เป็นโรคไต กินขนมปัง ได้มั้ย ? แล้วควรเลือกแบบไหนถึงจะปลอดภัย คำถามที่พบประจำในคนไข้โรคไต เพราะ ขนมปังเป็นอาหารเช้าที่หลายคนคุ้นเคย แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ไม่ใช่ทุกชนิดที่กินได้อย่างสบายใจ เพราะขนมปังบางประเภทมีโซเดียมและฟอสฟอรัสสูงกว่าที่คิด ขนมปังแต่ละชนิดมีอะไรที่ต้องระวัง ชนิดขนมปัง โซเดียม (mg/1 แผ่น) ฟอสฟอรัส (mg/1 แผ่น) เหมาะสำหรับ CKD ขนมปังขาว (White bread) ~130–150 ~25–30 ดี ขนมปังโฮลวีต (Whole wheat) ~130–150 ~65–80 จำกัดใน G3b+ ขนมปังมัลติเกรน ~130–170 ~70–100 จำกัดใน G3b+ ขนมปังกรอบ/แครกเกอร์ ~100–300/ชิ้น ~20–40 ระวังโซเดียม ขนมปังขาวมีฟอสฟอรัสต่ำกว่าขนมปังโฮลวีตเพราะรำข้าวสาลีถูกนำออก ทำให้เหมาะกับผู้ป่วย CKD ที่ต้องจำกัดฟอสฟอรัสมากกว่า แม้ว่าจะมีใยอาหารน้อยกว่า   สิ่งที่ต้องดูบนฉลากขนมปัง โซเดียมต่อแผ่น — เลือกที่ต่ำกว่า 150 mg […]

เป็นโรคไต กินแครอท ได้มั้ย  คำตอบคือ กินได้ แค่ต้องระวังปริมาณ  โดยถ้าใครเคยกังวลว่ากินแครอท 2–3 ชิ้นในซุปแล้วจะเป็นอะไรไหม บอกได้เลยว่าไม่ต้องกังวลขนาดนั้นค่ะ เพราะแครอทในปริมาณแต่งจาน ผัดนิดหน่อย หรือหั่นบางๆ ใส่ซุป ไม่ได้ส่งผลมากพอที่จะเป็นปัญหาสำหรับผู้ป่วยโรคไตส่วนใหญ่ สิ่งที่ต้องระวังจริงๆ คือ ปริมาณที่มากเกินไป ไม่ว่าจะเป็นน้ำแครอทปั่น ส้มตำแครอทล้วนๆ หรือผัดแครอทจานใหญ่เป็นกับข้าวหลัก นั่นแหละที่โพแทสเซียมสะสมได้เร็วจริง บทความนี้จะอธิบายว่าอะไรกินได้ อะไรต้องระวัง และมีข้อมูลวิตามิน A ที่ควรรู้สำหรับผู้ป่วยระยะท้ายด้วย แครอทมีโพแทสเซียมเท่าไร   แครอทดิบ 100 g มีโพแทสเซียมประมาณ 235–320 mg ซึ่งถือว่า ปานกลาง เมื่อเทียบกับผักและผลไม้ที่น่ากังวลกว่ามาก อาหาร โพแทสเซียม (mg) ระดับความเสี่ยงในผู้ป่วยโรคไต  แตงกวา 100 g ~147 ต่ำ — กินได้สบาย ถั่วงอก 100 g ~155 ต่ำ — กินได้สบาย แครอท 2–3 ชิ้นบางๆ (~30 […]

ผู้ป่วยโรคไตหลายคนได้ยินว่า “ห้ามกินเผ็ด” แล้วก็งดพริกทุกชนิดตั้งแต่วันที่ได้รับการวินิจฉัย แต่ความจริงคือ ความเผ็ดจากพริกไม่ได้ทำให้ไตเสื่อมโดยตรง ปัญหาที่แท้จริงอยู่ที่สิ่งที่มักมาพร้อมกับอาหารเผ็ด ได้แก่ โซเดียมจากน้ำปลา กะปิ ซอสพริก และเครื่องปรุงต่างๆ ที่ใช้ปรุงอาหารเผ็ด บทความนี้แยกแยะให้ชัดว่าอะไรในอาหารเผ็ดที่กินได้ อะไรที่ต้องระวัง และกินเผ็ดอย่างไรให้ปลอดภัยสำหรับผู้ป่วยโรคไต พริกกับโรคไต หลักฐานวิทยาศาสตร์บอกว่าอะไร Capsaicin ซึ่งเป็นสารที่ทำให้พริกเผ็ด ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เชื่อถือได้ว่าทำให้ไตเสื่อมในการบริโภคปกติ ในทางตรงกันข้าม มีงานวิจัยจาก Journal of the American Society of Nephrology (2016) ที่ศึกษากลุ่มตัวอย่างชาวจีนกว่า 480,000 คน พบว่าผู้ที่กินอาหารเผ็ดเป็นประจำมีอัตราการเสียชีวิตจากโรคไตต่ำกว่าผู้ที่ไม่กินเผ็ดเลย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ Capsaicin มีคุณสมบัติต้านการอักเสบ (Anti-inflammatory) และต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant) ซึ่งในทางทฤษฎีอาจเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยโรคไต ที่มีภาวะการอักเสบเรื้อรังได้ อย่างไรก็ตาม ยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติมในกลุ่มผู้ป่วยโรคไต โดยเฉพาะ ปัญหาจริงของอาหารเผ็ดสำหรับผู้ป่วย CKD จึงไม่ใช่ความเผ็ด แต่คือ เครื่องปรุงและวิธีปรุงที่มักมาคู่กัน สิ่งที่ต้องระวังในอาหารเผ็ด ไม่ใช่พริก เครื่องปรุงในอาหารเผ็ด โซเดียม (mg) สารอาหารอื่นที่ต้องระวัง น้ำปลา 1 ช้อนชา ~700–900 […]

สะตอ (Parkia speciosa) เป็นพืชตระกูลถั่วพื้นเมืองของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นที่รักของคนภาคใต้และมาเลเซีย ใช้ทำกุ้งผัดสะตอ ผัดเผ็ด หรือกินดิบกับน้ำพริก สำหรับผู้ป่วยโรคไต คำถามที่พบบ่อยคือกินได้ไหม มีอะไรต้องระวังบ้าง คำตอบคือสะตอกินได้ในผู้ป่วยโรคไต ระยะต้นที่โพแทสเซียมปกติ แต่ต้องจำกัดปริมาณในระยะ G3b ขึ้นไป เนื่องจากมีโพแทสเซียมในระดับปานกลาง รวมถึงมีสารประกอบ Organosulfides ที่เป็นเอกลักษณ์ของสะตอที่ควรทำความเข้าใจด้วย   คุณค่าทางโภชนาการของสะตอที่เกี่ยวกับโรคไต สารอาหาร สะตอ 100 g (เมล็ดดิบ) ความสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคไต โพแทสเซียม ~270–320 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ ฟอสฟอรัส ~80–100 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โซเดียม ~5–10 mg ต่ำมาก — ไม่เป็นปัญหา โปรตีน ~7–9 g นับรวมในโควต้าโปรตีน ใยอาหาร ~4–5 g […]

กินอะไรป้องกันโรคไต : อาหารที่ช่วยลดความเสี่ยงโรคไตเรื้อรัง อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 กินอะไรป้องกันโรคไต คำถามสำคัญที่หลายคนสงสัย  การกินเพื่อป้องกันโรคไต คือ การเลือกรับประทานอาหารที่ลดโซเดียม เพิ่มผักผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนคุณภาพสูง เช่น ปลา เพื่อควบคุมความดันโลหิตและลดภาระไต เช่น สลัดผักสดกับข้าวกล้อง เลือกอาหารโซเดียมต่ำ ลดความเสี่ยงโรคไต เพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีในมื้ออาหาร โปรตีนคุณภาพสูง เช่น ปลา ดีต่อสุขภาพไต หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปและไขมันอิ่มตัว กินป้องกันโรคไต ช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างไร? การกินอาหารที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงโรคไตโดยตรง เช่น ลดโซเดียมช่วยควบคุมความดันโลหิต ลดการทำงานหนักของไต ขณะที่การเพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีช่วยให้ร่างกายได้รับใยอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการป้องกันอักเสบและความเสียหายของไต (สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2566) ลดโซเดียมเพื่อลดความดันและภาระไต การบริโภคโซเดียมเกิน 2,000 มก./วัน เพิ่มความเสี่ยงความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคไตเรื้อรัง (WHO, 2023) การลดโซเดียม เช่น เลือกอาหารสดแทนอาหารแปรรูป และไม่เติมเกลือหรือซอสปรุงรสในอาหาร […]

โรคไต กินปลาดิบ ได้มั้ย ? กิน ชาชิมิ ได้หรือเปล่า เพราะ ซูชิและซาชิมิเป็นที่นิยมมากในไทย และหลายคนที่เป็นโรคไตก็ยังอยากกินอยู่ คำถามที่มักเข้ามาในคลินิกคือ “กินปลาดิบได้ไหม มันมีโปรตีนสูงไหม อันตรายแค่ไหน?” คำตอบไม่ได้อยู่แค่เรื่องโปรตีนหรือโพแทสเซียม แต่มีมิติด้าน ความปลอดภัยจากเชื้อโรค ที่สำคัญมากสำหรับผู้ป่วยโรคไต โดยเฉพาะ บทความนี้อธิบายทั้งสองมิติ ทั้งเรื่องสารอาหารและเรื่องความเสี่ยงด้านการติดเชื้อ เพื่อให้ตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูล ทำไมผู้ป่วยโรคไต ถึงเสี่ยงจากการกินปลาดิบมากกว่าคนปกติ ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมีภูมิคุ้มกันที่ทำงานได้ลดลง ภาวะที่เรียกว่า CKD-associated immune dysfunction ทำให้ร่างกายรับมือกับเชื้อโรคได้น้อยกว่าคนปกติ เมื่อกินปลาดิบหรืออาหารทะเลดิบที่มีเชื้อแบคทีเรียหรือพยาธิ ความรุนแรงของการติดเชื้ออาจสูงกว่าคนทั่วไปมาก เชื้อ Vibrio vulnificus จากอาหารทะเลดิบอาจทำให้ผู้ป่วย CKD เกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ซึ่งรุนแรงถึงชีวิตได้ใน 24–48 ชั่วโมง งานวิจัยพบว่าผู้ป่วยโรคไตมีอัตราการเสียชีวิตจาก Vibrio vulnificus สูงกว่าคนปกติอย่างมีนัยสำคัญ เชื้อโรคหลักในปลาดิบและอาหารทะเลดิบ เชื้อโรค แหล่งที่มา ความเสี่ยงใน CKD Vibrio vulnificus หอย กุ้ง ปูดิบ สูงมาก — Sepsis รุนแรง […]

เป็นโรคไต กินมันหวาน ได้มั้ย ? ข้อเท็จจริงเรื่องโพแทสเซียมที่ต้องรู้ก่อนกิน เพราะมันหวานหรือมันเทศเป็นอาหารที่นอกจากหลายคนจะมองว่าดีต่อสุขภาพ กินแทนข้าวได้ ให้ใยอาหารสูง และเป็นที่นิยมในกลุ่มคนรักสุขภาพ แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง มันหวานอยู่ในกลุ่มอาหารที่ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะมีโพแทสเซียมสูงมากกว่าที่หลายคนคาดไว้ บทความนี้อธิบายว่ามันหวานแต่ละชนิดมีโพแทสเซียมเท่าไร ผู้ป่วยโรคไตระยะไหนกินได้บ้าง และมีวิธีลดโพแทสเซียมก่อนกินอย่างไร มันหวานมีโพแทสเซียมสูงแค่ไหน มันหวานต้ม 100 g มีโพแทสเซียมประมาณ 230–475 mg ขึ้นอยู่กับชนิดและวิธีปรุง โดยมันหวานอบหรือมันหวานเผามีโพแทสเซียมสูงกว่ามันหวานต้มมาก เพราะน้ำระเหยออกไปทำให้สารอาหารเข้มข้นขึ้น ชนิดและวิธีปรุง ปริมาณ โพแทสเซียม (mg) สำหรับ ผู้ป่วยโรคไต  มันหวานต้ม 100 g ~230–280 ปานกลาง — จำกัดปริมาณ มันหวานนึ่ง 100 g ~250–300 ปานกลาง — จำกัดปริมาณ มันหวานอบ/เผา 100 g ~380–475 สูง — ระวัง G3b+ มันหวานทอด 100 […]

เป็นโรคไต กินไข่ ได้มั้ย คำถามยอดฮิต ที่คนไข้โรคไต มักถามกัน เพราะไข่เป็นโปรตีนคุณภาพสูงราคาถูกที่หาได้ง่ายในทุกครัวเรือน แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต มีข้อถกเถียงว่าควรกินไข่ทั้งฟองหรือแค่ไข่ขาวเท่านั้น คำตอบอยู่ที่ฟอสฟอรัสในไข่แดงและระยะ CKD ของแต่ละคน ไข่ขาว vs ไข่แดง ต่างกันอย่างไรสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนประกอบ โปรตีน (g) ฟอสฟอรัส (mg) โพแทสเซียม (mg) เหมาะสำหรับ CKD ไข่ขาว 1 ฟอง (~33 g) 3.6 5 54 ดีมาก ไข่แดง 1 ฟอง (~17 g) 2.7 66 19 ระวัง G3b+ ไข่ทั้งฟอง 1 ฟอง (~50 g) 6.3 71 63 จำกัดตามระยะ ไข่แดงมีฟอสฟอรัสสูงกว่าไข่ขาวถึง 13 […]