ป้ายกำกับจากคลังความรู้ Tag : Blog from Eatology เบื่ออาหาร กินอะไรก็ไม่อร่อย น้ำหนักลดฮวบจนน่าตกใจ อ่อนเพลียจนไม่มีแรง นี่คือปัญหาใหญ่ที่ ผู้ป่วยมะเร็ง และผู้ดูแลต้องเผชิญ ปัญหาเหล่านี้ไม่เพียงสร้างความทุกข์ใจ แต่ยังเป็นอุปสรรคสำคัญที่อาจทำให้การรักษาต้อง “หยุดชะงัก” เพราะเมื่อน้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วจากการได้รับพลังงานและสารอาหารไม่เพียงพอ ร่างกายก็ย่อมไม่มี “เสบียง” ที่ดีพอจะต่อสู้กับโรคหรือทนต่อการรักษาที่หนักหน่วงได้ บทความนี้จะเป็นคู่มือที่สามารถช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวรับมือกับปัญหาเหล่านี้อย่างถูกต้องและเข้าใจ ด้วยอาวุธที่สำคัญที่สุดที่เราควบคุมได้ นั่นคือ “โภชนาการ” ทำไมโภชนาการที่ดีถึงเป็น “กำลังสำคัญ” ในการรักษามะเร็ง? ลองนึกภาพตามง่ายๆว่า ร่างกายของเราตอนนี้ก็เหมือน “นักสู้” ที่กำลังจะลงสนามต่อสู้ครั้งใหญ่กับโรคมะเร็ง การรักษาที่คุณหมอให้มา ไม่ว่าจะเป็นยาคีโม การฉายแสง หรือการผ่าตัด ก็คือ “อาวุธ” ชั้นดีที่คุณหมอมอบให้เราเพื่อไปสู้กับโรคนี้ แต่ต่อให้มีอาวุธที่ดีที่สุดในโลก ถ้านักสู้ของเราไม่มีเรี่ยวแรง อ่อนเพลีย หรือหิวโซ ก็คงไม่มีแรงจะยกอาวุธไปสู้กับโรคมะเร็งได้ อาหารและโภชนาการที่ดี ก็คือ “เสบียงอาหาร” ชั้นดีสำหรับนักสู้หรือร่างกายของเรานั่นเอง ดังนั้น การใส่ใจเรื่องอาหารการกิน ก็เหมือนกับการที่เราคอยส่งข้าวส่งน้ำให้นักสู้ของเราแข็งแรงและพร้อมที่จะต่อสู้กับโรคนี้ได้จนตลอดรอดฝั่ง รู้จักศัตรูตัวฉกาจ: “ภาวะทุพโภชนาการ” และ “Cachexia” ในระหว่างการรักษามะเร็ง ผู้ป่วยมักเผชิญกับภาวะน้ำหนักลดซึ่งเป็นเรื่องที่เราไม่อยากให้เกิดขึ้น เพราะนั่นหมายความว่าผู้ป่วยมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะ “ภาวะทุพโภชนาการ” หรือ “ขาดสารอาหาร” ซึ่งไม่ใช่ผลดีต่อกระบวนการรักษา […]
ทุกวันนี้เวลาเราเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตหรือร้านสะดวกซื้อ จะเห็นผลิตภัณฑ์ ผักอบกรอบ หรือ ผักผลไม้อบแห้ง วางขายอยู่เต็มไปหมดเลยใช่ไหมคะ ทั้งกล้วยอบ มะม่วงอบ สตรอว์เบอร์รีฟรีซดราย ไปจนถึงผักอบกรอบนานาชนิด หน้าตาน่ากิน พกพาสะดวก หลายคนเลยเกิดคำถามในใจว่า “มันดีเหมือนกินของสดๆจริงๆ หรือเปล่า?” จริงๆแล้วมีทั้งส่วนที่ “ใช่” และส่วนที่ “ไม่เชิง” วันนี้เราจะพามาหาคำตอบให้หายสงสัยกันไปเลยค่ะ เมื่อน้ำหายไป…อะไรเกิดขึ้นบ้าง? หัวใจสำคัญของการอบแห้ง คือ การดึงน้ำออกไป ซึ่งกระบวนการนี้ส่งผลต่อสารอาหารอย่างเลยค่ะ โดยมีทั้งข้อดีและข้อเสีย เช่น สารอาหารบางชนิดมีความเข้มข้นขึ้น : เมื่อน้ำหายไป สิ่งที่เหลืออยู่ก็จะเข้มข้นขึ้นเมื่อเทียบเป็นกรัมต่อกรัม ทำให้ผลไม้อบแห้งเป็นแหล่งของใยอาหาร และโพแทสเซียมชั้นดี แต่ก็ต้องระมัดระวังในผู้ป่วยโรคไตและโรคหัวใจที่ต้องคุมระดับโพแทสเซียมในเลือดด้วยค่ะ พลังงานและน้ำตาลก็เข้มข้นขึ้นเช่นกัน : นี่คือจุดที่เราต้องระวังเพิ่มขึ้น เนื่องจากผลไม้สดมีน้ำเป็นส่วนประกอบปริมาณมาก ทำให้เราอิ่มเร็ว แต่เมื่อน้ำถูกดึงออกไป น้ำตาลธรรมชาติจึงเข้มข้นขึ้นมาก เช่น องุ่นสด 100 กรัม ให้พลังงานประมาณ 60-70 กิโลแคลอรี แต่ลูกเกด (องุ่นอบแห้ง) 100 กรัม ให้พลังงานสูงถึง 300 กิโลแคลอรี […]
“ต้มเล้ง” หรือ “เล้งแซ่บ” คือซุปกระดูกหมูรสเปรี้ยวเผ็ดที่ฮอตสุด ๆ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเปิด TikTok หรือ Facebook ก็ต้องเจอโพสต์ “เล้งแซ่บ” ชามใหญ่พูน ๆ จนกลายเป็นเมนูประจำร้านอาหารอีสานหลายเจ้าไปแล้ว ด้วยรสชาติที่เปรี้ยวจี๊ด เค็มแซ่บ และน้ำซุปหอมมันจากกระดูกหมู ทำให้ใครหลายคนติดใจจนซดน้ำเกลี้ยงชาม แต่เคยสงสัยไหมว่า ต้มเล้งจริง ๆ แล้วมีกี่แคล? ต้มเล้ง 1 ชาม กี่แคล? โดยเฉลี่ย ต้มเล้ง 1 ชาม (300–350 กรัม) ให้พลังงานประมาณ 180–300 กิโลแคลอรี ถือว่าเป็นเมนูน้ำซุปร้อน ๆ ที่แคลอรีไม่สูงมาก เมื่อเทียบกับอาหารจานเดียวอย่างก๋วยเตี๋ยว (350–450 kcal) หรือข้าวผัด (600+ kcal) พลังงานตามชนิดของส่วนประกอบ รวมเฉลี่ยทั้งชามอยู่ที่ 180–300 kcal ทำไมแคลอรีถึงสูง? เคล็ดลับกิน ต้มเล้ง ให้สุขภาพดี คำแนะนำสำหรับผู้มีโรคประจำตัว ต้มเล้ง คือเมนูแซ่บ ๆ ที่หลายคนเลิฟ เพราะ ซดคล่องคอ […]
หม้อทอดไร้น้ำมัน (Air fryer) กลายเป็นอุปกรณ์ครัวที่ได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงหลายปีที่ผ่านมา หลายคนมองว่าการใช้หม้อทอดไร้น้ำมันช่วย ลดแคลอรี ของอาหารได้ และยังทำให้อาหารมีความกรอบคล้ายการทอดน้ำมันแบบดั้งเดิม แต่คำถามคือ “ลดได้จริงหรือ?” มาลองดูกัน หลักการทำงานของหม้อทอดไร้น้ำมัน หม้อทอดไร้น้ำมันใช้ ลมร้อนหมุนเวียน (Rapid Air Technology) ทำให้อาหารสุกทั่วถึงและมีลักษณะกรอบโดยไม่ต้องใช้น้ำมันมากเหมือนการทอดทั่วไป แคลอรีที่ลดลงได้จริง งานวิจัยและการเปรียบเทียบเบื้องต้นพบว่า นั่นหมายถึง ลดได้ราว 25–30% ของแคลอรีจากไขมันที่ซึมเข้าอาหารโดยตรง แล้วถ้าเป็นเมนูไก่ทอด ที่เป็นที่นิยมในการใช้หมอทอดไร้น้ำมัน เมนู วิธีทอด พลังงาน (kcal) ไขมัน (g) ไก่ทอด (100g) ทอดน้ำมัน 260 18 ไก่ทอด (100g) ไม่มีน้ำมัน (Air Fryer) 165 8 ข้อดีของหม้อทอดไร้น้ำมัน สิ่งที่ควรระวัง เคล็ดลับการใช้หม้อทอดไร้น้ำมันอย่างมีประสิทธิภาพ วิธีการเลือกซื้อหม้อทอดไร้น้ำมันให้คุ้มค่าและปลอดภัย การเลือกหม้อทอดไร้น้ำมัน (Air Fryer) ที่เหมาะสมไม่ใช่แค่เรื่องราคา แต่รวมถึงขนาด, ฟังก์ชัน, ความปลอดภัย […]
ลดน้ำหนัก ทำไมยิ่ง หิว ในช่วงเริ่มต้นของการลดน้ำหนักของหลายๆคน เรามักจะมีไฟด้วยการเริ่มแผนที่มีความ “เข้มข้น” มากเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็น ลดอาหารทันที + เพิ่มการออกกำลังกายมากกว่าที่เคย + นอนน้อยลงเพราะต้องตื่นเช้าไปฟิตเนส ซึ่งแม้จะฟังดูมีวินัย และเป็นการเริ่มต้นที่ดี แต่จริงๆ แล้วกลับกระตุ้นให้ร่างกายรู้สึกหิวมากกว่าปกติ จนหลายคน “หลุด” กลับไปกินจุกจิกหรือกินเกินแผนโดยไม่รู้ตัว ทำไมช่วงเริ่มต้นของการลดน้ำหนักจึงรู้สึกหิวมากผิดปกติ? 1. ระบบป้องกันตัวเองของร่างกาย (Survival Mode) เมื่อร่างกายรับพลังงานน้อยลงกะทันหัน เช่น จากการลดข้าว แป้ง น้ำตาล ร่างกายมองว่า “อาจเกิดภาวะอดอยาก” และจะ กระตุ้นความหิว เพื่อดึงเราให้กลับไปกินเพิ่ม ดังนั้นนี่จึงเป็นอุปสรรค์ตัวสำคัญที่อาจจะทำให้เราเสี่ยงกินอาหารจุกจิกได้ เนื่องจากรู้สึกหิวตลอดเวลา และนอกจากนี้ยังพบว่าความไม่สมดุลของฮอร์โมนเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้หลายหลายเดือนหลังเริ่มต้นลดน้ำหนักและคุมอาหาร 2. สมองขาดกลูโคสจากการลดคาร์บ สมองใช้กลูโคสเป็นพลังงานหลัก ถ้าลดคาร์โบไฮเดรตมากเกินไป สมองจะเข้าใจว่า “พลังงานไม่พอทำงาน” ส่งสัญญาณผ่าน hypothalamus (สมองส่วนควบคุมการกิน) ไปกระตุ้น: 3. การลดลงของ “ฮอร์โมนอิ่ม” หลายชนิดพร้อมกัน ไม่เพียงแค่ เลปติน (leptin) […]
นาทีนี้คงไม่มีเมนูไหนร้อนแรงไปกว่า ” ไข่เจียวปู ” อีกแล้ว หลังจากเกิดประเด็นดราม่าสนั่นโซเชียล ทำให้หลายคนหันมาสนใจเมนูไข่เจียวสุดอลังการจานนี้กันยกใหญ่ ภาพไข่เจียวฟูกรอบ สีเหลืองทองอร่าม ที่อัดแน่นทะลักไปด้วยเนื้อปูก้อนขาวๆ เป็นยวง แค่เห็นภาพก็น้ำลายสอแล้ว แต่ท่ามกลางความอร่อย ความอลังการ และราคาที่น่าตกใจ เคยสงสัยกันไหมว่า…เบื้องหลังไข่เจียวปูจานนี้ ไม่ว่าจะเป็นสูตรเจ้าดังในตำนาน หรือไข่เจียวปูทั่วไปตามร้านอาหาร มีแคลอรีซ่อนอยู่เท่าไหร่กันแน่? ไข่เจียวปู 1 จาน กี่แคล? พลังงานของไข่เจียวปูนั้นแตกต่างกันมาก ขึ้นอยู่กับปริมาณเนื้อปูและ “น้ำมัน” ที่ใช้ทอดเลยค่ะ แคลอรีมาจากไหนบ้าง? พลังงานมหาศาลของไข่เจียวปูมาจากส่วนประกอบหลักๆ ดังนี้ ทำไมแคลอรีถึงพุ่งสูงขนาดนั้น? ทริคกินไข่เจียวปูอย่างสบายใจ คนมีโรคประจำตัว กินไข่เจียวปูต้องระวังอะไร? สุดท้ายแล้ว “คุณค่า” ของอาหารไม่ได้วัดกันที่ตัวเลขแคลอรีหรือราคาเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะกับเมนูที่เป็นเหมือนมื้อพิเศษอย่างไข่เจียวปู แต่มันคือทั้งเรื่องราว, ฝีมือ, คุณภาพของวัตถุดิบ และ “ประสบการณ์” ความอร่อยที่เราได้รับ ไม่ว่าจะเป็นไข่เจียวปูสูตรเด็ดที่ทำกินเองที่บ้าน หรือไข่เจียวปูจานพิเศษจากร้านดัง ทุกจานล้วนมีคุณค่าในตัวเอง สิ่งสำคัญที่สุดคือการกินอย่างมีสติ รู้จักเลือกให้เหมาะสมกับตัวเอง และมีความสุขกับอาหารตรงหน้า เพราะการได้กินของอร่อย ก็คือหนึ่งในความสุขที่คุ้มค่าของชีวิตเรา ส่วนใครที่มีโรคประจำตัวหรืออยากลดน้ำหนัก แล้วสงสัยว่ากินอันนี้ได้ไหม หรืออาหารอื่นๆกินอะไรดี […]
ในยุคที่ชีวิตวิ่งไวยิ่งกว่ารถไฟฟ้าคสามเร็วสูง เช้าแวะคาเฟ่กินครัวซองต์ เที่ยงสั่งบะหมี่ เย็นกินพิซซ่า ของกินเล่นอย่างซีเรียล คุกกี้ โปรตีนบาร์ก็มีให้เลือกเต็มไปหมด ซึ่งอาหารเหล่านี้หลายอย่าง อาจมี กลูเตน อยู่ด้วย จึงไม่แปลกที่หลายคนเริ่มสงสัยว่าอาการท้องอืด ปวดท้อง ผื่นคัน หรือเหนื่อยล้าเกี่ยวกับกลูเตนหรือไม่ ขณะเดียวกันกระแส “gluten-free” ในโซเชียลทำให้บางคนรีบงดเอง ทั้งที่จริงๆแล้ว คนส่วนใหญ่กินกลูเตนได้ตามปกติ มีเพียงบางคนเท่านั้นที่ร่างกายไวต่อกลูเตน ดังนั้นในบทความนี้เราจึงอยากพาไปรู้จักกับกลูเตนว่าคืออะไร และเราจำเป็นต้องดจริงๆหรือเปล่า กลูเตน คืออะไร? กลูเตน (Gluten) เป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่พบในเมล็ดธัญพืชบางชนิด เช่น ข้าวสาลี (Wheat), ข้าวบาร์เลย์ (Barley), ข้าวไรย์ (Rye), รวมถึงข้าวสเปลท์ (Spelt), ข้าวทริทิเคลี (Triticale) และข้าวคามุท (Kamut) กลูเตนประกอบด้วยโปรตีนหลักสองชนิดคือ กลูเตนินและไกลอะดิน ซึ่งรวมกันทำให้กลูเตนมีลักษณะเหนียว ยืดหยุ่น คล้ายกาว จึงช่วยให้อาหารอย่างขนมปังหรือเบเกอรี่มีโครงสร้างที่แข็งแรงและรักษารูปร่างได้ดี กลูเตนอยู่ในอาหารอะไรบ้าง? กลูเตนพบในอาหารที่ทำจากแป้งข้าวสาลีและธัญพืชที่มีโปรตีนกลูเตน เช่น แหล่งหลัก: แป้งสาลี ขนมปัง เค้ก คุกกี้ พาสต้า เส้นก๋วยเตี๋ยวแบบสาลี เช่น […]
จากหนึ่งในมุมมองของนักกำหนดอาหารและบุคลากรทางการแพทย์ เมื่อเราพูดถึง Longevity จริงๆ แล้วเราไม่ได้กำลังพูดถึงแค่ “อายุขัย” (Lifespan) ที่เป็นเพียงตัวเลขว่าเราจะมีชีวิตอยู่กี่ปี แต่สิ่งที่เราต้องการจริงๆ นั่นคือการมี “สุขภาวะที่ยืนยาว” (Health span) พูดง่ายๆ คือ Health span คือช่วงเวลาของชีวิตที่เราใช้ได้อย่างมีคุณภาพ แข็งแรง ช่วยเหลือตัวเองได้เต็มที่ ไม่เจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง และมีความสุขกับชีวิต หัวใจที่แท้จริงของ Longevity จึงไม่ใช่การมีชีวิตถึง 90 ปีบนเตียง แต่คือการที่เรายังสามารถเดินป่า, เล่นกับหลาน, หรือเดินทางท่องเที่ยวได้ในวัย 80 ปีต่างหาก เป้าหมายที่แท้จริงคือการทำให้ Health span ของเรายาวนานที่สุดจนใกล้เคียงกับ Lifespan นี่คือคุณภาพชีวิตที่หลายคนถวิลหา ศาสตร์ชะลอวัย ทางออกของคนมีเงิน หรือการกลับสู่พื้นฐาน? การแพทย์ชะลอวัย การตรวจพันธุกรรม, การตรวจอายุเซลล์, การใช้ฮอร์โมนทดแทน, หรือการทานอาหารเสริมราคาแพงที่มุ่งเป้าไประดับเซลล์ ทั้งหมดนี้เป็นแนวทางหนึ่งที่มีประโยชน์และให้ข้อมูลเชิงลึกเฉพาะบุคคลได้ดี แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่ามักมาพร้อมกับค่าใช้จ่ายที่สูง ทำให้คนส่วนใหญ่ยังเข้าถึงได้ยาก เป็น “ศาสตร์” ที่คนกลุ่มหนึ่งยอมจ่ายเพื่อ “ซื้อข้อมูลและความได้เปรียบ” ในการดูแลสุขภาพของตัวเอง การกลับสู่พื้นฐานที่ทรงพลัง […]
ช่วงนี้ใครที่ติดตามเทรนด์สายเฮลท์ตี้ คงเคยเห็น “ อะโวคาโดปั่น” โผล่เต็มฟีด ไม่ว่าจะเป็นคาเฟ่แนวรักสุขภาพหรือเมนูอาหารคลีน หลายคนยกให้เป็นเมนูประจำ เพราะได้ไขมันดี อิ่มนาน และช่วยให้ร่างกายสดชื่น แต่ก็มีคำถามคาใจว่า… อะโวคาโด้ปั่น 1 แก้ว ให้พลังงานเท่าไหร่กันแน่? อะโวคาโดปั่น 1 แก้ว กี่แคล? โดยเฉลี่ย อะโวคาโดปั่น 1 แก้ว (ประมาณ 250–300 มิลลิลิตร) ให้พลังงาน 250–400 กิโลแคลอรี พลังงานตามชนิดของส่วนประกอบ เคล็ดลับกิน อะโวคาโดปั่น ให้สุขภาพดี คนเป็นโรคประจำตัว อยากกินอะโวคาโดปั่น ต้องระวังอะไร? อะโวคาโดปั่นเป็นเมนูที่ทั้งอร่อยและเฮลท์ตี้ได้ ขึ้นอยู่กับสูตรที่เลือก ถ้าเน้นนมจืด ไม่เติมน้ำตาลมาก จะได้เครื่องดื่มพลังงานกลาง ๆ แต่ถ้าเพิ่มนมข้น น้ำเชื่อม ความฟินก็จะมาพร้อมแคลอรีที่สูงขึ้นเหมือนกัน สุดท้ายอยู่ที่การ “บาลานซ์” เลือกกินได้อย่างสบายใจ และอร่อยกับทุกแก้วได้ ส่วนใครที่มีโรคประจำตัวหรืออยากลดน้ำหนัก แล้วสงสัยว่ากินอันนี้ได้ไหม หรืออาหารอื่นๆกินอะไรดี ประมาณเท่าไรให้เหมาะสมกับตัวเอง สามารถปรึกษานักกำหนดอาหารวิชาชีพกับEatwellconcept ได้ค่ะ […]
ครัวซองต์ ขนมอบสัญชาติฝรั่งเศสที่โดดเด่นด้วยเนื้อสัมผัสเป็นชั้นฟู กรอบนอกนุ่มใน และหอมกรุ่นกลิ่นเนย เป็นเมนูโปรดของใครหลายคนสำหรับมื้อเช้า หรือกินคู่กับกาแฟยามบ่าย แต่ด้วยความอร่อยที่มาพร้อมกับความหอมมันของเนย เคยสงสัยกันไหมว่าเบื้องหลังความอร่อยนั้น ดูภายนอกอาจเป็นแค่ขนมอบชิ้นเบาๆ แต่ความจริงแล้วแคลอรีอาจสูงกว่าที่คิด มาดูกันว่าครัวซองต์หนึ่งชิ้นให้พลังงานเท่าไรกันแน่ ครัวซองต์ 1 ชิ้น กี่แคล? ครัวซองต์เนยสด 1 ชิ้นขนาดกลาง (ประมาณ 60-70 กรัม) ให้พลังงานเฉลี่ยประมาณ 250–400 kcal (ขึ้นอยู่กับขนาด สูตร และปริมาณเนยที่ใช้) หากเป็นครัวซองต์ที่มีไส้ เช่น อัลมอนด์ หรือช็อกโกแลต พลังงานก็จะสูงขึ้นไปอีก พลังงานตามชนิดของส่วนประกอบ พลังงานส่วนใหญ่ในครัวซองต์มาจากส่วนประกอบหลักดังนี้: ครัวซองต์ แต่ละไส้ให้พลังงานต่างกันแค่ไหน? แน่นอนว่าไส้ที่ต่างกันก็ทำให้แคลอรีต่างกันไปด้วย ลองมาดูตัวอย่างกัน สายหวาน (Sweet Croissants) สายคาว (Savory Croissants) ทำไมแคลอรีถึงสูงกว่าที่คิด? เคล็ดลับกินครัวซองต์ให้สุขภาพดี คนเป็นโรคประจำตัว อยากกินครัวซองต์ต้องระวังอะไร? แม้ว่าครัวซองต์ขนมอบที่อร่อย แต่ก็แฝงไปด้วยพลังงานจากแป้งและไขมันในปริมาณสูง การกินครัวซองต์หนึ่งชิ้นอาจให้พลังงานเทียบเท่ากับข้าวหนึ่งมื้อได้เลยทีเดียว แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะกินไม่ได้เลย เพียงแค่เรารู้จักเลือกกินในปริมาณที่พอเหมาะ บาลานซ์สัดเส่วนของไขมันและแป้งโดยรวมทั้งวันไม่ให้มากจนเกินไป เลือกครัวซองต์เปล่าแทนแบบมีไส้ […]
