เป็นโรคไต กินชะอม ได้มั้ย เป็นคำถามที่คนไทยหลายคนมักถาม เพราะติดใจรสชาติของมัน เนื่องจาก ชะอม (Acacia pennata) เป็นผักพื้นบ้านไทยที่โดดเด่นมากเพราะมีโปรตีนสูงมากกว่าปกติเมื่อเทียบกับผักทั่วไป นิยมกินในรูปแบบไข่ชะอมทอด แกงส้ม หรือลวกกินเป็นผักแนม สำหรับผู้ป่วยโรคไต ชะอมมีจุดที่น่ากังวลสองอย่างคือโปรตีนที่สูงกว่าผักปกติมาก และโพแทสเซียมที่อยู่ในระดับที่ต้องระวัง
คุณค่าทางโภชนาการของชะอมสำหรับผู้ป่วยโรคไต
| สารอาหาร | ชะอมสด 100 g | เทียบกับผักทั่วไป | ความสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคไต |
|---|
| โปรตีน | ~5–7 g | สูงกว่า 3–5 เท่า | นับรวมในโควต้าโปรตีน |
| โพแทสเซียม | ~320–380 mg | ปานกลางสูง | ระวัง G3b+ |
| ฟอสฟอรัส | ~70–90 mg | ปานกลาง | ระวัง G3b+ |
| โซเดียม | ~10 mg | ต่ำ | ตัวชะอมเองไม่เป็นปัญหา |
| ใยอาหาร | ~3–4 g | ดี | ช่วยการขับถ่าย |
โปรตีนในชะอม 100 g (~5–7 g) เท่ากับโปรตีนในไข่ขาวประมาณ 1.5–2 ฟอง ผู้ป่วยโรคไต G4–G5 ที่มีโควต้าโปรตีนจำกัด ต้องนับโปรตีนจากชะอมรวมกับโปรตีนจากแหล่งอื่นในมื้อเดียวกันด้วย
ไข่ชะอมทอด — ระวังโซเดียมจากเครื่องปรุง
ตัวชะอมเองมีโซเดียมต่ำ แต่ไข่ชะอมทอดที่นิยมกินมักปรุงด้วยน้ำปลา 1–2 ช้อนชา ซึ่งเพิ่มโซเดียม 700–1,800 mg ต่อจาน บวกกับโปรตีนจากไข่อีก 6 g ต่อฟอง ทำให้โควต้าโปรตีนและโซเดียมหมดเร็วมากในมื้อเดียว ถ้าอยากกินควรลดน้ำปลาให้น้อยที่สุดหรือใช้น้ำมะนาวแทน
กินได้ไหม แยกตามระยะโรคไต
CKD ระยะ G1–G3a
กินชะอมลวกหรือนึ่งได้ 2–3 ช้อนโต๊ะต่อมื้อ และนับโปรตีนรวมทั้งวัน
CKD ระยะ G3b–G5
จำกัดปริมาณชะอมอย่างเคร่งครัด และถ้ากินไข่ชะอมทอดต้องลดน้ำปลาให้เหลือน้อยที่สุดและนับโปรตีนจากทั้งชะอมและไข่รวมกัน
สรุป: เป็นโรคไต กินชะอม ได้มั้ย
กินได้ในปริมาณน้อย ชะอมเป็นผักที่โปรตีนสูงมากกว่าปกติสำหรับผักทั่วไป ดังนั้นต้องนับโปรตีนจากชะอมรวมกับแหล่งโปรตีนอื่นทั้งวัน ระวังโพแทสเซียมหากระยะไตอยู่ที่ G3b+ เและระวังโซเดียมจากเครื่องปรุงในเมนูไข่ชะอมทอด
อ้างอิง
- KDIGO CKD Work Group. (2024). KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney International Supplements, 14(1), 1–117.
- Kalantar-Zadeh, K., & Fouque, D. (2017). Nutritional management of chronic kidney disease. New England Journal of Medicine, 377(18), 1765–1776. https://doi.org/10.1056/NEJMra1700312
- U.S. Department of Agriculture. (2023). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov
- สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.
ไม่แน่ใจว่าอาหารที่กินอยู่ปลอดภัยสำหรับไตของคุณไหม?
Wello Food คิดให้ครบแล้วทุกมื้อ
เมนูและกับข้าวที่คำนวณโซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนมาให้ตามแนวทางผู้ป่วยโรคไตตามระยะของคุณ — แค่เปิดแพ็คแล้วกิน ไม่ต้องนับเองทุกวัน
สั่งเลย
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
