fbpx

ป้ายกำกับจากคลังความรู้

Tag : อาหารโรคไต

อาหารโรคไต กินอย่างไรเมื่อ (ไต) ถามหา

อาหารโรคไต มีข้อจำกัดด้านสารอาหารหลายชนิด อาจสร้างความสับสนและความกังวลใจให้แก่ผู้ป่วยและญาติ จนไม่กล้ารับประทานอาหาร ทำให้เบื่ออาหารและนำไปสู่ภาวะขาดสารอาหารได้ ดังนั้น การปรับความเข้าใจเรื่องการรับประทาน อาหารโรคไต จะเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่อาจทำให้ผู้ป่วยมีความสุขในการรับประทานอาหารและมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้นได้ เช็คระยะ(ไต) ก่อน Start โรคไตเรื้อรัง แบ่งเป็น 2 ระยะหลัก คือระยะก่อนฟอกไต และระยะหลังฟอกไต โดยระยะก่อนฟอกไตจะแบ่งเป็น 5 ระยะย่อย *ค่า eGFR สามารถบอกได้ถึงความสามารถในการกรองของเสียของไต เมื่อเป็นโรคไตเรื้อรัง ไตทำงานได้น้อยลง ค่านี้ก็จะลดลงเช่นกัน อาหารโรคไต ระยะไหน ควรกินอย่างไรดี การรับประทาน อาหารโรคไต แบ่งออกเป็น 2 ระยะคือ การคุมอาหารโรคไตในระยะก่อนฟอกไตเพื่อชะลอความเสื่อมของโรคไต และการคุมอาหารโรคไตในระยะหลังฟอกไตเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ แต่การคุมอาหารใน 2 ระยะนี้ต่างมีจุดมุ่งหมายในการป้องกันภาวะขาดสารอาหารที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งเป็นสิ่งที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง3 I. ระยะก่อนฟอกไต อาหารโรคไตเพื่อชะลอความเสื่อมของไต ในระยะนี้การคุมอาหารที่เหมาะสมต่อระยะของโรคไตเรื้อรังสามารถชะลอความเสี่อมไตและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยให้ดีขึ้น4,5 โดยแบ่งกลุ่มอาหารที่ต้องดูแลเป็น 3 หัวข้อใหญ่ โปรตีน      ปริมาณโปรตีนที่แนะนำ ในโรคไตเสื่อมระยะที่ 1, 2, […]

อาหารเฉพาะโรค วิธีทานอาหารเมื่อมีโรคประจำตัว

เมื่อผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ไต ไขมันสูง ต้องมานอนรักษาตัวที่โรงพยาบาล “อาหารเฉพาะโรค” มักเป็นอาหารเฉพาะที่ถูกจัดเสิร์ฟให้แก่ผู้ป่วยเสมอ … สงสัยหรือไม่ว่า อาหารที่ว่านี้คืออะไร หน้าตาเป็นแบบไหน แตกต่างจากอาหารทั่วๆ ไปอย่างไร ทำไมจึงสำคัญและกลายเป็นส่วนหนึ่งในวิธีการรักษาผู้ป่วย      อาหารเฉพาะโรค คืออะไร? อาหารเฉพาะโรค (Therapeutic Diet) หมายถึง อาหารที่ได้รับการดัดแปลงส่วนประกอบ เช่น ปริมาณสารอาหาร เนื้อสัมผัส หรือวัตถุดิบ ให้เหมาะสมและเฉพาะเจาะจงกับตัวผู้ป่วยทั้งในแง่ของภาวะร่างกาย ความเจ็บป่วย และความรุนแรงของโรค  โดยช่วยชะลอความรุนแรงของโรค รักษาอาการเจ็บป่วย และส่งเสริมให้การรักษาด้วยวิธีทางการแพทย์มีประสิทธิภาพอย่างเต็มที่ เช่น ผู้ป่วยเบาหวานก็จะได้รับอาหารเฉพาะโรคที่ถูกดัดแปลงมาให้เหมาะสำหรับโรคเบาหวาน เป็นต้น โรคนี้ กินอะไร ใครเป็นคนตัดสิน?                เมื่อเข้าสู่กระบวนการรักษาในโรงพยาบาลและมีความจำเป็นต้องได้รับอาหารเฉพาะโรค แพทย์มักจะเป็นผู้ประเมินอาการและกำหนดลักษณะอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วย เช่น พลังงานรวมที่ควรได้รับ สารอาหารหรือชนิดอาหารที่มีการกำจัดปริมาณ เช่น จำกัดเกลือ 1 กรัม จำกัดโปรตีน 1.2 กรัมต่อน้ำหนักตัว เป็นต้น จากนั้นนักกำหนดอาหารจึงนำใบคำสั่งแพทย์มาคำนวณต่อเป็นปริมาณวัตถุดิบ แล้วทำการดัดแปลงหรือออกแบบมื้ออาหารให้เหมาะสมกับที่ผู้ป่วยควรได้รับ หากผู้ป่วยกำลังรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาล […]

เรื่องไตไต อาหารโรคไต เมื่อไรที่ต้องลดโพแทสเซียม

โรคไตเป็นอีกโรคที่มีความจำเป็นในการควบคุมอาหารเป็นอย่างมาก เพื่อลดของเสียที่ร่างกายจะได้รับและขับออกทางไต เพื่อชะลอการเสื่อมของไตให้สามารถทำงานอยู่กับเราได้นานมากขึ้น โดยสารอาหารที่ผู้ป่วยโรคไตต้องให้ความสำคัญ เช่น โซเดียม โพแทสเซียม และฟอสฟอรัส เป็นต้น วันนี้เราลองมาดูกันดีกว่าว่าเมื่อไหร่ที่คนป่วยโรคไตถึงมีความจำเป็นต้องลดโพแทสเซียมใน อาหารโรคไต ผู้ป่วยโรคไต กับ โพแทสเซียมใน อาหารโรคไต สำหรับผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรัง มักจะมีความผิดปกติเกี่ยวกับระดับแร่ธาตุต่าง ๆ ในร่างกาย เพราะไตมีการทำงานที่ผิดปกติไปจากเดิม ทำให้ร่างกายไม่สามารถขับโพแทสเซียมส่วนเกินออกทางปัสสาวะได้ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดการคลั่งของโพแทสเซียมในเลือด (Hyperkalemia) และจะเกิดอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้แก่ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่อันตรายถึงชีวิต ภาวะที่กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาต ปกติเราจะได้รับโพแทสเซียมจากอาหารต่าง ๆ ซึ่งในอาหารแต่ละชนิดก็มักจะมีปริมาณโพแทสเซียมที่ต่างกัน โดยสามารถพบได้ทั้งในผักและผลไม้ แล้วเมื่อไหรที่ต้องลดโพแทสเซียมลงใน อาหารโรคไต เพื่อที่จะช่วยป้องกันอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ ข้างต้นนี้ เวลาที่ต้องลดโพแทสเซียมในอาหารสำหรับคนเป็นโรคไต สำหรับผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังควรควบคุมะดับโพแทสเซียมในเลือดอยู่ในช่วง 3.5 – 5.1 มิลลิโมลต่อลิตร สามารถรับโพแทสเซียมจากอาหารได้ในเกณฑ์ปกติ หรือ 3,500 มิลลิกรัม แต่เมื่อผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า 5.1 มิลลิโมลต่อลิตรขึ้นไป จะต้องควบคุมระดับโพสแทสเซียมจากอาหารให้ไม่เกิน 1,500 – 2,000 มิลลิกรัม […]

เรื่องไตไต อาหารคนโรคไต กินโปรตีนอย่างไรให้พอ

ผู้ป่วยโรคไตนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็นหลายระยะตามความสามารถในการกรองของเสียของไตที่เหลืออยู่ ซึ่งในแต่ละระยะนั้นก็มีความจำเป็นในการควบคุมอาหารที่แตกต่างกัน ซึ่งก่อนหน้านี้เราก็ได้มีการพูดถึงการกินผักและผลไม้ของผู้ที่มีโรคไตเรื้อรังกันไปบ้างแล้ว รวมถึงอาหารต่าง ๆ ว่าผู้ป่วยโรคไตสามารถกินได้หรือไม่ทั้งกาแฟ ข้าวโพด เครื่องปรุงสูตรลดโซเดียม หรือน้ำตาลเทียม แต่ในวันนี้เราจะมาพูดถึง อาหารคนโรคไต ที่มีส่วนสำคัญอย่างมาก ๆ ต่อร่างกายอย่าง “โปรตีน” ว่าตกลงแล้วผู้ป่วยโรคไตต้องกินโปรตีนเท่าไหร่ถึงจะเพียงพอและไม่เป็นอันตรายต่อไตของเรา สาเหตุที่ต้องระวังของ อาหารคนโรคไต ผู้ป่วยโรคไตนั้นจะถูกนับว่าเป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเมื่อไตมีการผิดปกติตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป โดยอาจพบอัตราการกรองของไต (estimated glomerular filtration rate, eGFR) ที่ผิดปกติหรือไม่ก็ได้ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วผู้ป่วยโรคไตจะใช้อัตราการกรองของไตในการแบ่งระยะของโรคไต ดังนี้ ระยะที่ 1 อัตราการกรองของไต ≥90 ml/min/1.73m2 ถือว่า ปกติ ในระยะที่ 2 อัตราการกรองของไต 60 – 89 ml/min/1.73m2 ถือว่า มีการลดลงเล็กน้อย ระยะที่ 3a อัตราการกรองของไต 45 – 59 ml/min/1.73m2 ถือว่า มีการลดลงเล็กน้อยถึงปานกลาง […]

ผู้ป่วยโรคไต ทำไมต้องกิน ไข่ขาว

สำหรับคนเป็นโรคไตเรื้อรังมีความจำเป็นที่จะต้องควบคุมการกินอาหาร จนอาจทำให้เกิดความสงสัยว่าตกลงแล้วกินอะไรได้บ้าง แต่จะมีอาหารชนิดหนึ่งที่คุณหมอมักจะแนะนำให้คนป่วยโรคไตได้กินเมื่อต้องเข้ารับการบำบัดทดแทนไตนั่นก็คือ “ไข่ขาว” แล้วเพราะอะไร ผู้ป่วยโรคไต ทำไมต้องกิน ไข่ขาว เวลาที่จะต้องบำบัดทนแทนไตกันด้วยเราลองไปหาคำตอบกันดีกว่า ผู้ป่วยโรคไต “เรื้อรัง” คืออะไร โรคไตเรื้อรัง (Chronic kidney disease, CKD) คือ ภาวะที่ไตของเราได้ถูกทำลาย จากการที่ไตทำงานอย่างหนักในการกรองของเสียหรือแร่ธาตุส่วนเกินต่าง ๆ ซึ่งเป็นผลจากการเลือกรับประทานอาหารที่มีรสเค็มจัดหรือมีโซเดียมสูง หรือผลจากโรคความดันโลหิต โรคเบาหวานที่ควบคุมได้ไม่ดี จนทำใหไตไม่สามารถกรองเลือดเพื่อขับของเสียได้อย่างเป็นปกติ และโรคไตถือเป็นโรคที่ “เรื้อรัง” เนื่องจากการเสื่อมของไตจะเกิดขึ้นอย่างช้า ๆ ใช้ระยะเวลานาน โดยการเสื่อมของไตอาจทำให้เกิดการสะสมของเสียในร่างกาย และเมื่อไตของเราไม่สามารถทำการกรองได้เป็นปกติเป็นเวลา 3 เดือน ก็จะนับว่าเป็น “โรคไตวายเรื้อรัง” ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้ยากในคนทั่วไปหากสามารถควบคุมการกินอาหารได้ดี โดยไม่กินอาหารรสจัดมากเกินไป หรือคุมโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวันนั่นเอง และหากมีค่าการทำงานของไต (glomerular filtration rate : eGFR)  น้อยกว่า 15 มิลลิลิตร/นาที/1.73 ตารางเมตรก็จะนับว่าเป็น “โรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย” นั่นเอง ซึ่งในแต่ระยะก็จะมีความต้องการโปรตีนที่ต่างกัน โดยปริมาณทั้งหมดทึ่ควรได้รับจะแตกต่างไปตามแต่น้ำหนักตัวของแต่ละคน […]

คนโรคไต กินผัก อะไรได้บ้าง ?

เมื่อพูดถึงผักทุกคนจะต้องนึกถึงประโยชน์จากผัก ไม่ว่าจะเป็นวิตามินและแร่ธาตุ หรือแม้แต่ใยอาหารจากผักนั่นเอง แต่ว่าสำหรับผู้ป่วยโรคไตที่มีความสามารถในการกำจัดแร่ธาตุบางชนิดออกจากร่างกายได้ลดลง ก็อาจจะมีปัญหาหากกินผักบางชนิดในปริมาณที่มากเกินไปได้ ด้วยเหตุนี้ผู้ป่วยโรคไตจึงจำเป็นต้องควบคุมปริมาณและชนิดของผักที่กินเข้าไป และบทความนี้จะช่วยบอกว่า คนโรคไต กินผัก อะไรได้บ้าง ? สาเหตุที่ต้องควบคุมอาหารของ คนโรคไต ผู้ป่วยโรคไต หรือ คนป่วยโรคไต คือผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตลดลง ทำให้ไม่สามารถกำจัดของเสียหรือแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายทางปัสสาวะได้เป็นปกติ ทำให้เกิดการค้างอยู่ในเลือดเป็นปริมาณมากและทำให้ให้เกิดอาการต่าง ๆ ได้หลายอย่าง เช่น ผิวแห้ง คันตามผิวหนัง แผลหายช้า คลื่นไส้ อาเจียน ปัสสาวะบ่อยและจาง (ในระยะแรก) และ ปัสสาวะน้อย (ในระยะหลัง) เกิดภาวะกระดูกพรุน มีความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ด้วยเหตุนี้ผู้ป่วยโรคไตจึงจำเป็นที่จะต้องควบคุมอาหารเพื่อควบคุมระดับแร่ธาตุในเลือดอยู่ในช่วงที่เหมาะสม โดยแร่ธาตุที่มีพบได้ในผักและผู้ป่วยโรคไตจำเป็นต้องควบคุมคือ โพแทสเซียม โดยผู้ป่วยโรคไตต้องควบคุมให้อยู่ที่ระดับ 5 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ดังนี้ คนโรคไตจำเป็นต้องควบคุมให้ได้โพแทสเซียมจากอาหารไม่เกิน 3,500 มิลลิกรัมต่อวัน ผู้ป่วยโรคไตควบคุมปริมาณโพแทสเซียมจากอาหารไม่เกิน 1,500 มิลลิกรัมต่อวันนั่นเอง ถ้าหากมีระดับโพแทสเซียมในเลือดที่สูงเกิน 5 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ผัก ที่ผู้ป่วยโรคไตกินได้มี อะไรบ้าง ? จากการที่ผู้ป่วยโรคไตที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า […]

คนโรคไต กินผลไม้ ได้หรือไม่

สำหรับคนเป็นโรคไตมีความจำเป็นที่จะต้องควบคุมการกินอาหาร จนอาจทำให้เกิดความสงสัยว่าตกลงแล้วกินอะไรได้บ้าง และห้ามกินอะไรบ้าง แล้วอย่างประเทศไทยที่มีผลไม้มากมายหลากหลายชนิด ก็อาจเป็นอีกคำถามที่ทำให้สงสัยกันว่า คนโรคไตห้ามกินผลไม้อะไร คนโรคไตกินผลไม้อะไรได้บ้าง คนโรคไตต้องกินผลไม้แค่ไหน ลองมาดูข้อมูลกันเลย ทำไม คนโรคไต ต้องคุม โพแทสเซียม ให้ปกติ คนโรคไต หรือ ผู้ป่วยโรคไต คือคนที่การทำงานของไตลดลง ทำให้ไม่สามารถกำจัดของเสียหรือแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายได้ดีเท่าที่ควร ซึ่งทำให้เกิดการค้างอยู่ในเลือดเป็นปริมาณมากและอาจก่อให้เกิดอาการต่าง ๆ ได้หลายอย่าง เช่น ผิวแห้ง คันตามผิวหนัง แผลหายช้า คลื่นไส้ อาเจียน ปัสสาวะบ่อยและจาง (ในระยะแรก) และ ปัสสาวะน้อย (ในระยะหลัง) เกิดภาวะกระดูกพรุน มีความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด และเพื่อการป้องกันไม่ให้เกิดอาการต่าง ๆ ทำให้ผู้ป่วยโรคไตควบคุมระดับแร่ธาตุในเลือดอยู่ในช่วงที่เหมาะสม โดยแร่ธาตุที่สำคัญที่สามารถพบได้ในผลไม้คือ โพแทสเซียม ซึ่งต้องควบคุมระดับโพแทสเซียมในเลือดอยู่ที่ 5  มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร โดย ควบคุมให้ได้โพแทสเซียมจากอาหารไม่เกิน 3,500 มิลลิกรัมต่อวัน ควบคุมปริมาณโพแทสเซียมจากอาหารไม่เกิน 1,500 มิลลิกรัมต่อวัน เมื่อมีระดับโพแทสเซียม > 5 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ดังนั้น […]

โรคไต ใช้เครื่องปรุงสูตรโซเดียมต่ำได้หรือไม่ ?

โรคไต มักจำเป็นจะต้องมีการควบคุมปริมาณน้ำ รวมถึงอาหารที่มีโซเดียม เช่น อาหารหมักดอง ผัก ผลไม้ หรืออาหารรสเค็ม ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยโรคไตหลาย ๆ คนไม่สามารถปรุงอาหารด้วยน้ำปลา หรือซอสปรุงรสต่าง ๆ ได้ จึงมีผลิตภัณฑ์เครื่องปรุงสูตรโซเดียมต่ำออกมา และอาจทำให้ผู้ป่วยโรคไตหลาย ๆ คนคิดว่าน่าจะเป็นอีกทางเลือกในการกินอาหารได้ แต่จริง ๆ แล้วแบบนี้ คนโรคไต ใช้เครื่องปรุงสูตรโซเดียมต่ำได้หรือไม่ โรคไตกับการจำกัดอาหาร ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังจะมีความสามารถกำจัดสารต่าง ๆ ผ่านทางไตลดลง ทำให้เกิดความผิดปกติเกี่ยวกับระดับแร่ธาตุในร่างกาย เพราะการทำงานที่ผิดปกติของไต ทำให้ร่างกายไม่สามารถขับแร่ธาตุต่าง ๆ ได้ตามปกติ เช่น โซเดียม โพแทสเซียม เป็นต้น ทำให้แร่ธาตุเหล่านี้เกิดการคั่งอยู่ในเลือดจำนวนมาก และทำให้เกิดปัญหาต่อร่างกายผู้ป่วยได้ เช่น อาการคันตามผิวหนัง ปัสสาวะผิดปกติ และเท้าบวม เป็นต้น ดังนั้น ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังจึงจำเป็นที่จะต้องควบคุมปริมาณแร่ธาตุต่าง ๆ ที่ได้รับจากอาหาร ดังนี้ ควบคุมอาหารให้ได้รับโซเดียมไม่เกิน 2000 มิลลิกรัม ต่อวัน ควบคุมการกินให้ได้รับโพแทสเซียมไม่เกิน 1,500 – […]

เป็นโรคไต กินน้ำตาลเทียมได้หรือไม่ ?

รสหวานเป็นรสชาติหนึ่งที่น่าหลงไหล ซึ่งการชอบรสหวานนี้ทำให้รู้สึกดีเมื่อได้กินและการรู้สึกดีต่ออาหารที่มีรสชาติหวานนั้นถูกฝังมารุ่นสู่รุ่น แต่ในด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพและการแพทย์ได้ค้นพบความสัมพันธ์ระหว่าง ปริมาณน้ำตาลต่อการเกิดปัญหาทางสุขภาพต่าง ๆ เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน เป็นต้น ที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคอื่น ๆ อีกมากมาย แต่ด้วยวิทยาศาสตร์ที่ก้าวหน้าตามยุคสมัยทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อว่า “สารให้ความหวานแทนน้ำตาล” ขึ้นมาเพื่อป้องกันการกินน้ำตาลที่มากเกินไป แต่ว่าในผู้ป่วยโรคไตที่มีข้อจำกัดในการกินอาหารมากมาย คงจะเกิดข้อสงสัยขึ้นว่า เป็นโรคไต กินน้ำตาลเทียมได้หรือไม่ ข้อจำกัดในการกินของผู้ป่วยโรคไต โรคไต เป็นโรคที่ผู้ป่วยจะไม่สามารถกำจัดสารต่าง ๆ ผ่านทางไตได้เหมือนเดิม ทำให้ระดับแร่ธาตุในร่างกายผิดปกติ เพราะไตไม่สามารถขับแร่ธาตุต่าง ๆ เช่น โซเดียม โพแทสเซียม ออกทางปัสสาวะได้เท่าที่ควร จึงเกิดการคลั่งอยู่ภายในเลือดและนำไปสู่การเกิดปัญหาทางร่างกาย เช่น อาการคันตามผิวหนัง ปัสสาวะผิดปกติ และเท้าบวม เป็นต้น ทำให้ผู้ป่วยโรคไตจำเป็นที่ต้องควบคุมอาหาร เพื่อไตยังคงสภาพและการใช้งานให้นานขึ้น แล้วแบบนี้ผู้ป่วยมีที่ปัญหาโรคไตที่ต้องคุมอาหารจะสามารถใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลหรือน้ำตาลเทียมในการดูแลสุขภาพได้ไหม อะไรคือ น้ำตาลเทียม สารที่ให้รสชาติหวานได้คล้ายหรือเหมือนกับการใช้น้ำตาลเติมในอาหาร แต่มีความแตกต่างกันที่ไม่ให้พลังงานแก่ร่างกายหรือให้น้อยมาก ในเมืองไทยมีการใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลค่อนข้างแพร่ในวงการอาหารที่กล่าวอ้างว่าดีต่อสุขภาพกว่าอาหารสูตรปกติทั่วไป ซึ่งพบได้หลักๆ 4 ชนิดดังนี้ Acesulfame-K หรือ อะซีซัลเฟมเค เป็นสารให้ความหวานแทนน้ำตาลที่มี โพแทสเซียม เป็นส่วนประกอบ โดยมีรสชาติที่หวานแหลม […]

ส่งข้อความถึงเรา