อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569
ทุเรียนเป็นนับว่าเป็น ราชาผลไม้ ที่คนไทยหลายคนรัก และมักเป็นหัวข้อถกเถียงในวงการโภชนาการโรคไต บางคนบอกว่ากินได้นิดหน่อย บางคนบอกว่าห้ามเด็ดขาด แล้วความจริงคืออะไร?
คำตอบคือทุเรียนเป็นผลไม้ที่ผู้ป่วยโรคไต ส่วนใหญ่ควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัดอย่างเคร่งครัด เพราะมีทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสในระดับสูง รวมถึงมีพลังงานและน้ำตาลสูงซึ่งกระทบผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย
สารอาหารในทุเรียนที่เป็นปัญหาสำหรับโรคไต
ทุเรียน 100 g มีสารอาหารที่ผู้ป่วยโรคไตต้องระวังดังนี้
| สารอาหาร | ปริมาณใน 100 g | ความสำคัญสำหรับคนเป็นโรคไต |
|---|
| โพแทสเซียม | ~436 mg | สูงมาก — เสี่ยงภาวะโพแทสเซียมสูง Hyperkalemia |
| ฟอสฟอรัส | ~39 mg | ปานกลาง — สะสมในระยะ G3b+ |
| พลังงาน | ~147 kcal | สูง — ระวังน้ำหนักและน้ำตาล |
| น้ำตาล | ~27 g | สูงมาก — อันตรายถ้ามีเบาหวาน |
ทุเรียน 1 พู (~100 g) ให้โพแทสเซียมเกือบ 22% ของโควต้าต่อวันสำหรับผู้ป่วยที่ต้องจำกัดโพแทสเซียม และถ้ากินสัก 3–4 พูในมื้อเดียว โควต้าโพแทสเซียมทั้งวันอาจหมดจากแค่ทุเรียนอย่างเดียว
ผู้ป่วย CKD ระยะ G4–G5 หรือผู้ที่มีโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า 5.0 mEq/L ควรหลีกเลี่ยงทุเรียนโดยสิ้นเชิง ตามแนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565
โรคไตระยะต่างๆ กินทุเรียนได้ไหม
CKD ระยะ G1–G2 และโพแทสเซียมปกติ
อาจกินได้ 1–2 พูเป็นครั้งคราว แต่ไม่ควรกินบ่อยหรือในปริมาณมาก เพราะพลังงานและน้ำตาลสูงมาก ผู้ที่มีเบาหวานร่วมด้วยควรระวังเป็นพิเศษ
CKD ระยะ G3a–G3b
ขึ้นอยู่กับระดับโพแทสเซียมในเลือด ถ้าอยู่ในเกณฑ์ปกติอาจลองได้ไม่เกิน 1 พูเล็ก แต่ต้องติดตามผลเลือดหลังจากนั้น หลายคนในระยะนี้เริ่มมีโพแทสเซียมขึ้นสูงแล้วโดยที่ยังไม่มีอาการ
CKD ระยะ G4–G5 และผู้ที่ฟอกไต
ควรหลีกเลี่ยงทุเรียนทุกรูปแบบ รวมถึงทุเรียนแปรรูป ไอศกรีมทุเรียน ทุเรียนกวน เพราะสารอาหารที่เป็นปัญหาจะเข้มข้นขึ้นเมื่อผ่านกระบวนการแปรรูป
ทุเรียนแปรรูปอันตรายกว่าทุเรียนสด
ทุเรียนทอด ทุเรียนกวน และไอศกรีมทุเรียนล้วนมีโพแทสเซียมและน้ำตาลเข้มข้นกว่าทุเรียนสด เพราะน้ำถูกกำจัดออกไปในกระบวนการผลิต ผู้ป่วยโรคไตที่ต้องจำกัดโพแทสเซียมควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์เหล่านี้ทั้งหมด
สรุป: เป็นโรคไต กินทุเรียน ได้มั้ย
สำหรับผู้ป่วย CKD ส่วนใหญ่ ทุเรียนเป็นผลไม้ที่ควรระวังอย่างมากหรือหลีกเลี่ยง เพราะโพแทสเซียมสูง พลังงานสูง และน้ำตาลสูง ถ้าอยากกินจริงๆ ต้องตรวจผลเลือดก่อน ปรึกษานักกำหนดอาหาร และกินในปริมาณน้อยมากเท่านั้น การเลือกผลไม้โพแทสเซียมต่ำอย่างแอปเปิล องุ่น หรือสับปะรดจะปลอดภัยกว่าในระยะยาว
สำหรับผู้ป่วยไต การควบคุมโพแทสเซียมเป็นเรื่องสำคัญ
หากไม่แน่ใจว่าแต่ละวันควรกินอะไร ปริมาณเท่าไหร่
ทางเลือกหนึ่งคือการเลือก “อาหารที่มีการคำนวณสารอาหารมาแล้ว”
เช่น เมนูอาหารผู้ป่วยไตที่ควบคุมโซเดียมและโพแทสเซียม
ใน Wello Food จะมีการออกแบบเมนูโดยนักกำหนดอาหาร
เพื่อให้เหมาะกับผู้ที่ต้องควบคุมอาหารเฉพาะโรค
อ้างอิง
- Chauveau, P., Combe, C., Fouque, D., & Aparicio, M. (2013). Vegetarianism: Advantages and drawbacks in patients with chronic kidney diseases. Journal of Renal Nutrition, 23(6), 399–405. https://doi.org/10.1053/j.jrn.2013.08.004
- KDIGO CKD Work Group. (2024). KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney International Supplements, 14(1), 1–117.
- Kovesdy, C. P., Appel, L. J., Grams, M. E., Gutiérrez, O. M., McCullough, P. A., Palmer, B. F., Pitt, B., Sica, D. A., & Townsend, R. R. (2017). Potassium homeostasis in health and disease. American Journal of Kidney Diseases, 70(6), 844–858. https://doi.org/10.1053/j.ajkd.2017.06.018
- U.S. Department of Agriculture. (2023). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov
- สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.
ไม่แน่ใจว่าอาหารที่กินอยู่ปลอดภัยสำหรับไตของคุณไหม?
Wello Food คิดให้ครบแล้วทุกมื้อ
เมนูและกับข้าวที่คำนวณโซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนมาให้ตามแนวทางผู้ป่วยโรคไตตามระยะของคุณ — แค่เปิดแพ็คแล้วกิน ไม่ต้องนับเองทุกวัน
สั่งเลย
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
