ป้ายกำกับจากคลังความรู้ Tag : แหล่งความรู้ “โรคไต” ไตของเราเปรียบเสมือน “เครื่องกรองน้ำอัจฉริยะ” ที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง แต่เมื่อเครื่องกรองนี้เริ่มเสื่อมประสิทธิภาพ การกำจัดของเสียและแร่ธาตุส่วนเกินก็ทำได้ยากขึ้น การ ดูแลไต จะช่วย “ยืดอายุไต” ให้เสื่อมช้าที่สุด ไม่ใช่ยาวิเศษที่ไหน แต่คือการปรับพฤติกรรมการกิน โดยเฉพาะการคุม 3P (Phosphate, Potassium, Protein) ให้อยู่หมัดค่ะ วันนี้เรามีเทคนิคเลือกกินแบบเข้าใจง่ายมาฝากกัน 1. P – Phosphate (ฟอสฟอรัส): ภัยเงียบทำลายกระดูก เมื่อไตขับฟอสฟอรัสไม่ได้ มันจะสะสมในเลือด ทำให้เกิด อาการคันตามตัว ผิวแห้งคล้ำ และที่ร้ายแรงคือมันจะไปดึงแคลเซียมออกมา ทำให้ กระดูกเปราะบาง และหลอดเลือดแดงแข็งตัวได้ค่ะ อาหารฟอสฟอรัสสูง (ควรเลี่ยง) 2. P – Potassium (โพแทสเซียม): ตัวคุมจังหวะหัวใจ หากมีมากเกินไป อาจเสี่ยงทำให้ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหัวใจหยุดเต้น ได้เลยค่ะ เคล็ดลับ: นำผักไป “ลวกน้ำทิ้ง” ก่อนปรุง จะช่วยลดโพแทสเซียมได้ 30-50% […]
ผลไม้… อาหารสุขภาพของคนทั่วไป แต่อาจเป็น “สิ่งที่ต้องระวัง” สำหรับผู้ป่วยโรคไต (บางระยะ)โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในระยะฟอกไต หรือไตเสื่อมระยะท้าย การเผลอกิน ผลไม้โพแทสเซียมสูง เกินไป ร่างกายจะไม่สามารถขับออกได้ทัน จนเกิดภาวะ “โพแทสเซียมในเลือดสูง” (Hyperkalemia) ซึ่งอันตรายถึงชีวิต อาจทำให้ใจสั่น เหนื่อยหอบ หรือหัวใจหยุดเต้นได้เลยทีเดียว วันนี้เราจะพามาเจาะลึกว่า ผลไม้ชนิดไหนคือ “โซนอันตราย” และชนิดไหนคือ “โซนปลอดภัย” เพื่อให้คุณยังมีความสุขกับการกินผลไม้ได้ โดยไม่ทำร้ายไต โรคไตแต่ละระยะ ควรจำกัดโพแทสเซียมแค่ไหน? ไม่ใช่คนเป็นโรคไตทุกคนต้องงดผลไม้ สิ่งสำคัญคือ ระยะของโรค และ ผลเลือด (ค่า K) ของเรา ระยะโรคไต ค่า GFR คำแนะนำเรื่องโพแทสเซียม ระยะที่ 1–2 > 60 กินได้ปกติ แต่ควรเริ่มระวังผลไม้หวานจัด ระยะที่ 3A–3B 30–59 เริ่มจำกัด หากผลเลือดโพแทสเซียมเริ่มสูง (>5.0 mEq/L) ระยะที่ 4–5 < […]
เวลาพูดถึง “อาหารสุขภาพ” หลายคนคงนึกถึงภาพของสลัดผักชามโต ผักจิ้มน้ำพริก หรือแม้แต่ น้ำผักปั่น เพราะเชื่อว่า ผักสด มีวิตามินสูงและช่วยดีท็อกซ์ร่างกายได้ดี แต่รู้ไหมว่าสำหรับ ผู้ป่วย โรคไต เรื่องนี้มีรายละเอียดที่เราต้องคำนึงมากกว่าคนทั่วไป หลายคนเข้าใจผิดว่าคนเป็นโรคไต “ห้ามกินผักสดเด็ดขาด” แต่ความจริงแล้ว เรายังสามารถกินผักสดได้บ้าง เพียงแต่ต้อง “เลือกชนิดให้ถูก” และ “จำกัดปริมาณให้เป็น” ไม่ควรกินเป็นมื้อหลักหรือกินเป็นประจำเหมือนคนทั่วไป บทความนี้จะพาไปไขคำตอบว่า ทำไมผู้ป่วยไตถึงควรระวังผักสด และถ้าอยากกินผักสดจริงๆ ต้องเลือกอย่างไรให้ปลอดภัย ไตไม่ทำงานหนัก โรคไต คืออะไร? โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease – CKD) คือภาวะที่ไตเสื่อมลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้ไตไม่สามารถขับของเสียและเกลือแร่ส่วนเกินออกจากร่างกายได้ดีเหมือนเดิม เมื่อการทำงานของไตลดลง ระดับแร่ธาตุบางชนิดในเลือด โดยเฉพาะ โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโซเดียม จะสูงขึ้น ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อหัวใจและระบบประสาทได้ ทำไมผู้ป่วย โรคไต ต้องระวังการกิน ผักสด ปริมาณมาก”? เมื่อไตทำงานได้ลดลง (โดยเฉพาะระยะ 3-5) ความสามารถในการขับแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายจะทำได้ไม่ดีเท่าเดิม โดยเฉพาะแร่ธาตุที่ชื่อว่า […]
สำหรับผู้ป่วย โรคไต และผู้ดูแลต่างรู้กันว่าการจัดการเรื่องอาหารในแต่ละวันถือเป็นเรื่องที่ท้าทายและต้องใส่ใจในรายละเอียดอย่างมาก หลายตนอาจเคยได้ยินหรือเห็นผลิตภัณฑ์ที่เรียกว่า ” อาหารทางการแพทย์ สำหรับผู้ป่วยโรคไต” ที่วางจำหน่ายในท้องตลาด และอาจสงสัยว่ามันคืออะไร จำเป็นสำหรับเราหรือไม่ และควรจะกินเมื่อไหร่ดี วันนี้ เราจะมาไขข้อข้องใจทั้งหมดนี้ เพื่อให้เราเข้าใจบทบาทที่แท้จริงของ “ตัวช่วยพิเศษ” นี้ และสามารถนำไปปรับใช้ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยมากที่สุด “อาหารทางการแพทย์ สำหรับผู้ป่วย โรคไต” คืออะไร? อาหารทางการแพทย์ สำหรับผู้ป่วยโรคไต คือ ผลิตภัณฑ์อาหารที่ถูกออกแบบและคำนวณสัดส่วนของสารอาหารและแร่ธาตุมาโดยเฉพาะ เพื่อให้เหมาะกับสภาวะที่ไตทำงานได้ไม่เต็มที่ โดยสูตรของอาหารจะมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนตามระยะของโรค 1. สูตรสำหรับผู้ป่วยไตเรื้อรัง “ระยะก่อนฟอกไต” สูตรนี้เปรียบเสมือนอาหารที่ผ่านการ “คัดกรอง” สารอาหารที่ไตต้องทำงานหนักออกไป เหลือไว้แต่พลังงานที่จำเป็น เพื่อชะลอความเสื่อมของไตให้ได้นานที่สุด ลักษณะสำคัญ 2. สูตรสำหรับผู้ป่วย “ระยะฟอกไต” (ล้างไตทางช่องท้อง หรือฟอกเลือด) เมื่อเข้าสู่กระบวนการฟอกไต ร่างกายจะมีการสูญเสียโปรตีนและสารอาหารบางชนิดออกไปกับของเหลวในระหว่างการฟอกไต ดังนั้น เป้าหมายทางโภชนาการจึงเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง ลักษณะสำคัญ: ข้อควรระวัง: การเลือกใช้สูตรอาหารทางการแพทย์จะต้องตรงกับระยะของโรคเท่านั้น การนำสูตรสำหรับผู้ป่วยก่อนฟอกไต (โปรตีนต่ำ) มาให้ผู้ป่วยที่กำลังฟอกไต (ที่ต้องการโปรตีนสูง)กิน จะยิ่งทำให้ร่างกายขาดโปรตีนและเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายได้ จึงจำเป็นต้องปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อนเสมอ ใครบ้างที่ […]
มีใครเป็นเหมือนกันบ้างไหม ตั้งใจจะดูแลสุขภาพให้ดี หลังออกกำลังกายเสร็จปุ๊บ เดินเข้าร้านสะดวกซื้อ สิ่งที่เรามักหยิบติดมือมาด้วยความเคยชินก็คือ “ไข่ต้ม” เพราะรู้ว่ามันคือแหล่งโปรตีนชั้นดี ไม่มีไขมันกวนใจ แคลอรีก็ต่ำ เหมาะกับเป้าหมายของเราสุดๆ แต่เมื่อกินไปได้ 3 วัน 7 วัน เสียงในใจมันก็เริ่มดังขึ้นว่า “เบื่อแล้ว!” ความตั้งใจที่มีแบบเต็มเปี่ยมเริ่มสั่นคลอน ไม่ได้เกิดจากเราไม่มีวินัยนะ แต่เป็นเพราะ “ใจมันสู้ความจำเจไม่ไหว” ถ้าคุณเป็นหนึ่งคนที่เคยหรือกำลังรู้สึกแบบนี้ ไม่ต้องกังวลไปค่ะ คุณมีเพื่อนเยอะเลย ดังนั้นในบทความนี้เราจะพาทุกคนไปเรียนรู้วิธีทำให้การกินไข่ขาวอร่อย และหลากหลายกว่าที่เคย โดยที่ประโยชน์ยังอยู่ครบกันค่ะ ทำไม “ไข่ขาว” ถึงเป็นพระเอกของคนรักสุขภาพ? ก่อนจะไปดูเมนูต่างๆ เรามาย้ำความดีงามของไข่ขาวกันสั้นๆ แต่ชัดเจนกันก่อนดีกว่าค่ะ กินไข่ขาวอย่างไรให้ปลอดภัย? ถึงแม้ว่าไข่ขาวจะมีประโยชน์มากมาย แต่ก็มีข้อควรระวังเล็กๆ น้อยๆ ที่เราควรรู้กัน อย่างเช่น 5 เมนูไข่ขาว กินได้ไม่ต้องทนฝืนใจกินแต่ไข่ต้ม ลองหั่นไข่ขาวต้มเป็นชิ้นพอดีคำ แล้วนำมายำกับสมุนไพรไทยๆ อย่างตะไคร้ซอย หอมแดง ใบสะระแหน่ ปรุงรสน้ำยำแบบคลีนๆ ได้ทั้งโปรตีน ไฟเบอร์ และความแซ่บในจานเดียว เมนูซดคล่องคอ ทำง่ายสุดๆ แค่ตีไข่ขาวแล้วค่อยๆ เทลงในน้ำซุปเดือดๆ […]
❝ โรคไต กิน อาหาร อะไรได้บ้าง? ❞เป็นคำถามยอดฮิตที่ทั้งคนไข้และคนใกล้ชิดมักถามหมอ นักกำหนดอาหาร หรือแม้แต่ค้นหาในกูเกิลกันเป็นประจำ โดยเฉพาะเมื่อรู้ว่าตัวเองหรือคนในครอบครัวเริ่มมีปัญหาค่าไตลดลง เพราะอาหารที่เรากินเข้าไปทุกวัน ไม่ได้มีแค่ผลเรื่องความอร่อยเท่านั้น แต่ยังมีผลโดยตรงต่อการทำงานของไตในระยะยาวอีกด้วย แค่เราเลือกกินให้เหมาะ ก็สามารถประคองไตให้อยู่กับเราได้นานขึ้น และช่วยให้คนไข้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ แต่ในขณะเดียวกัน ก็มีความเข้าใจผิดที่พบบ่อยว่า“เป็นโรคไตต้องกินอาหารอ่อนจืด ไม่มีรสชาติ” หรือ “ต้องงดของโปรดทุกอย่าง ทั้งเนื้อ นม ผลไม้” ซึ่งจริง ๆ แล้ว ไม่จำเป็นต้องตัดทุกอย่างทิ้งไปค่ะ การควบคุมอาหารสำหรับผู้ที่เป็นโรคไตควรขึ้นอยู่กับระยะของโรค ผลเลือด และสภาพร่างกายของแต่ละคน ในบทความนี้ เราอยากชวนคุณมาเริ่มต้นด้วยความเข้าใจที่ถูกต้อง โดยพาไปรู้จักกับ 4 สารอาหารสำคัญ ที่คนไตควรใส่ใจเป็นพิเศษ พร้อมอธิบายง่าย ๆ ว่าแต่ละอย่างมีผลอย่างไรกับไต และควรเลือกกินอย่างไรให้ปลอดภัย ไม่ว่าจะเป็นการดูแลตัวเอง หรือการดูแลคนที่คุณรักก็ตาม 4 สารอาหารสำคัญ ที่ต้องระวังในผู้ป่วยโรคไต เมื่อไตเริ่มเสื่อม การทำงานของมันก็ลดลงตาม หนึ่งในหน้าที่หลักของไตก็คือการกรองของเสียและแร่ธาตุต่าง ๆ ออกจากร่างกาย แต่เมื่อกรองได้น้อยลง ของเสียและแร่ธาตุบางชนิดก็จะคั่งอยู่ในเลือดมากเกินไป และนี่คือสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่าง ๆ ตามมา […]
อาหารโรคไต เป็นอาหารที่สามารถหากินได้ทั่วไป แต่จะมีข้อจำกัดในบางเมนูที่ไม่สามารถกินได้ หรือกินได้น้อย ด้วยเหตุผลที่ว่าต้องการดูแลรักษาไต เป็นสิ่งที่สำคัญ ฉะนั้นผู้ป่วยหรือคนดูแลโรคไต ต้องใส่ใจเกี่ยวกับอาหารให้มากขึ้นเพื่อไม่ให้ไตและร่างกายมีอาการแย่ลงไปจากเดิม ผู้ป่วยโรคไต มีการจำกัดปริมาณน้ำ และโซเดียมในอาหารที่กิน เพราะว่าร่างกายไม่มีความสามารถในการกำจัดสารแร่ธาตุต่างๆ ผ่านทางไตได้น้อยลง ทำให้มีแรธาตุตกค้างอยู่ในเลือดจำนวนมากและทำให้เกิดปัญหาในร่างกายผู้ป่วยได้ เช่น อาการคันตามผิวหนัง ปัสสาวะผิดปกติ และเท้าบวม เป็นต้น 100 เมนู อาหารโรคไต ข้าวผัดไข่ขาว ยำวุ้นเส้น ยำไข่ขาวดาวทอด ยำไข่ขาวต้ม ยำมะเขือเผา ตำแตงกวา ไข่ขาวตุ๋น ไข่ขาวเจียวมะระ แกงจืดไข่น้ำ ไข่ขาวเจียวหอมใหญ่ ข้าวผัดปลานิล ข้าวผัดหมู ไก่ผัดผงกะหรี่ไข่ขาว ข้าวผัดสับปะรด หมูอบวุ้นเส้น(ใส่ขิง) เห็ดหูหนูผัดพริกไทยดำ เห็ดหูหนูผัดไข่ขาว ข้าวผัดไก่ ปลานึ่งขิง ปลาทอดขมิ้น มะระผัดไข่ขาว แตงกวาผัดไข่ขาว ไก่/หมูผัดขิง ปลาผัดขิง ไก่ทอดขมิ้น ผัดผักกาดขาว ไก่/หมูผัดขี้นช่าย ปลาผัดขึ้นช่าย บวบผัดไข่ขาว กะหล่ำปลีผัดไข่ขาว ไข่ขาวหลอด ผัดพริกไทยดำ หมู/ไก่ […]
โรคไตเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังโรคหนึ่งที่มีข้อจำกัดในการรับประทานอาหารอาจทำให้เกิดความสับสนและไม่เข้าใจให้แก่ญาติและผู้ป่วย จนหลายครั้งอาจเกิดความเข้าใจผิดในเรื่องการรับประทานอาหารจนไปเร่งความเสื่อมของโรคไตได้ โรคไต ดื่มน้ำ อะไรได้ไหม นอกจากน้ำเปล่า ? ผู้ป่วยโรคไตอาจจะเบื่อ อยากดื่มเครื่งดื่มอื่น ๆ ซึ่ง ในปัจจุบันก็มีผู้ผลิตเครื่องดื่มใหม่ๆที่น่าสนใจหลายแบบ ทั้งมีการแต่งสี แต่งกลิ่น เติมวิตามินและเกลือแร่ หรือสารอาหารอื่นๆลงในเครื่องดื่ม เพื่อให้เป็นที่น่าดึงดูดแก่ผู้ซื้อ แต่ในทางกลับกันหากผู้ป่วยโรคไตดื่มเครื่องดื่มที่มีการเติมสารอาหารเหล่านั้น หรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลอาจเกิดผลเสียต่อไตจนทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้นได้1 ดังนั้นเราจึงรวมรวบแนวทางการเลือกเครื่องดื่มในผู้ป่วยโรคไต รวมถึงแนะนำเครื่องดื่มที่แนะนำและเครื่องดื่มที่ควรหลีกเลี่ยงในผู้ป่วยโรคไตในแต่ละระยะ เพื่อช่วยในการตัดสินใจเลือกซื้อเครื่องดื่มได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม การแบ่งระยะของโรคไต โรคไตแบ่งเป็น 2 ระยะหลักคือ ระยะก่อนฟอกไตและระยะหลังฟอกไต โดยระยะก่อนฟอกไตจะแบ่งเป็นอีก 5 ระยะย่อยดังภาพ โดยโรคไตในแต่ละระยะจะมีข้อจำกัดในการรับประทานอาหารไม่เหมือนกัน สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากที่นี่ กินอย่างไรเมื่อ (ไต) ถามหา โดยผู้ป่วยโรคไตในระยะต้น (ระยะที่ 1-2) หากมีการควบคุมอาหารและควบคุมโรคประจำตัวได้เป็นอย่างดีจะสามารถชะลอความเสื่อมของไตได้ ผู้ป่วยโรคไตระยะกลางจนถึงระยะท้ายหากได้รับคำแนะนำเรื่องการรับประทานอาหารเป็นอย่างดีจะสามารถชะลอความเสื่อม ลดโรคแทรกซ้อนและลดโอกาสในนอนรักษาในโรงพยาบาลได้มากกว่ากลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ได้รับคำแนะนำ2 การจำกัดน้ำดื่มในโรคไตแต่ละระยะ โรคไต กับ การ ดื่มน้ำ เพื่อป้องกันและชะลอความเสื่อมของโรคไตในแต่ละระยะ โรคไตระยะที่ 1 และ โรคไตระยะที่ 2 คือกลุ่มคนที่มีค่าอัตราการกรอง (eGFR) มากกว่าหรือเท่ากับ […]
ไตเสื่อม หรือเรียกว่า ‘ไตวายเรื้อรัง’ คือการที่เนื้อไตค่อย ๆ ถูกทำลาย ส่งผลต่อการทำงานของไต ซึ่งเป็นอวัยวะที่มีหน้าที่ในการกรองของเสียและของเหลวส่วนเกินออกจากเลือด โดยในระยะลุกลามอาจทำให้ของเหลว แร่ธาตุ และของเสียต่างๆ สะสมในร่างกายในระดับที่เป็นอันตรายได้ ฉะนั้นการดูแลร่างกายเพื่อ ป้องกันไตเสื่อม เป็นสิ่งที่สำคัญญอย่างยิ่ง โดยปัจจัยที่ทำให้เพิ่มความเสี่ยงของการ เกิดปัญหาไตเสื่อมมากที่สุด คือ โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่นอีก เช่น โรคอ้วน สูบบุหรี่ กรรมพันธุ์ เพศและอายุ “ประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคไตมากถึง 8 ล้านคน หรือ คิดเป็น 17.5% ของประชากร” จากรายงานของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย มีการประมาณการว่ามีผู้ป่วยโรคไตระยะที่ 1 – 5 มากถึง 8 ล้านคนหรือ 17.5% ของประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป และมีผู้ป่วยรายใหม่ที่ต้องได้รับการบำบัดทดแทนไตหรือฟอกไต ปีละประมาณ 20,000 คน วันนี้ อีทเวลล์คอนเซปต์จึงรวบรวมเมนูอาหาร เพื่อป้องกันไตเสื่อม สำหรับทุกคนที่ยังไม่เป็น หรือเป็นไตเสื่อมแล้ว รวมถึงเทคนิคการดูแลสุขภาพของไตมาฝากกัน วิธีดูแลสุขภาพไต […]
อาหารโรคไต มีข้อจำกัดด้านสารอาหารหลายชนิด อาจสร้างความสับสนและความกังวลใจให้แก่ผู้ป่วยและญาติ จนไม่กล้ารับประทานอาหาร ทำให้เบื่ออาหารและนำไปสู่ภาวะขาดสารอาหารได้ ดังนั้น การปรับความเข้าใจเรื่องการรับประทาน อาหารโรคไต จะเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่อาจทำให้ผู้ป่วยมีความสุขในการรับประทานอาหารและมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้นได้ เช็คระยะ(ไต) ก่อน Start โรคไตเรื้อรัง แบ่งเป็น 2 ระยะหลัก คือระยะก่อนฟอกไต และระยะหลังฟอกไต โดยระยะก่อนฟอกไตจะแบ่งเป็น 5 ระยะย่อย *ค่า eGFR สามารถบอกได้ถึงความสามารถในการกรองของเสียของไต เมื่อเป็นโรคไตเรื้อรัง ไตทำงานได้น้อยลง ค่านี้ก็จะลดลงเช่นกัน อาหารโรคไต ระยะไหน ควรกินอย่างไรดี การรับประทาน อาหารโรคไต แบ่งออกเป็น 2 ระยะคือ การคุมอาหารโรคไตในระยะก่อนฟอกไตเพื่อชะลอความเสื่อมของโรคไต และการคุมอาหารโรคไตในระยะหลังฟอกไตเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ แต่การคุมอาหารใน 2 ระยะนี้ต่างมีจุดมุ่งหมายในการป้องกันภาวะขาดสารอาหารที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งเป็นสิ่งที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง3 I. ระยะก่อนฟอกไต อาหารโรคไตเพื่อชะลอความเสื่อมของไต ในระยะนี้การคุมอาหารที่เหมาะสมต่อระยะของโรคไตเรื้อรังสามารถชะลอความเสี่อมไตและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยให้ดีขึ้น4,5 โดยแบ่งกลุ่มอาหารที่ต้องดูแลเป็น 3 หัวข้อใหญ่ โปรตีน ปริมาณโปรตีนที่แนะนำ ในโรคไตเสื่อมระยะที่ 1, 2, […]
