ป้ายกำกับจากคลังความรู้

Tag : อาหารสุขภาพ

เป็นโรคไต กินสะตอ ได้มั้ย ?

สะตอ (Parkia speciosa) เป็นพืชตระกูลถั่วพื้นเมืองของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นที่รักของคนภาคใต้และมาเลเซีย ใช้ทำกุ้งผัดสะตอ ผัดเผ็ด หรือกินดิบกับน้ำพริก สำหรับผู้ป่วยโรคไต คำถามที่พบบ่อยคือกินได้ไหม มีอะไรต้องระวังบ้าง คำตอบคือสะตอกินได้ในผู้ป่วยโรคไต ระยะต้นที่โพแทสเซียมปกติ แต่ต้องจำกัดปริมาณในระยะ G3b ขึ้นไป เนื่องจากมีโพแทสเซียมในระดับปานกลาง รวมถึงมีสารประกอบ Organosulfides ที่เป็นเอกลักษณ์ของสะตอที่ควรทำความเข้าใจด้วย   คุณค่าทางโภชนาการของสะตอที่เกี่ยวกับโรคไต สารอาหาร สะตอ 100 g (เมล็ดดิบ) ความสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคไต โพแทสเซียม ~270–320 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ ฟอสฟอรัส ~80–100 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โซเดียม ~5–10 mg ต่ำมาก — ไม่เป็นปัญหา โปรตีน ~7–9 g นับรวมในโควต้าโปรตีน ใยอาหาร ~4–5 g […]

ชาไทย กี่แคล: รู้พลังงานจริงก่อนดื่มทุกวัน

ชาไทย กี่แคล: รู้พลังงานจริงก่อนดื่มทุกวัน อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569 ชาไทย (Thai Iced Tea) เป็นเครื่องดื่มที่มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ แต่สำหรับสายสุขภาพ คำถามที่พบบ่อยที่สุดคือ ชาไทยกี่แคล? ชาไทย 1 แก้ว (16 ออนซ์) ให้พลังงาน 250–350 kcal ไข่มุกหรือท็อปปิ้งเพิ่มแคลอรีอีก 100–150 kcal สูตรลดน้ำตาลช่วยลดแคลอรีเหลือ 40–120 kcal ควรเลือกสูตรหวานน้อย ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง ชาไทย กี่แคล? ชาไทย 1 แก้วขนาด 16 ออนซ์ (ประมาณ 450 มล.) ให้พลังงานเฉลี่ย 250–350 แคลอรี ซึ่งเทียบเท่ากับขนมหวานอย่างลอดช่อง โดยเฉพาะสูตรยอดนิยมที่ใช้ชาดำ น้ำตาล นมข้นหวาน และนมข้นจืด ซึ่งเป็นน้ำตาลและไขมันเป็นแหล่งพลังงานหลัก (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2566)  ทำไมเราถึงต้องเช็กว่า “ชาไทยกี่แคล”? การตรวจสอบว่า […]

กินอะไรป้องกันโรคไต : อาหารที่ช่วยลดความเสี่ยงโรคไตเรื้อรัง

กินอะไรป้องกันโรคไต : อาหารที่ช่วยลดความเสี่ยงโรคไตเรื้อรัง อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 กินอะไรป้องกันโรคไต คำถามสำคัญที่หลายคนสงสัย  การกินเพื่อป้องกันโรคไต คือ การเลือกรับประทานอาหารที่ลดโซเดียม เพิ่มผักผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนคุณภาพสูง เช่น ปลา เพื่อควบคุมความดันโลหิตและลดภาระไต เช่น สลัดผักสดกับข้าวกล้อง เลือกอาหารโซเดียมต่ำ ลดความเสี่ยงโรคไต เพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีในมื้ออาหาร โปรตีนคุณภาพสูง เช่น ปลา ดีต่อสุขภาพไต หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปและไขมันอิ่มตัว กินป้องกันโรคไต ช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างไร? การกินอาหารที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงโรคไตโดยตรง เช่น ลดโซเดียมช่วยควบคุมความดันโลหิต ลดการทำงานหนักของไต ขณะที่การเพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีช่วยให้ร่างกายได้รับใยอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการป้องกันอักเสบและความเสียหายของไต (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2566) ลดโซเดียมเพื่อลดความดันและภาระไต การบริโภคโซเดียมเกิน 2,000 มก./วัน เพิ่มความเสี่ยงความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคไตเรื้อรัง (WHO, 2023) การลดโซเดียม เช่น เลือกอาหารสดแทนอาหารแปรรูป และไม่เติมเกลือหรือซอสปรุงรสในอาหาร […]

สุกี้น้ำกับสุกี้แห้ง แบบไหนดีกว่ากัน

ถ้าเคยสั่งสุกี้แล้วลังเลว่าจะเลือกแบบน้ำหรือแห้ง คุณไม่ได้คนเดียวค่ะ คำถามนี้ถามกันเยอะมากในหมู่คนที่ดูแลน้ำหนัก เพราะมีความเชื่อว่าสุกี้น้ำ “เบากว่า” เสมอ แต่ความจริงซับซ้อนกว่านั้น เพราะสิ่งที่ต้องเปรียบเทียบมีมากกว่าแค่แคลอรี่ค่ะ แคลอรี่เปรียบเทียบตรงๆ โดยประมาณต่อ 1 มื้อ (วุ้นเส้น + เนื้อสัตว์ + ผัก + น้ำจิ้ม ไม่รวมข้าว) ในภาพรวม สุกี้น้ำแคลอรี่ต่ำกว่าสุกี้แห้งประมาณ 80–150 kcal ต่อมื้อ เพราะสุกี้แห้งใช้น้ำมันผัดซึ่งเพิ่มพลังงานได้มากโดยที่ตาเห็นไม่ออก แต่แคลอรี่ไม่ใช่ทุกอย่าง — โซเดียมคือตัวแปรสำคัญ จุดที่หลายคนมองข้ามคือ โซเดียม ซึ่งในสุกี้น้ำมาจาก 3 แหล่งพร้อมกัน ได้แก่ น้ำซุป น้ำจิ้ม และลูกชิ้นสำเร็จรูป โซเดียมในสุกี้น้ำ 1 ชาม (รวมน้ำซุป) อยู่ที่ประมาณ 1,500–2,500 mg โดยเฉพาะถ้าดื่มซุปหมดหม้อ ซึ่งเกินปริมาณที่แนะนำต่อวัน (2,000 mg) ในมื้อเดียว สุกี้แห้ง 1 จาน มีโซเดียมจากน้ำจิ้มเป็นหลัก ประมาณ […]

เป็นโรคไต กินปลาดิบ ได้มั้ย ?

โรคไต กินปลาดิบ ได้มั้ย ? กิน ชาชิมิ ได้หรือเปล่า เพราะ ซูชิและซาชิมิเป็นที่นิยมมากในไทย และหลายคนที่เป็นโรคไตก็ยังอยากกินอยู่ คำถามที่มักเข้ามาในคลินิกคือ “กินปลาดิบได้ไหม มันมีโปรตีนสูงไหม อันตรายแค่ไหน?” คำตอบไม่ได้อยู่แค่เรื่องโปรตีนหรือโพแทสเซียม แต่มีมิติด้าน ความปลอดภัยจากเชื้อโรค ที่สำคัญมากสำหรับผู้ป่วยโรคไต โดยเฉพาะ บทความนี้อธิบายทั้งสองมิติ ทั้งเรื่องสารอาหารและเรื่องความเสี่ยงด้านการติดเชื้อ เพื่อให้ตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูล ทำไมผู้ป่วยโรคไต ถึงเสี่ยงจากการกินปลาดิบมากกว่าคนปกติ ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมีภูมิคุ้มกันที่ทำงานได้ลดลง ภาวะที่เรียกว่า CKD-associated immune dysfunction ทำให้ร่างกายรับมือกับเชื้อโรคได้น้อยกว่าคนปกติ เมื่อกินปลาดิบหรืออาหารทะเลดิบที่มีเชื้อแบคทีเรียหรือพยาธิ ความรุนแรงของการติดเชื้ออาจสูงกว่าคนทั่วไปมาก เชื้อ Vibrio vulnificus จากอาหารทะเลดิบอาจทำให้ผู้ป่วย CKD เกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ซึ่งรุนแรงถึงชีวิตได้ใน 24–48 ชั่วโมง งานวิจัยพบว่าผู้ป่วยโรคไตมีอัตราการเสียชีวิตจาก Vibrio vulnificus สูงกว่าคนปกติอย่างมีนัยสำคัญ เชื้อโรคหลักในปลาดิบและอาหารทะเลดิบ เชื้อโรค แหล่งที่มา ความเสี่ยงใน CKD Vibrio vulnificus หอย กุ้ง ปูดิบ สูงมาก — Sepsis รุนแรง […]

10 เมนูไทย ๆ อาหารลดความเสี่ยงผมร่วง

เวลาผมร่วง หลายคนมักเริ่มจากการเปลี่ยนแชมพู หาวิตามินบำรุงผม หรือมองหาตัวช่วยแพง ๆ ก่อน แต่จริง ๆ แล้ว “อาหาร” ก็เป็นอีกชิ้นสำคัญของภาพรวม เพราะเส้นผมเป็นเนื้อเยื่อที่ต้องอาศัยพลังงานและสารอาหารในการสร้างตัวเอง โดยเฉพาะโปรตีน ธาตุเหล็ก สังกะสี และสารอาหารที่เกี่ยวข้องกับการแบ่งตัวของเซลล์และสุขภาพหนังศีรษะ หากได้รับไม่พอ ก็อาจสัมพันธ์กับผมร่วงหรือผมบางได้ในบางคน อย่างไรก็ตาม ต้องบอกให้ชัดก่อนว่า ไม่มีเมนูไหนรักษาผมร่วงได้แบบทันที และผมร่วงก็ไม่ได้เกิดจากอาหารอย่างเดียวเสมอไป เพราะอาจเกี่ยวกับพันธุกรรม ฮอร์โมน ความเครียด โรคบางอย่าง ยาบางชนิด หรือการลดน้ำหนักเร็วเกินไปได้ด้วย โดยเฉพาะภาวะผมร่วงกระจายทั่วศีรษะหรือ telogen effluvium ที่มักเกิดตามหลังความเครียดทางร่างกายหรือโภชนาการไม่สมดุลอยู่ระยะหนึ่ง ดังนั้น ถ้าถามว่า ผมร่วงกินอะไรดี คำตอบแบบใช้ได้จริงคือ กินให้ครบ กินให้พอ และเน้นเมนูที่ช่วยให้ได้สารอาหารสำคัญอย่างสม่ำเสมอ มากกว่าหวังพึ่งอาหารชนิดเดียวหรืออาหารเสริมแบบสุ่ม ๆ เพราะหลักฐานทางการแพทย์สนับสนุนการแก้ “ภาวะขาด” มากกว่าการกินเกินความจำเป็น และการเสริมธาตุเหล็ก ไบโอติน หรือสังกะสีทั้งที่ไม่ได้ขาด อาจไม่ช่วย แถมบางกรณียังมีความเสี่ยงได้ ผมร่วงเกี่ยวอะไรกับอาหารอย่างไร ? เส้นผมสร้างจากโปรตีนเป็นหลัก ถ้ากินโปรตีนไม่พอ หรือกินน้อยต่อเนื่อง ร่างกายอาจจัดลำดับความสำคัญใหม่และลดทรัพยากรที่ใช้กับการสร้างผมลงได้ […]

สุกี้แห้ง 1 จานกี่แคล?

สุกี้แห้ง เมนูยอดฮิตอีกเมนูหนึ่ง ซึ่งต่างจากสุกี้น้ำตรงที่ไม่มีซุป ใช้วิธีผัดวุ้นเส้นกับเนื้อสัตว์ ผัก และไข่ แล้วคลุกเคล้ากับน้ำจิ้มสุกี้จนเข้ากัน รสชาติเข้มข้นกว่า และหลายคนมองว่า “แห้ง = น้อยกว่า” แต่ความจริงเป็นยังไง? สุกี้แห้ง 1 จาน (ประมาณ 300 กรัม) ให้พลังงานเฉลี่ยประมาณ 300–450 kcal โดยตัวเลขจะขึ้นลงตามชนิดเนื้อสัตว์ที่เลือก ปริมาณน้ำมันที่ใช้ผัด และน้ำจิ้มที่ราด แคลอรี่สุกี้แห้งมาจากไหนบ้าง? วุ้นเส้น วุ้นเส้นแห้ง 50 กรัม (ก่อนแช่น้ำ) ให้พลังงานประมาณ 170 kcal เป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรตหลักของจาน แต่เมื่อแช่น้ำแล้วจะพองตัวได้ 3–4 เท่า ทำให้รู้สึกว่ากินเยอะแต่แคลอรี่ไม่ได้มากขึ้น ข้อดีอีกอย่างคือวุ้นเส้นทำจากแป้งถั่วเขียว มีค่า Glycemic Index ต่ำกว่าเส้นสาลีทั่วไป เนื้อสัตว์ เนื้อสัตว์ที่เลือกส่งผลต่อแคลอรี่รวมมากที่สุด โดยประมาณต่อ 80 กรัม มีดังนี้ อกไก่หั่น ~80 ก. ให้พลังงานประมาณ 90 […]

เป็นโรคไต กินมันหวาน ได้มั้ย ?

เป็นโรคไต กินมันหวาน ได้มั้ย ? ข้อเท็จจริงเรื่องโพแทสเซียมที่ต้องรู้ก่อนกิน เพราะมันหวานหรือมันเทศเป็นอาหารที่นอกจากหลายคนจะมองว่าดีต่อสุขภาพ กินแทนข้าวได้ ให้ใยอาหารสูง และเป็นที่นิยมในกลุ่มคนรักสุขภาพ แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง มันหวานอยู่ในกลุ่มอาหารที่ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะมีโพแทสเซียมสูงมากกว่าที่หลายคนคาดไว้ บทความนี้อธิบายว่ามันหวานแต่ละชนิดมีโพแทสเซียมเท่าไร ผู้ป่วยโรคไตระยะไหนกินได้บ้าง และมีวิธีลดโพแทสเซียมก่อนกินอย่างไร มันหวานมีโพแทสเซียมสูงแค่ไหน มันหวานต้ม 100 g มีโพแทสเซียมประมาณ 230–475 mg ขึ้นอยู่กับชนิดและวิธีปรุง โดยมันหวานอบหรือมันหวานเผามีโพแทสเซียมสูงกว่ามันหวานต้มมาก เพราะน้ำระเหยออกไปทำให้สารอาหารเข้มข้นขึ้น ชนิดและวิธีปรุง ปริมาณ โพแทสเซียม (mg) สำหรับ ผู้ป่วยโรคไต  มันหวานต้ม 100 g ~230–280 ปานกลาง — จำกัดปริมาณ มันหวานนึ่ง 100 g ~250–300 ปานกลาง — จำกัดปริมาณ มันหวานอบ/เผา 100 g ~380–475 สูง — ระวัง G3b+ มันหวานทอด 100 […]

ก๋วยเตี๋ยวเรือ มีกี่แคล?

ก๋วยเตี๋ยวเรือ มีกี่แคล? อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2569 หนึ่งในอาหารจานเดียวยอดนิยมของคนไทย คือ ก๋วยเตี๋ยวเรือ  ซึ่งจะประกอบไปด้วยเส้นก๋วยเตี๋ยว เนื้อสัตว์ น้ำซุปเข้มข้น และเครื่องเคียง เช่น ถั่วงอกดิบ ใบโหระพา และกากหมู หลายคนอาจสงสัยว่า ก๋วยเตี๋ยวเรือ มีกี่แคล? โดยทั่วไป 1 ถ้วย (ประมาณ 200 กรัม) ให้พลังงานและโซเดียมสูงกว่าเมนูก๋วยเตี๋ยวประเภทอื่น เนื่องจากก๋วยเตี๋ยวเรือมีน้ำซุปที่เข้มข้นและเครื่องปรุงรสจัด การรู้ปริมาณแคลอรี่และโซเดียมในแต่ละถ้วยจึงสำคัญต่อผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักและสุขภาพ (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล) ก๋วยเตี๋ยวเรือ มีกี่แคล? ปริมาณแคลอรี่ในก๋วยเตี๋ยวเรือขึ้นกับส่วนผสมและปริมาณเส้น โดยเฉลี่ย 1 ถ้วย (200 กรัม) ให้พลังงานประมาณ 300 กิโลแคลอรี่ ซึ่งเป็นค่ากลางสำหรับสูตรมาตรฐานที่ไม่ใส่กากหมูหรือไขมันเพิ่ม หากเติมกากหมูหรือเลือดหมู จะเพิ่มแคลอรี่ขึ้นอีก อีกทั้งการเลือกเส้นและท็อปปิ้งก็มีผลต่อพลังงานรวมในแต่ละมื้อ มีรายงานว่าก๋วยเตี๋ยวเรือบางสูตรอาจให้พลังงานสูงถึง 897 กิโลแคลอรี่ต่อถ้วย ดังนั้นการเจาะจงเลือกวัตถุดิบและรู้ว่า ก๋วยเตี๋ยวเรือ มีกี่แคล? จึงสำคัญมากต่อการควบคุมพลังงาน โซเดียมในก๋วยเตี๋ยวเรือมีเท่าไร? ก๋วยเตี๋ยวเรือ 1 […]

ผมร่วงกินอะไรดี ?

  ผมร่วงกินอะไรดี ? ปัญหาหนักใจ ของผู้ภาวะผมร่วง ไม่ว่าจะเป็นผู้ชายหรือผู้หญิง แม้สาเหตุจะมีหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรม ฮอร์โมน ความเครียด หรือโรคประจำตัว แต่อีกหนึ่งสิ่งที่หลายคนมักมองข้ามคือ “อาหาร” ที่ทานเข้าไปในแต่ละวัน งานวิจัยจาก พบว่า ​Micronutrients หรือสารอาหารรอง เป็นองค์ประกอบสำคัญในวงจรการเจริญเติบโตของเส้นผม โดยเฉพาะในเซลล์ที่แบ่งตัวเร็วบริเวณรากผม (Almohanna et al., 2019) และการขาดสารอาหารเหล่านี้ถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่แก้ไขได้ ต่อการเกิดและการรักษาอาการผมร่วง สารอาหารที่ เส้นผม ต้องการ ผมร่วงกินอะไรดี? เริ่มจากสารอาหารที่ผมต้องการ ก่อนจะรู้ว่าควรกินอะไร ต้องรู้ก่อนว่า “เส้นผมต้องการสารอาหารอะไร” เพราะแต่ละสารอาหารมีบทบาทที่แตกต่างกันในกระบวนการเจริญเติบโตของผม โปรตีน: รากฐานของเส้นผม เส้นผมประกอบด้วยโปรตีนที่เรียกว่า เคราติน (Keratin) เป็นหลัก ซึ่งอยู่ในชั้นคอร์เทกซ์ของผม ทำหน้าที่กำหนดความแข็งแรง สีผม และความหนาของเส้นผม หากร่างกายได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ การสังเคราะห์เคราตินก็จะลดลง ส่งผลให้ผมบางและร่วงได้ ไบโอติน (Vitamin B7): ตัวช่วยสังเคราะห์เคราติน ไบโอตินเป็นวิตามินที่มีบทบาทสำคัญในกระบวนการ metabolize โปรตีน […]

1 2 13