เป็นโรคไต กินปลาเค็ม ได้มั้ย ?

เป็นโรคไต กินปลาเค็ม ได้มั้ย คำถามที่คนไข้โรคไตที่ยังชื่นชอบรสเค็มอยู่ มักอยากรู้ เพราะปลาเค็มเป็นส่วนหนึ่งของอาหารไทยมาช้านาน กินกับข้าวต้ม ผัดข้าว หรือทำเป็นผัดพริกแกง แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ปลาเค็มคือหนึ่งในอาหารที่ควรหลีกเลี่ยงที่สุด เพราะโซเดียมสูงมากจนแทบเกินโควต้าทั้งวันในทีเดียว

ปลาเค็มมีโซเดียมสูงแค่ไหน

ปลาเค็ม 30 g (ประมาณ 1–2 ชิ้นเล็ก) มีโซเดียม 1,000–3,000 mg ขึ้นอยู่กับชนิดและวิธีทำ ซึ่งเทียบเท่าหรือเกินโควต้าโซเดียมทั้งวันสำหรับผู้ป่วย CKD

การแช่น้ำและล้างน้ำช่วยได้ไหม

การแช่น้ำปลาเค็มนาน 1–2 ชั่วโมงและเปลี่ยนน้ำหลายครั้งอาจลดโซเดียมได้บ้างประมาณ 20–40% แต่ยังไม่เพียงพอที่จะทำให้ปลาเค็มปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะโซเดียมที่เหลืออยู่ยังสูงเกินโควต้าอยู่ดี

ทางเลือกปลาที่ดีกว่าสำหรับผู้ป่วยโรคไต

• ปลาทูต้มหรือนึ่ง (ไม่ผ่านการเค็ม) — โซเดียมต่ำ โปรตีนสูง
• ปลากะพงขาวต้ม — โปรตีนคุณภาพสูง ฟอสฟอรัสปานกลาง
• ปลาน้ำจืดอื่นๆ เช่น ปลานิล ปลาสวาย ต้มหรือนึ่ง

สรุป: เป็นโรคไต กินปลาเค็ม ได้มั้ย

ควรหลีกเลี่ยงปลาเค็มทุกชนิดสำหรับผู้ป่วยโรคไต ทุกระยะ เพราะโซเดียมสูงมากและอาจทำให้โควต้าโซเดียมทั้งวันหมดจากอาหารเพียงชนิดเดียว เลือกปลาสดต้มหรือนึ่งจะปลอดภัยและได้โปรตีนดีกว่า

อ้างอิง

• He, F. J., & MacGregor, G. A. (2010). Reducing population salt intake worldwide: From evidence to implementation. Progress in Cardiovascular Diseases, 52(5), 363–382. https://doi.org/10.1016/j.pcad.2009.12.006
• KDIGO CKD Work Group. (2024). KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney International Supplements, 14(1), 1–117.
• Kalantar-Zadeh, K., & Fouque, D. (2017). Nutritional management of chronic kidney disease. New England Journal of Medicine, 377(18), 1765–1776. https://doi.org/10.1056/NEJMra1700312
• สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.