เป็นโรคไต กินข้าวกล้อง ได้มั้ย ? ความจริงที่นักกำหนดอาหารอยากให้รู้ เพราะเมื่อเป็นโรคแล้ว หลายคนเปลี่ยนมากินข้าวกล้องเพราะคิดว่าดีต่อสุขภาพกว่าข้าวขาว แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ข้าวกล้องมีข้อพิจารณาพิเศษที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ
ข้าวกล้อง vs ข้าวขาว สำหรับผู้ป่วยโรคไต
| ชนิดข้าว | ฟอสฟอรัส (mg/100 g สุก) | โพแทสเซียม (mg/100 g สุก) | เหมาะสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต |
|---|
| ข้าวขาวสวย | ~43 | ~35 | ดีมาก — เลือกได้ทุกระยะ |
| ข้าวกล้อง | ~77 | ~79 | กินได้ระยะต้น จำกัดใน G3b+ |
| ข้าวไรซ์เบอร์รี่ | ~85 | ~90 | จำกัดใน G3b+ |
| ข้าวโอ๊ต (ต้มสุก) | ~130 | ~100 | ระวัง G3b+ |
| เส้นก๋วยเตี๋ยว (ต้มสุก) | ~30–50 | ~20–35 | ดีมาก — ฟอสฟอรัสต่ำสุด |
ข้าวกล้องมีฟอสฟอรัสสูงกว่าข้าวขาวเกือบสองเท่าเพราะรำข้าวยังอยู่ครบ อย่างไรก็ตาม ฟอสฟอรัสในธัญพืชส่วนใหญ่อยู่ในรูปไฟเตต (phytate) ซึ่งร่างกายดูดซึมได้เพียง 30–50% เท่านั้น ต่างจากฟอสฟอรัสในสัตว์หรืออาหารแปรรูปที่ดูดซึมได้ถึง 60–90%
แนวทาง KDIGO 2024 ระบุว่าฟอสฟอรัสจากพืชมีการดูดซึมต่ำกว่าจากสัตว์ ซึ่งหมายความว่าผู้ป่วยที่ยังอยู่ในระยะต้นอาจรับประทานข้าวกล้องได้ในปริมาณที่ควบคุม
กินได้ไหม แยกตามระยะ
CKD ระยะ G1–G3a
กินข้าวกล้องได้ในปริมาณปกติ เพราะฟอสฟอรัสดูดซึมต่ำและไตยังขับได้เพียงพอ
CKD ระยะ G3b–G4
ควรลดสัดส่วนข้าวกล้องและเพิ่มข้าวขาว หรือกินข้าวกล้องไม่เกิน 1 ถ้วยสุกต่อวัน และติดตามระดับฟอสฟอรัสในเลือด
CKD ระยะ G5
แนะนำให้เน้นข้าวขาวเป็นหลัก เพราะต้องควบคุมฟอสฟอรัสรวมอย่างเข้มงวด
สรุป: เป็นโรคไต กินข้าวกล้อง ได้มั้ย
คำถามที่ว่า เเป็นโรคไต กินช้าวกล้อง ได้มั้ย ? คำตอบคือ กินได้ในระยะต้น แต่ต้องจำกัดปริมาณในระยะ G3b ขึ้นไป ข้าวขาวยังคงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าสำหรับผู้ป่วยที่ต้องควบคุมฟอสฟอรัส
อ้างอิง
- Cupisti, A., D’Alessandro, C., Gesualdo, L., Cosola, C., Gallieni, M., Egidi, M. F., & Caria, S. (2017). Non-traditional aspects of renal diets: Focus on fiber, alkali and vitamin K1 intake. Nutrients, 9(5), 444. https://doi.org/10.3390/nu9050444
- KDIGO CKD Work Group. (2024). KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney International Supplements, 14(1), 1–117.
- Moe, S. M., Zidehsarai, M. P., Chambers, M. A., Jackman, L. A., Radcliffe, J. S., Trevino, L. L., Donahue, S. E., & Asplin, J. R. (2011). Vegetarian compared with meat dietary protein source and phosphorus homeostasis in chronic kidney disease. Clinical Journal of the American Society of Nephrology, 6(2), 257–264. https://doi.org/10.2215/CJN.05040610
- สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.
ไม่แน่ใจว่าอาหารที่กินอยู่ปลอดภัยสำหรับไตของคุณไหม?
Wello Food คิดให้ครบแล้วทุกมื้อ
เมนูและกับข้าวที่คำนวณโซเดียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และโปรตีนมาให้ตามแนวทางผู้ป่วยโรคไตตามระยะของคุณ — แค่เปิดแพ็คแล้วกิน ไม่ต้องนับเองทุกวัน
สั่งเลย
ดูแลสุขภาพของคุณให้ถูกวิธี
โปรแกรมปรึกษานักกำหนดอาหารคืออะไร ?
พร้อมรับคำปรึกษาจาก
นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
