เป็นโรคไต กินไก่ ได้มั้ย ?

เป็นโรคไต กินไก่ ได้มั้ย ? คำถามสุดฮิต ของคนที่เป็นโรคไต เนื่องจากเนื้อไก่เป็นแหล่งโปรตีนที่หลายคนเลือกเพราะราคาไม่แพง ไขมันต่ำ และหาซื้อได้ทั่วไป สำหรับผู้ป่วยโรคไต คำถามไม่ใช่ว่ากินได้หรือไม่ แต่คือกินได้มากแค่ไหน และต้องปรุงอย่างไรถึงจะปลอดภัย

คำตอบคือ เนื้อไก่กินได้ แต่ต้องควบคุมปริมาณตามโควต้าโปรตีนรายวันที่แพทย์หรือนักกำหนดอาหารกำหนดไว้ เพราะโปรตีนมากเกินไปทำให้ไตต้องทำงานหนักขึ้นในการกำจัดของเสีย

ทำไมผู้ป่วย CKD ต้องควบคุมโปรตีน

การย่อยสลายโปรตีนจะสร้างของเสียเป็นไนโตรเจน เช่น BUN (Blood Urea Nitrogen) และ creatinine ซึ่งต้องขับออกทางไต เมื่อไตทำงานลดลง ของเสียเหล่านี้สะสมในเลือดและส่งผลเสียต่อร่างกาย

แนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 แนะนำให้ผู้ป่วย CKD G4–G5 ที่ไม่ฟอกไตบริโภคโปรตีน 0.6 g/kg น้ำหนักอ้างอิง/วัน โดยอย่างน้อย 50% ควรมาจากโปรตีนคุณภาพสูง ซึ่งอกไก่จัดอยู่ในกลุ่มนี้ (ระดับหลักฐาน 1B)

เนื้อไก่ (ส่วนอก)​ 100 g มีอะไรบ้าง

กินได้กี่กรัมต่อวัน

คำนวณจากน้ำหนักตัว

ตัวอย่าง: ผู้ป่วย CKD G4 น้ำหนักอ้างอิง 55 kg โควต้าโปรตีน 0.6 x 55 = 33 g/วัน อกไก่ 100 g มีโปรตีน 31 g ซึ่งแทบเต็มโควต้าแล้วจากแหล่งเดียว ต้องแบ่งกินร่วมกับโปรตีนจากแหล่งอื่นในวันนั้น

ปริมาณแนะนำต่อมื้อสำหรับ CKD G4–G5

อกไก่ประมาณ 30–50 g ต่อมื้อ หรือเท่ากับชิ้นเล็กประมาณ 2–3 ชิ้นนิ้ว และอย่ากินโปรตีนสูงทุกมื้อในวันเดียวกัน

วิธีปรุงเนื้อไก่ที่ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยโรคไต

• เลือกส่วนอก เพราะมีโปรตีนส่วนใหญ่ ไขมันน้อย
• ต้ม นึ่ง หรืออบ — หลีกเลี่ยงการทอดที่ใช้ซอสหมักโซเดียมสูง
• ล้างน้ำสะอาดก่อนปรุงเพื่อลดโซเดียมตกค้างในเนื้อ
• ปรุงรสด้วยสมุนไพรแทนซอส เช่น ขิง ตะไคร้ ใบมะกรูด
• หลีกเลี่ยงไก่หมักซีอิ๊ว น้ำปลา หรือซอสปรุงรสสำเร็จรูป
• ไม่กินหนังไก่เพราะมีฟอสฟอรัสและไขมันสูงกว่าเนื้อ

สรุป: โรคไต กินไก่ ได้มั้ย

กินได้และเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่แนะนำ แต่ต้องควบคุมปริมาณให้อยู่ในโควต้าโปรตีนรายวัน ปรุงโดยไม่ใช้เครื่องปรุงโซเดียมสูง และกระจายโปรตีนออกเป็นหลายมื้อแทนการกินมากในมื้อเดียว

อ้างอิง

• Fouque, D., & Aparicio, M. (2007). Eleven reasons to control the protein intake of patients with chronic kidney disease. Nature Clinical Practice Nephrology, 3(7), 383–392. https://doi.org/10.1038/ncpneph0524
• KDIGO CKD Work Group. (2024). KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney International Supplements, 14(1), 1–117.
• Kalantar-Zadeh, K., & Fouque, D. (2017). Nutritional management of chronic kidney disease. New England Journal of Medicine, 377(18), 1765–1776. https://doi.org/10.1056/NEJMra1700312
• U.S. Department of Agriculture. (2023). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov
• สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.