เป็นโรคไต กินปลาเค็ม ได้มั้ย คำถามที่คนไข้โรคไตที่ยังชื่นชอบรสเค็มอยู่ มักอยากรู้ เพราะปลาเค็มเป็นส่วนหนึ่งของอาหารไทยมาช้านาน กินกับข้าวต้ม ผัดข้าว หรือทำเป็นผัดพริกแกง แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ปลาเค็มคือหนึ่งในอาหารที่ควรหลีกเลี่ยงที่สุด เพราะโซเดียมสูงมากจนแทบเกินโควต้าทั้งวันในทีเดียว ปลาเค็มมีโซเดียมสูงแค่ไหน ปลาเค็ม 30 g (ประมาณ 1–2 ชิ้นเล็ก) มีโซเดียม 1,000–3,000 mg ขึ้นอยู่กับชนิดและวิธีทำ ซึ่งเทียบเท่าหรือเกินโควต้าโซเดียมทั้งวันสำหรับผู้ป่วย CKD ปลาเค็มชนิด ปริมาณ 30 g โซเดียม (mg) % โควต้าในผู้ป่วยโรคไต/วัน ปลาทูเค็ม ~1 ตัวเล็ก ~1,200–1,500 ~60–75% ปลาช่อนเค็ม ~1–2 ชิ้น ~1,500–2,000 ~75–100% ปลาสลิดเค็ม ~1 ตัวเล็ก ~800–1,200 ~40–60% ปลากรอบ (ทอดกรอบ) ~30 g ~600–900 ~30–45% การแช่น้ำและล้างน้ำช่วยได้ไหม […]

หน่อไม้เป็นผักที่คนไทยกินมาช้านาน ไม่ว่าจะเป็นแกงส้ม ต้มกะทิ หรือผัด สำหรับผู้ป่วยโรคไตมีสองประเด็นที่ต้องรู้ก่อนกินคือ โพแทสเซียมที่ค่อนข้างสูง และสาร Taxiphyllin ที่พบในหน่อไม้ดิบซึ่งร่างกายเปลี่ยนเป็น Hydrogen Cyanide ได้ถ้าไม่ผ่านความร้อนอย่างถูกต้อง คุณค่าทางโภชนาการของหน่อไม้ที่เกี่ยวกับผู้ป่วยโรคไต สารอาหาร หน่อไม้ต้มสุก 100 g ความสำคัญสำหรับผู้ป่วยโรคไต โพแทสเซียม ~533 mg สูง — ระวัง G3+ ฟอสฟอรัส ~59 mg ต่ำ — ไม่เป็นปัญหาหลัก โซเดียม ~5 mg ต่ำมาก — ดี โปรตีน ~2.5 g ต่ำ — ไม่เป็นปัญหา ใยอาหาร ~2.2 g ดี Taxiphyllin (ดิบ) มีปริมาณสูง ต้องต้มทิ้งน้ำก่อนกิน หน่อไม้ต้มสุก 100 g มีโพแทสเซียมสูงถึง […]

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 กล้วยเป็นผลไม้ที่คนไทยกินง่าย หาซื้อได้ทั่วไป และหลายคนคิดว่าดีต่อสุขภาพ แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง คำถามว่า “โรคไตกินกล้วยได้มั้ย ” ไม่ได้มีคำตอบตรงๆ ว่าใช่หรือไม่ใช่ เพราะขึ้นอยู่กับระยะของโรคไตและระดับโพแทสเซียมในเลือดของแต่ละคน ทำไมกล้วยถึงเป็นปัญหาสำหรับโรคไต สาเหตุหลักคือโพแทสเซียม กล้วยหนึ่งลูกขนาดกลาง (~118 g) มีโพแทสเซียมประมาณ 420–450 mg ซึ่งถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับผลไม้ชนิดอื่น ในคนปกติ ไตจะขับโพแทสเซียมส่วนเกินออกทางปัสสาวะได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในผู้ป่วย CKD โดยเฉพาะระยะ G3b ขึ้นไป ความสามารถในการขับโพแทสเซียมลดลง ส่งผลให้โพแทสเซียมสะสมในเลือด ภาวะที่เรียกว่า Hyperkalemia ซึ่งอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะและเป็นอันตรายถึงชีวิต แนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 ระบุว่าผู้ป่วย CKD ระยะ G4–G5 หรือผู้ที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า 5.0 mEq/L ควรจำกัดโพแทสเซียมไม่เกิน 2,000–3,000 mg ต่อวัน กล้วยแต่ละชนิดมีโพแทสเซียมเท่าไร ชนิดกล้วย ปริมาณ โพแทสเซียม (mg) ข้อควรระวัง […]

ผัดกะเพราราดข้าวเป็นเมนูโปรดของคนไทยทุกวัย แต่พอรู้ว่าเป็นโรคไต หลายคนก็เลิกกินทันที เพราะกังวลเรื่องโซเดียม คำตอบคือ ผัดกะเพราสูตรร้านอาหารทั่วไปมีโซเดียมสูงมากจริง แต่ถ้าปรุงเองที่บ้านด้วยการปรับสูตร ยังสามารถกินได้อย่างปลอดภัย บทความนี้แยกแยะให้ชัดว่าอะไรในผัดกะเพราที่เป็นปัญหา อะไรยังโอเค และมีสูตรผัดกะเพราสำหรับผู้ป่วยโรคไตที่ทำง่ายและอร่อยได้จริง ผัดกะเพราร้านทั่วไป โซเดียมสูงแค่ไหน ปัญหาหลักของผัดกะเพราคือเครื่องปรุงที่ใช้หลายชนิดพร้อมกัน ซึ่งโซเดียมสะสมเร็วมากโดยที่ไม่รู้ตัว เครื่องปรุงในผัดกะเพราสูตรปกติ ปริมาณที่ใช้ โซเดียม (mg) น้ำปลา 1 ช้อนชา  400 ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนชา 400 ซอสหอยนางรม 1 ช้อนโต๊ะ ~450–550 น้ำตาล 1 ช้อนชา 0 รวมโซเดียมต่อจาน (สูตรปกติ) — ~1,250–1,350 mg โควต้าสำหรับผู้ป่วยโรคไตทั้งวัน — 2,000–2,300 mg ผัดกะเพราสูตรร้านทั่วไป 1 จาน มีโซเดียมสูง กิน โควต้าโซเดียมทั้งวันสำหรับผู้ป่วยโรคไตไปถึงครึ่งนึง  นั่นหมายความว่ากินผัดกะเพราจานเดียว โซเดียมทั้งวันเกือบหมดแล้ว   อะไรในผัดกะเพราที่ยังโอเค ก่อนจะท้อ มาดูกันก่อนว่าส่วนไหนของผัดกะเพราที่ยังดีสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนประกอบ […]

เนื้อวัวเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงและธาตุเหล็กที่ดีมาก แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต เนื้อวัวมีข้อพิจารณาที่ต้องดูเพิ่มจากเนื้อหมูเล็กน้อย ทั้งเรื่องฟอสฟอรัสที่สูงกว่าเล็กน้อย และเรื่องกรดยูริกที่อาจเป็นปัญหาถ้ากินมากเกินไป เปรียบเทียบเนื้อวัวกับเนื้อหมูสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต ประเภทเนื้อ โปรตีน (g/100g) ฟอสฟอรัส (mg/100g) พิวรีน (เสี่ยงกรดยูริกสูง) สำหรับผู้ป่วยโรคไต เนื้อวัวไม่ติดมัน (ต้ม) ~31 ~215–240 ปานกลางสูง กินได้ จำกัดปริมาณ หมูสันใน (ต้ม) ~29 ~220 ปานกลาง กินได้ จำกัดปริมาณ อกไก่ (ต้ม) ~31 ~220 ปานกลาง ดีมาก เนื้อวัวติดมัน ~25 ~185 ปานกลางสูง จำกัด — ไขมันอิ่มตัวสูง เครื่องในวัว (ตับ ไต) ~20–26 ~350–500 สูงมาก หลีกเลี่ยง   เนื้อวัวและเนื้อหมูมีฟอสฟอรัสใกล้เคียงกัน กุญแจสำคัญคือ ปริมาณ และ วิธีปรุง ไม่ใช่ชนิดของเนื้อสัตว์ เนื้อวัวไม่ติดมันต้มสุกเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ป่วยโรคไต ที่ต้องการความหลากหลายในอาหาร […]

แซลมอนเป็นหนึ่งในปลาที่น่าสนใจมากสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะนอกจากเป็นโปรตีนคุณภาพสูงแล้ว ยังอุดมด้วยกรดไขมัน Omega-3 (EPA และ DHA) ที่งานวิจัยหลายชิ้นชี้ว่าอาจช่วยลดการอักเสบเรื้อรังและปกป้องระบบหัวใจในผู้ป่วย CKD ได้ คำตอบคือกินได้และแนะนำให้กิน แต่ต้องกินสุก ควบคุมปริมาณ และระวังวิธีปรุงที่อาจเพิ่มโซเดียมโดยไม่รู้ตัว คุณค่าทางโภชนาการของแซลมอนสำหรับผู้เป็นโรคไต สารอาหาร แซลมอนอบ 100 g ความสำคัญสำหรับผู้เป็นโรคไต โปรตีน ~25 g นับรวมในโควต้าโปรตีน Omega-3 (EPA+DHA) ~2,000–2,500 mg ดี — ต้านการอักเสบ ฟอสฟอรัส ~265 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โพแทสเซียม ~360 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โซเดียม (ไม่ปรุง) ~59 mg ต่ำ — โอเค จากงานวิจัยของ Roumeliotis et […]

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 ทุเรียนเป็นนับว่าเป็น ราชาผลไม้ ที่คนไทยหลายคนรัก และมักเป็นหัวข้อถกเถียงในวงการโภชนาการโรคไต บางคนบอกว่ากินได้นิดหน่อย บางคนบอกว่าห้ามเด็ดขาด แล้วความจริงคืออะไร? คำตอบคือทุเรียนเป็นผลไม้ที่ผู้ป่วยโรคไต  ส่วนใหญ่ควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัดอย่างเคร่งครัด เพราะมีทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสในระดับสูง รวมถึงมีพลังงานและน้ำตาลสูงซึ่งกระทบผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย สารอาหารในทุเรียนที่เป็นปัญหาสำหรับโรคไต ทุเรียน 100 g มีสารอาหารที่ผู้ป่วยโรคไตต้องระวังดังนี้ สารอาหาร ปริมาณใน 100 g ความสำคัญสำหรับคนเป็นโรคไต โพแทสเซียม ~436 mg สูงมาก — เสี่ยงภาวะโพแทสเซียมสูง  Hyperkalemia ฟอสฟอรัส ~39 mg ปานกลาง — สะสมในระยะ G3b+ พลังงาน ~147 kcal สูง — ระวังน้ำหนักและน้ำตาล น้ำตาล ~27 g สูงมาก — อันตรายถ้ามีเบาหวาน ทุเรียน 1 พู (~100 […]

เป็นโรคไต กินหมู ได้มั้ย คำถามยอดฮิต ของคนที่เริ่มเป็นโรคไต เพราะเนื้อหมูเป็นโปรตีนที่คนไทยกินมากที่สุดชนิดหนึ่ง ทั้งผัด ต้ม ทอด หรือย่าง สำหรับผู้ป่วยโรคไต คำตอบคือ กินได้ เนื้อหมูเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่แนะนำสำหรับ CKD แต่ปริมาณต้องควบคุมตามระยะของโรค และวิธีปรุงที่ถูกต้องสำคัญมาก เนื้อหมูส่วนไหนเหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนของหมู โปรตีน (g/100g) ฟอสฟอรัส (mg/100g) ไขมัน (g/100g) เหมาะสำหรับผู้เป็นโรคไต สันในหมู (ต้ม) ~29 ~220 ~4 ดีที่สุด เนื้อสะโพก (ต้ม) ~27 ~215 ~6 ดี เนื้อหมูสามชั้น ~22 ~195 ~30 จำกัด — ไขมันสูง หมูบด (ต้ม) ~25 ~210 ~15 พอได้ ไส้กรอกหมู ~12 ~320 ~25 หลีกเลี่ยง […]

เป็นโรคไต กินข้าวกล้อง ได้มั้ย ? ความจริงที่นักกำหนดอาหารอยากให้รู้ เพราะเมื่อเป็นโรคแล้ว หลายคนเปลี่ยนมากินข้าวกล้องเพราะคิดว่าดีต่อสุขภาพกว่าข้าวขาว แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ข้าวกล้องมีข้อพิจารณาพิเศษที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ ข้าวกล้อง vs ข้าวขาว สำหรับผู้ป่วยโรคไต ชนิดข้าว ฟอสฟอรัส (mg/100 g สุก) โพแทสเซียม (mg/100 g สุก) เหมาะสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต ข้าวขาวสวย ~43 ~35 ดีมาก — เลือกได้ทุกระยะ ข้าวกล้อง ~77 ~79 กินได้ระยะต้น จำกัดใน G3b+ ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ~85 ~90 จำกัดใน G3b+ ข้าวโอ๊ต (ต้มสุก) ~130 ~100 ระวัง G3b+ เส้นก๋วยเตี๋ยว (ต้มสุก) ~30–50 ~20–35 ดีมาก — ฟอสฟอรัสต่ำสุด ข้าวกล้องมีฟอสฟอรัสสูงกว่าข้าวขาวเกือบสองเท่าเพราะรำข้าวยังอยู่ครบ […]