม้ต้มสุก 100 g มีโพแทสเซียมสูงถึง […]

บะหมี่หมูแดง แบบน้ำ vs แบบแห้ง อันไหนดีกว่ากัน

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 เวลาคนถามว่า บะหมี่หมูแดง แบบน้ำ VS แบบแห้ง อันไหนดีกว่า สิ่งที่นักกำหนดอาหารมักจะตอบ คือ เราไม่ควรเอาตัวเลขพลังงานของสองชามมาเทียบกันตรง ๆ อย่างเดียว แต่อยู่ที่การมองเป็น ภาพรวมของมื้อ มากกว่า ว่าชามไหนทำให้เราคุมพลังงานได้ง่ายกว่า อิ่มแบบพอดีมากกว่า และมีโอกาส “บานปลาย” จากเครื่องมันหรือการปรุงเพิ่มน้อยกว่ากันด้วย ถ้ามองในชีวิตจริง บะหมี่หมูแดงแบบน้ำมักเป็นตัวเลือกที่ดีกว่า สำหรับคนที่อยากคุมแคลอรี่ในมื้อนั้น โดยเฉพาะเมื่อกินแบบ ไม่ซดน้ำซุปหมด และ ไม่ปรุงเพิ่ม เพราะโดยทั่วไปชามน้ำมักมีน้ำมันและเครื่องคลุกติดเส้นน้อยกว่าชามแห้ง ขณะที่ชามแห้งมักมีน้ำมันคลุก ซอส และกระเทียมเจียวมากกว่า ซึ่งเป็นจุดที่ทำให้พลังงานรวมของมื้อขยับขึ้นง่าย และไขมันก็เป็นสารอาหารที่ให้พลังงานสูงกว่าโปรตีนและคาร์โบไฮเดรตด้วย ถ้าจะเลือกจริง ๆ แบบไหนคุมพลังงานง่ายกว่า? ในมุมของการคุมอาหาร แบบน้ำมักคุมง่ายกว่า ไม่ใช่เพราะน้ำซุป “ไม่มีแคลอรี่” แต่เพราะโครงของมื้อโดยรวมมักไม่หนักเครื่องเท่าแบบแห้ง ถ้าสั่งแบบน้ำแล้วกินเส้น เนื้อ และผักเป็นหลัก เหลือน้ำไว้บ้าง และไม่เติมเครื่องปรุงเพิ่ม มื้อนั้นมักจบได้ค่อนข้างเรียบง่ายกว่า ในทางกลับกัน ถ้าเป็นแบบแห้ง หลายครั้งตัวชามเริ่มต้นก็มักมีน้ำมันและเครื่องคลุกอยู่แล้ว และยังเป็นเมนูที่ชวนให้ปรุงเพิ่มหรือกินจนหมดเครื่องได้ง่ายกว่าอีกระดับหนึ่ง เพราะรสและความหอมของชามแห้งมักพาให้กินเพลินมากกว่า […]

ผงชูรสทำให้ผมร่วง จริงมั้ย ?

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 หลายคนมักเคยได้ยินคำล้อเลียน ว่าที่ผมร่วง ผมบาง เพราะกินผงชูรสเยอะเกินไป แต่จริงๆ แล้ว ตอนนี้ยังไม่มีหลักฐานน่าเชื่อถือที่บอกว่าการกินผงชูรส หรือ MSG ทำให้ผมร่วงโดยตรง  จาก สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งสหรัฐอเมริกา  ระบุว่าสาเหตุผมร่วงที่พบบ่อยกว่ามากคือพันธุกรรม ความเครียด ความผิดปกติของไทรอยด์ ภาวะเจ็บป่วยบางอย่าง รวมถึงการขาดสารอาหารบางชนิด เช่น โปรตีน เหล็ก และสังกะสี มากกว่าจะมาจากผงชูรส  พูดง่าย ๆ คือ ถ้าผมร่วง อย่าเพิ่งรีบโทษผงชูรสอย่างเดียว เพราะเราอาจพลาดสาเหตุจริงที่สำคัญกว่าได้ ผงชูรสคืออะไร? ผงชูรส หรือ MSG ย่อมาจาก Monosodium Glutamate เป็นเกลือโซเดียมของกรดกลูตามิก ซึ่งเป็นกรดอะมิโนที่พบได้ตามธรรมชาติทั้งในร่างกายและในอาหารหลายชนิด เช่น มะเขือเทศ ชีส เห็ด และอาหารที่มีรสอูมามิ องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริการะบุว่า MSG เป็นส่วนประกอบอาหารที่คนส่วนใหญ่บริโภคได้อย่างปลอดภัยในปริมาณที่ใช้ทั่วไปในอาหาร แล้วทำไมคนถึงชอบโยงว่า ผงชูรสทำให้ผมร่วง ? เพราะเวลาเรามีอาการบางอย่าง เช่น ปวดหัว […]

เป็นโรคไต กินกล้วย ได้มั้ย ?

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 กล้วยเป็นผลไม้ที่คนไทยกินง่าย หาซื้อได้ทั่วไป และหลายคนคิดว่าดีต่อสุขภาพ แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง คำถามว่า “โรคไตกินกล้วยได้มั้ย ” ไม่ได้มีคำตอบตรงๆ ว่าใช่หรือไม่ใช่ เพราะขึ้นอยู่กับระยะของโรคไตและระดับโพแทสเซียมในเลือดของแต่ละคน ทำไมกล้วยถึงเป็นปัญหาสำหรับโรคไต สาเหตุหลักคือโพแทสเซียม กล้วยหนึ่งลูกขนาดกลาง (~118 g) มีโพแทสเซียมประมาณ 420–450 mg ซึ่งถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับผลไม้ชนิดอื่น ในคนปกติ ไตจะขับโพแทสเซียมส่วนเกินออกทางปัสสาวะได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในผู้ป่วย CKD โดยเฉพาะระยะ G3b ขึ้นไป ความสามารถในการขับโพแทสเซียมลดลง ส่งผลให้โพแทสเซียมสะสมในเลือด ภาวะที่เรียกว่า Hyperkalemia ซึ่งอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะและเป็นอันตรายถึงชีวิต แนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 ระบุว่าผู้ป่วย CKD ระยะ G4–G5 หรือผู้ที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า 5.0 mEq/L ควรจำกัดโพแทสเซียมไม่เกิน 2,000–3,000 mg ต่อวัน กล้วยแต่ละชนิดมีโพแทสเซียมเท่าไร ชนิดกล้วย ปริมาณ โพแทสเซียม (mg) ข้อควรระวัง […]

เป็นโรคไต กินผัดกะเพรา ได้มั้ย ?

ผัดกะเพราราดข้าวเป็นเมนูโปรดของคนไทยทุกวัย แต่พอรู้ว่าเป็นโรคไต หลายคนก็เลิกกินทันที เพราะกังวลเรื่องโซเดียม คำตอบคือ ผัดกะเพราสูตรร้านอาหารทั่วไปมีโซเดียมสูงมากจริง แต่ถ้าปรุงเองที่บ้านด้วยการปรับสูตร ยังสามารถกินได้อย่างปลอดภัย บทความนี้แยกแยะให้ชัดว่าอะไรในผัดกะเพราที่เป็นปัญหา อะไรยังโอเค และมีสูตรผัดกะเพราสำหรับผู้ป่วยโรคไตที่ทำง่ายและอร่อยได้จริง ผัดกะเพราร้านทั่วไป โซเดียมสูงแค่ไหน ปัญหาหลักของผัดกะเพราคือเครื่องปรุงที่ใช้หลายชนิดพร้อมกัน ซึ่งโซเดียมสะสมเร็วมากโดยที่ไม่รู้ตัว เครื่องปรุงในผัดกะเพราสูตรปกติ ปริมาณที่ใช้ โซเดียม (mg) น้ำปลา 1 ช้อนชา  400 ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนชา 400 ซอสหอยนางรม 1 ช้อนโต๊ะ ~450–550 น้ำตาล 1 ช้อนชา 0 รวมโซเดียมต่อจาน (สูตรปกติ) — ~1,250–1,350 mg โควต้าสำหรับผู้ป่วยโรคไตทั้งวัน — 2,000–2,300 mg ผัดกะเพราสูตรร้านทั่วไป 1 จาน มีโซเดียมสูง กิน โควต้าโซเดียมทั้งวันสำหรับผู้ป่วยโรคไตไปถึงครึ่งนึง  นั่นหมายความว่ากินผัดกะเพราจานเดียว โซเดียมทั้งวันเกือบหมดแล้ว   อะไรในผัดกะเพราที่ยังโอเค ก่อนจะท้อ มาดูกันก่อนว่าส่วนไหนของผัดกะเพราที่ยังดีสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนประกอบ […]

“ น้ำตาลคือยาพิษ ” ประโยคหลอนที่ทำให้เรากลัวน้ำตาลเกินไป

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 ช่วงหลังเรามักได้ยินประโยคแรง ๆ เกี่ยวกับอาหารบ่อยขึ้น เช่น “ น้ำตาลคือยาพิษ ” “แป้งคือศัตรู” หรือ “อยากสุขภาพดีต้องเลิกหวานไปเลย” วลีแบบนี้จำง่าย แชร์ง่าย และฟังดูจริงจัง แต่ปัญหาคือมันอาจทำให้หลายคนเริ่มกลัวอาหารบางกลุ่มเกินความจริง ทั้งที่ในชีวิตจริง เรื่องโภชนาการไม่ได้มีแค่ดีหรือเลวเท่านั้น ต้องยอมรับก่อนว่า การกินน้ำตาลมากเกินไปไม่ดีต่อสุขภาพจริง โดยเฉพาะน้ำตาลที่มาในรูปเครื่องดื่มหวาน ขนมหวาน และอาหารแปรรูป เพราะสัมพันธ์กับพลังงานส่วนเกิน ฟันผุ และความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังหลายอย่างได้ องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ลดน้ำตาลลงเหลือน้อยกว่า 10% ของพลังงานที่ได้รับต่อวัน และถ้าลดได้ต่ำกว่า 5% จะยิ่งมีประโยชน์ต่อสุขภาพมากขึ้น ซึ่งคิดคร่าว ๆ ได้ประมาณ 25 กรัมต่อวัน หรือราว 6 ช้อนชาต่อวัน สำหรับในประเทศไทย กรมอนามัย แนะนำว่า ผู้ใหญ่ไม่ควรได้น้ำตาลเกินวันละ 6 ช้อนชา หรือประมาณ 24 กรัม  และ เด็กไม่ควรได้รับน้ำตาลเกินวันละ 4 ช้อนชา […]

เป็นโรคไต กินเนื้อวัว ได้มั้ย ?

เนื้อวัวเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงและธาตุเหล็กที่ดีมาก แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต เนื้อวัวมีข้อพิจารณาที่ต้องดูเพิ่มจากเนื้อหมูเล็กน้อย ทั้งเรื่องฟอสฟอรัสที่สูงกว่าเล็กน้อย และเรื่องกรดยูริกที่อาจเป็นปัญหาถ้ากินมากเกินไป เปรียบเทียบเนื้อวัวกับเนื้อหมูสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต ประเภทเนื้อ โปรตีน (g/100g) ฟอสฟอรัส (mg/100g) พิวรีน (เสี่ยงกรดยูริกสูง) สำหรับผู้ป่วยโรคไต เนื้อวัวไม่ติดมัน (ต้ม) ~31 ~215–240 ปานกลางสูง กินได้ จำกัดปริมาณ หมูสันใน (ต้ม) ~29 ~220 ปานกลาง กินได้ จำกัดปริมาณ อกไก่ (ต้ม) ~31 ~220 ปานกลาง ดีมาก เนื้อวัวติดมัน ~25 ~185 ปานกลางสูง จำกัด — ไขมันอิ่มตัวสูง เครื่องในวัว (ตับ ไต) ~20–26 ~350–500 สูงมาก หลีกเลี่ยง   เนื้อวัวและเนื้อหมูมีฟอสฟอรัสใกล้เคียงกัน กุญแจสำคัญคือ ปริมาณ และ วิธีปรุง ไม่ใช่ชนิดของเนื้อสัตว์ เนื้อวัวไม่ติดมันต้มสุกเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ป่วยโรคไต ที่ต้องการความหลากหลายในอาหาร […]

บะหมี่แห้งหมูแดง 1 ชาม กี่แคลอรี่

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 บะหมี่แห้งหมูแดง เป็นเมนูที่หลายคนชอบ เพราะรสชาติเข้มขึ้น หอมขึ้น และรู้สึกเหมือนได้กินอะไรที่จัดเต็มกว่าชามน้ำอยู่เล็กน้อย แต่ในมุมของการคุมพลังงาน เมนูนี้ก็มักเป็นชามที่ต้องใส่ใจมากขึ้นเหมือนกัน โดยทั่วไป บะหมี่แห้งหมูแดง 1 ชาม มักอยู่ที่ประมาณ 380–500 กิโลแคลอรี่ต่อชาม และถ้าร้านใส่น้ำมันคลุกเส้นเยอะ หรือมีเครื่องอย่างกระเทียมเจียว กากหมู หมูกรอบ หรือเป็ดย่างเพิ่ม พลังงานก็อาจสูงกว่านี้ได้อีก ถ้ามองแบบง่าย ๆ บะหมี่แห้งไม่ใช่เมนูที่ “กินไม่ได้” แต่เป็นเมนูที่ควรกินแบบ รู้ตัวมากขึ้นนิดหนึ่ง ว่าอะไรในชามนี้เป็นตัวทำให้แคลอรี่ค่อย ๆ สูงขึ้น ทำไมบะหมี่แห้งหมูแดงจึงมักมีพลังงานสูงกว่าแบบน้ำ? สิ่งที่ทำให้ชามแห้งมักพลังงานสูงกว่า ไม่ได้มาจากเส้นอย่างเดียว แต่เกิดจาก น้ำมันคลุกเส้น ซอส และเครื่องมัน ที่อยู่ในชามมากกว่าแบบน้ำ เพราะบะหมี่แห้งต้องอาศัยการคลุกให้รสชาติเคลือบติดอยู่กับเส้น จึงมีทั้งน้ำมัน กระเทียมเจียว และซอสที่เข้มขึ้นกว่าชามน้ำ แม้หน้าตาโดยรวมจะดูคล้ายกัน แต่ในทางปฏิบัติ แบบแห้งมักเป็นชามที่พลังงานขยับขึ้นง่ายกว่า ถ้าเทียบกันแบบคร่าว ๆ ในปริมาณใกล้เคียงกัน บะหมี่แห้งมักมากกว่าแบบน้ำประมาณ 80–120 kcal ต่อชาม […]

เป็นโรคไต กินแซลมอน ได้มั้ย ?

แซลมอนเป็นหนึ่งในปลาที่น่าสนใจมากสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะนอกจากเป็นโปรตีนคุณภาพสูงแล้ว ยังอุดมด้วยกรดไขมัน Omega-3 (EPA และ DHA) ที่งานวิจัยหลายชิ้นชี้ว่าอาจช่วยลดการอักเสบเรื้อรังและปกป้องระบบหัวใจในผู้ป่วย CKD ได้ คำตอบคือกินได้และแนะนำให้กิน แต่ต้องกินสุก ควบคุมปริมาณ และระวังวิธีปรุงที่อาจเพิ่มโซเดียมโดยไม่รู้ตัว คุณค่าทางโภชนาการของแซลมอนสำหรับผู้เป็นโรคไต สารอาหาร แซลมอนอบ 100 g ความสำคัญสำหรับผู้เป็นโรคไต โปรตีน ~25 g นับรวมในโควต้าโปรตีน Omega-3 (EPA+DHA) ~2,000–2,500 mg ดี — ต้านการอักเสบ ฟอสฟอรัส ~265 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โพแทสเซียม ~360 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โซเดียม (ไม่ปรุง) ~59 mg ต่ำ — โอเค จากงานวิจัยของ Roumeliotis et […]

เป็นโรคไต กินทุเรียน ได้มั้ย ?

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 ทุเรียนเป็นนับว่าเป็น ราชาผลไม้ ที่คนไทยหลายคนรัก และมักเป็นหัวข้อถกเถียงในวงการโภชนาการโรคไต บางคนบอกว่ากินได้นิดหน่อย บางคนบอกว่าห้ามเด็ดขาด แล้วความจริงคืออะไร? คำตอบคือทุเรียนเป็นผลไม้ที่ผู้ป่วยโรคไต  ส่วนใหญ่ควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัดอย่างเคร่งครัด เพราะมีทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสในระดับสูง รวมถึงมีพลังงานและน้ำตาลสูงซึ่งกระทบผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย สารอาหารในทุเรียนที่เป็นปัญหาสำหรับโรคไต ทุเรียน 100 g มีสารอาหารที่ผู้ป่วยโรคไตต้องระวังดังนี้ สารอาหาร ปริมาณใน 100 g ความสำคัญสำหรับคนเป็นโรคไต โพแทสเซียม ~436 mg สูงมาก — เสี่ยงภาวะโพแทสเซียมสูง  Hyperkalemia ฟอสฟอรัส ~39 mg ปานกลาง — สะสมในระยะ G3b+ พลังงาน ~147 kcal สูง — ระวังน้ำหนักและน้ำตาล น้ำตาล ~27 g สูงมาก — อันตรายถ้ามีเบาหวาน ทุเรียน 1 พู (~100 […]

1 … 5 6 7 … 11