ป้ายกำกับจากคลังความรู้

Tag : Clinical Nutrition

Clinical Nutrition

เป็นโรคไต กินทุเรียน ได้มั้ย ?

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 ทุเรียนเป็นนับว่าเป็น ราชาผลไม้ ที่คนไทยหลายคนรัก และมักเป็นหัวข้อถกเถียงในวงการโภชนาการโรคไต บางคนบอกว่ากินได้นิดหน่อย บางคนบอกว่าห้ามเด็ดขาด แล้วความจริงคืออะไร? คำตอบคือทุเรียนเป็นผลไม้ที่ผู้ป่วยโรคไต  ส่วนใหญ่ควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัดอย่างเคร่งครัด เพราะมีทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสในระดับสูง รวมถึงมีพลังงานและน้ำตาลสูงซึ่งกระทบผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย สารอาหารในทุเรียนที่เป็นปัญหาสำหรับโรคไต ทุเรียน 100 g มีสารอาหารที่ผู้ป่วยโรคไตต้องระวังดังนี้ สารอาหาร ปริมาณใน 100 g ความสำคัญสำหรับคนเป็นโรคไต โพแทสเซียม ~436 mg สูงมาก — เสี่ยงภาวะโพแทสเซียมสูง  Hyperkalemia ฟอสฟอรัส ~39 mg ปานกลาง — สะสมในระยะ G3b+ พลังงาน ~147 kcal สูง — ระวังน้ำหนักและน้ำตาล น้ำตาล ~27 g สูงมาก — อันตรายถ้ามีเบาหวาน ทุเรียน 1 พู (~100 […]

เป็นโรคไต กินหมู ได้มั้ย ?

เป็นโรคไต กินหมู ได้มั้ย คำถามยอดฮิต ของคนที่เริ่มเป็นโรคไต เพราะเนื้อหมูเป็นโปรตีนที่คนไทยกินมากที่สุดชนิดหนึ่ง ทั้งผัด ต้ม ทอด หรือย่าง สำหรับผู้ป่วยโรคไต คำตอบคือ กินได้ เนื้อหมูเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่แนะนำสำหรับ CKD แต่ปริมาณต้องควบคุมตามระยะของโรค และวิธีปรุงที่ถูกต้องสำคัญมาก เนื้อหมูส่วนไหนเหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนของหมู โปรตีน (g/100g) ฟอสฟอรัส (mg/100g) ไขมัน (g/100g) เหมาะสำหรับผู้เป็นโรคไต สันในหมู (ต้ม) ~29 ~220 ~4 ดีที่สุด เนื้อสะโพก (ต้ม) ~27 ~215 ~6 ดี เนื้อหมูสามชั้น ~22 ~195 ~30 จำกัด — ไขมันสูง หมูบด (ต้ม) ~25 ~210 ~15 พอได้ ไส้กรอกหมู ~12 ~320 ~25 หลีกเลี่ยง […]

เป็นโรคไต กินข้าวกล้อง ได้มั้ย ?

เป็นโรคไต กินข้าวกล้อง ได้มั้ย ? ความจริงที่นักกำหนดอาหารอยากให้รู้ เพราะเมื่อเป็นโรคแล้ว หลายคนเปลี่ยนมากินข้าวกล้องเพราะคิดว่าดีต่อสุขภาพกว่าข้าวขาว แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ข้าวกล้องมีข้อพิจารณาพิเศษที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ ข้าวกล้อง vs ข้าวขาว สำหรับผู้ป่วยโรคไต ชนิดข้าว ฟอสฟอรัส (mg/100 g สุก) โพแทสเซียม (mg/100 g สุก) เหมาะสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต ข้าวขาวสวย ~43 ~35 ดีมาก — เลือกได้ทุกระยะ ข้าวกล้อง ~77 ~79 กินได้ระยะต้น จำกัดใน G3b+ ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ~85 ~90 จำกัดใน G3b+ ข้าวโอ๊ต (ต้มสุก) ~130 ~100 ระวัง G3b+ เส้นก๋วยเตี๋ยว (ต้มสุก) ~30–50 ~20–35 ดีมาก — ฟอสฟอรัสต่ำสุด ข้าวกล้องมีฟอสฟอรัสสูงกว่าข้าวขาวเกือบสองเท่าเพราะรำข้าวยังอยู่ครบ […]

เป็นโรคไต กินผงชูรส ได้มั้ย

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 คำถามยอดฮิต ที่หลายคนสงสัยว่าผู้ป่วยโรคไตห้ามกินผงชูรสเด็ดขาด แต่บางคนก็ได้ยินว่าโอเค แล้วความจริงคืออะไร? คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับปริมาณโซเดียมรวมทั้งวัน ไม่ใช่ห้ามทั้งหมด แต่ก็ไม่ได้ใช้ได้อย่างไม่ควมคุม บทความนี้ผู้เขียนจะอธิบายข้อเท็จจริงจากงานวิจัยและแนวทางคลินิก พร้อมแนะนำวิธีปรับใช้ได้จริงในครัวทุกวัน ผงชูรสคืออะไร และทำไมถึงเกี่ยวกับโรคไต ผงชูรส หรือ MSG (Monosodium Glutamate) คือเกลือของกรดอะมิโน Glutamic acid ที่พบตามธรรมชาติในอาหารหลายชนิด ตั้งแต่มะเขือเทศ เห็ด ชีส ไปจนถึงน้ำปลาที่ใช้ในครัวไทยทุกวัน  ทั้งนี้ ผู้เขียนอยากให้ทำความเข้าใจว่า  ผงชูรส นั่นคือ ผงสีขาวๆ ไม่ว่าจะยี่ห้อ อ.ย.น.ม.ต หรือ ตรา ช.ด. หรือผงสีน้ำตาล อย่างตรา ร.ด. ตรา ค.น. หรือ ตรา ฟ.ท. ก็นับว่าเป็นผงชูรส หรือผงปรุงรสทั้งนั้น  จุดสำคัญที่หลายคนมองข้ามคือ ปริมาณโซเดียมในผงชูรสต่ำกว่าเกลือแกงมาก ผงชูรส 1 กรัมมีโซเดียม 120 […]

รู้จัก ” พญาล้างไต ” สมุนไพรที่ไม่ได้ช่วยชะลอไตเสื่อม

  อัปเดตล่าสุด: เมษายน 2569 “ พญาล้างไต ” เป็นชื่อสมุนไพรที่ฟังดูน่าเชื่อมาก จนหลายคนเข้าใจว่าเป็นพืชที่ช่วยฟื้นฟูไต ขับของเสีย หรือล้างไตได้จริง แต่เมื่อดูจากข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบัน จะพบว่าชื่อดังกล่าวเป็นชื่อพื้นบ้านที่ชวนให้เข้าใจเกินจริง และยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ในคนที่ยืนยันชัดว่าสมุนไพรนี้ช่วยล้างไตหรือชะลอไตเสื่อมได้จริง ขณะที่ข้อมูลด้านความปลอดภัยก็ยังมีจำกัด โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคไต เบาหวาน ความดัน หรือกำลังกินยาหลายชนิดอยู่แล้ว ที่สำคัญ ไตเป็นอวัยวะที่มีหน้าที่กรองของเสียและรักษาสมดุลของร่างกายอยู่แล้วตามธรรมชาติ จึงไม่มีแนวคิดทางการแพทย์ที่รองรับว่าเราจำเป็นต้องใช้สมุนไพรใดมาช่วย “ล้างไต” แบบที่โฆษณากันทั่วไป และในบางกรณี การเชื่อคำกล่าวอ้างเรื่องสมุนไพรล้างไต อาจทำให้ผู้ป่วยชะลอการรักษาที่จำเป็น หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีมาตรฐานจนเพิ่มความเสี่ยงต่อไตมากขึ้นได้ พญาล้างไต คืออะไร และจริง ๆ แล้วเป็นพืชชนิดไหน พญาล้างไตเป็นชื่อพื้นบ้าน ไม่ใช่ชื่อที่รับประกันสรรพคุณ ชื่อ พญาล้างไต ในไทยมักถูกใช้เรียกพืชที่บางแหล่งระบุว่าเป็น ก่ายกอม หรือชัยโย (Ehretia acuminata) แต่ในทางปฏิบัติ ชื่อนี้อาจถูกใช้ปะปนกับสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์หลายชนิด ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดได้ง่ายว่าทุกอย่างที่ใช้ชื่อนี้ต้องมีสรรพคุณเกี่ยวกับไตเหมือนกันทั้งหมด ชื่อที่ฟังดูแรง ไม่ได้แปลว่ามีหลักฐานแรงตาม แม้พืชสกุล Ehretia จะมีการใช้ในภูมิปัญญาพื้นบ้านและมีการศึกษาด้านสารสำคัญอยู่บ้าง แต่ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่เพียงพอจะสรุปว่า “พญาล้างไต” ช่วยรักษาโรคไตหรือล้างไตในคนได้จริง ทำไมคำว่า “ล้างไต” […]

ไตรกลีเซอไรด์ คืออะไร? เข้าใจค่าไขมันในเลือดที่คนไทยมองข้าม

อัปเดตล่าสุด: มีนาคม 2026 ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) คือไขมันชนิดหนึ่งในเลือด ค่าปกติควรต่ำกว่า 150 mg/dL ค่า 150–199 ถือว่าสูงเล็กน้อย 200–499 สูง และ ≥500 สูงมาก เป็นอันตรายต่อหลอดเลือดและตับอ่อน สาเหตุหลักมาจากอาหารที่มีน้ำตาลและไขมันอิ่มตัวสูง ดื่มแอลกอฮอล์ และขาดการออกกำลังกาย TAKEAWAYS ไตรกลีเซอไรด์ คืออะไร ต่างจากคอเลสเตอรอลยังไง ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) คือโมเลกุลไขมันที่ประกอบด้วยกลีเซอรอล 1 โมเลกุลจับกับกรดไขมัน (Fatty Acid) 3 โมเลกุล ทำหน้าที่เป็นแหล่งพลังงานสำรองหลักของร่างกาย เมื่อรับประทานอาหารเกินความต้องการ ไม่ว่าจะเป็นน้ำตาล แป้ง หรือไขมัน ร่างกายจะแปลงพลังงานส่วนเกินเหล่านั้นให้กลายเป็นไตรกลีเซอไรด์และเก็บสะสมไว้ในเซลล์ไขมันทั่วร่างกาย เมื่อใดที่ร่างกายต้องการพลังงาน ไตรกลีเซอไรด์จะถูกปลดปล่อยออกมาจากเซลล์ไขมันและถูกย่อยสลายให้เป็นกรดไขมันอิสระเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง คอเลสเตอรอล (Cholesterol) แม้จะเป็นไขมันในเลือดเช่นกัน แต่มีโครงสร้างและหน้าที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน คอเลสเตอรอลทำหน้าที่สร้างผนังเซลล์ ผลิตฮอร์โมนเพศ ฮอร์โมนความเครียด และวิตามินดี ในขณะที่ไตรกลีเซอไรด์ทำหน้าที่หลักด้านการสะสมพลังงาน ความแตกต่างสำคัญที่สุดที่คนไทยมักสับสน คือ คอเลสเตอรอลสูงมักสัมพันธ์กับการบริโภคไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์สูง แต่ไตรกลีเซอไรด์สูงมักสัมพันธ์กับการบริโภคน้ำตาลและแอลกอฮอล์มากกว่า […]

อาหาร ผู้ป่วย มะเร็งหลอดอาหาร -EWC

อาหาร ผู้ป่วย มะเร็งหลอดอาหาร วิธีเพิ่มน้ำหนักเมื่อกลืนลำบาก

สำหรับผู้ป่วย มะเร็งหลอดอาหาร “การกิน” อาหารธรรมดาๆแบบที่เคยกินได้ กลับกลายเป็นอุปสรรคที่ต้องเผชิญในทุกๆ วัน เนื่องจากตำแหน่งของก้อนมะเร็งและการรักษาที่มุ่งเป้าไปยังบริเวณหลอดอาหารโดยตรง ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อกระบวนการกลืนและกินอาหาร ทำให้มีภาวะทุพโภชนาการหรือขาดสารอาหารเกิดขึ้นได้บ่อยและเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อผลลัพธ์การรักษา ทำไมผู้ป่วย มะเร็งหลอดอาหาร ถึงกินได้น้อยลง? ปัญหาหลักที่ผู้ป่วยต้องเผชิญคือ ภาวะกลืนลำบาก (Dysphagia) ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็น ทำอย่างไรให้ผู้ป่วย มะเร็งหลอดอาหาร กินได้มากขึ้น เป้าหมายหลักของเราคือ การป้องกันภาวะทุพโภชนาการและรักษามวลกล้ามเนื้อไว้ให้ได้มากที่สุด โดยใช้เทคนิคการกินที่ปรับเปลี่ยนไปตามระยะของโรคและการรักษา 1. การปรับลักษณะอาหาร (Texture Modification) เมื่อผู้ป่วยเริ่มมีอาการกลืนลำบาก ควรปรับอาหารให้อยู่ในรูปแบบที่กลืนง่าย เพื่อป้องกันการสำลักและผู้ป่วยไม่รู้สึกเจ็บขณะกลืนอาหาร (หรือรู้สึกเจ็บน้อยที่สุด) หลักการสำคัญ: ควรเริ่มจากอาหารที่นิ่มที่สุดเท่าที่ผู้ป่วยจะรับได้ก่อน จากนั้นค่อยๆ ปรับเพิ่มความแข็งของอาหารขึ้นเมื่ออาการดีขึ้น เพื่อกระตุ้นให้กลไกการกลืนยังคงทำงานอยู่ 2. เพิ่มคุณค่าทางโภชนาการในทุกๆคำที่กินได้ เนื่องจากผู้ป่วยมักกินได้ในปริมาณน้อย เราจึงต้องทำให้อาหารทุกคำมี “พลังงานและโปรตีนสูง” ที่สุดเท่าที่จะทำได้ ด้วยการ 3. การจัดการมื้ออาหาร 4. การให้อาหารทางสายให้อาหาร (Enteral Nutrition) ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถกินอาหารทางปากได้เพียงพอ (เช่น กินได้น้อยกว่า 60% ของความต้องการของร่างกายเป็นเวลานานกว่า 1 […]

อาหารทางการแพทย์ เบาหวาน -EWC

อาหารทางการแพทย์ สำหรับผู้ป่วย เบาหวาน

สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน การใช้ชีวิตในแต่ละวันเปรียบเสมือนการทรงตัวอยู่บนเส้นด้ายที่ชื่อว่า “ระดับน้ำตาลในเลือด” กินน้อยไปน้ำตาลก็อาจตก กินมากไปน้ำตาลก็พุ่งสูง การหาจุดสมดุลตรงกลางจึงเป็นเป้าหมายสำคัญที่สุด และบ่อยครั้ง “อาหารทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน” ก็ถูกเสนอขึ้นมาเป็นหนึ่งในตัวช่วยนั้น แต่เคยสงสัยไหมว่า อาหารชนิดนี้ทำงานอย่างไร? แตกต่างจากนมหรืออาหารเสริมทั่วไปแค่ไหน? และที่สำคัญที่สุดคือ มันจำเป็นสำหรับเราจริงๆ หรือเป็นเพียงทางเลือกเสริมเท่านั้น?  “อาหารทางการแพทย์ สำหรับผู้ป่วย เบาหวาน” คืออะไร? อาหารทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน คือ ผลิตภัณฑ์อาหารที่ถูกคิดค้นและพัฒนาขึ้นโดยมีสัดส่วนสารอาหารที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ เพื่อช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่ ไม่ให้สูงขึ้นอย่างรวดเร็วหลังดื่ม โดยทั่วไปจะมีลักษณะสำคัญที่แตกต่างจากอาหารเสริมทั่วไป คือ ซึ่งผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักมาในรูปแบบผงสำหรับชงดื่ม หรือเป็นของเหลวพร้อมดื่ม เพื่อให้ง่ายต่อการกำหนดปริมาณพลังงานและสารอาหารที่แน่นอน เมื่อไรที่ “อาจ” จำเป็นต้องใช้อาหารทางการแพทย์ผู้ป่วย โรค เบาหวาน ?  การตัดสินใจใช้อาหารทางการแพทย์ควรมาจาก การประเมินร่วมกันระหว่างแพทย์, นักกำหนดอาหาร และตัวผู้ป่วยเอง โดยมักจะมีประโยชน์อย่างยิ่งในสถานการณ์เหล่านี้ เช่น ใครบ้างที่ “ยังไม่ควรใช้” หรือต้อง “ระวังเป็นพิเศษ”?  อาหารทางการแพทย์ โรค เบาหวาน อาหารทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยเบาหวานเป็นนวัตกรรมที่มีประโยชน์มากเมื่อถูกใช้อย่างถูกที่และถูกเวลา เพราะมันคือ “ตัวช่วยเสริม” ที่ทำให้การควบคุมน้ำตาลในวันที่วุ่นวายเป็นเรื่องง่ายขึ้น แต่ไม่ใช่ “ทางลัด” ที่จะมาแทนที่การดูแลเรื่องอาหารที่เป็นรากฐานสำคัญของการดูแลเบาหวานได้ […]

รวมสมุนไพรและเครื่องเทศ “ชูรส” สำหรับอาหารโรคไต

รวมสมุนไพรและเครื่องเทศ “ชูรส” สำหรับอาหารโรคไต

เมื่อหมอสั่งให้ “ลดเค็ม งดซีอิ๊ว ห้ามน้ำปลา” ภาพแรกที่ลอยมาคือข้าวต้มจืดๆ หรือผักลวกไร้รสชาติใช่ไหมคะ? แต่ความจริงแล้ว อาหารโรคไตไม่จำเป็นต้องจืดชืดจนกลืนไม่ลงเสมอไปค่ะความลับของความอร่อยอยู่ที่ “สมุนไพรและเครื่องเทศ” ก้นครัวไทยนี่เองค่ะ นอกจากจะช่วยกลบกลิ่นคาวและเพิ่มมิติให้รสชาติแล้ว ยังเป็น “ผงชูรสธรรมชาติ” ที่ปลอดภัย ไตไม่ต้องทำงานหนักขับโซเดียม วันนี้เราจะพาไปเปิดโลกเครื่องเทศ ที่จะเปลี่ยนเมนูจืดๆ ให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ทำไม “สมุนไพร” ถึงเป็นฮีโร่ของคนโรคไต? เมื่อไตเสื่อม เราขับโซเดียม (ความเค็ม) ออกได้ยาก การกินเค็มจะทำให้ตัวบวม ความดันพุ่ง และไตพังเร็วขึ้น สมุนไพรจึงเข้ามาทำหน้าที่: โซนปลอดภัย: สมุนไพรช่วย “ชูรส” ใช้ได้เลย สมุนไพรกลุ่มนี้สามารถใช้ปรุงอาหารได้บ่อย เพิ่มรสชาติได้ดี 1. สายแซ่บ เผ็ดร้อน  2. สายเปรี้ยว จี๊ดจ๊าด  3. สายสีสันและกลิ่น  โซนระวัง: ใช้ได้แต่ “อย่าเยอะ”  สมุนไพรบางชนิดมี โพแทสเซียม (Potassium) หรือ ฟอสฟอรัส (Phosphorus) แฝงอยู่ ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง 1.กลุ่มผักโรยใบเขียว […]

โรคไต ดื่มนมได้ไหม เลือกแบบไหน ไตไม่พัง-EWC

โรคไต ดื่มนมได้ไหม? เลือกแบบไหน “ไตไม่พัง”

หลายคนที่เป็น โรคไต หรือมีคนใกล้ตัวป่วย ก็มักจะมีคำถามยอดฮิตว่า “ดื่มนมได้ไหม” เพราะนมเป็นอาหารที่อยู่ในชีวิตประจำวันของหลาย ๆ คน “ดื่มนมแล้วแข็งแรง” คือสิ่งที่พวกเราถูกปลูกฝังมาตั้งแต่เด็ก แต่สำหรับ “ผู้ที่เป็นโรคไต” ประโยคนี้อาจใช้ไม่ได้เสมอไป เพราะนมเปรียบเสมือน “ดาบสองคม” ที่มีสารอาหารดีๆ มากมาย แต่ก็แฝงไปด้วยแร่ธาตุที่ไตขับออกยาก บทความนี้จะพาไปไขคำตอบแบบชัดๆ ว่า โรคไตระยะไหน ดื่มได้เท่าไหร่? และ นมทางเลือกแบบไหนที่รอด? เพื่อให้เราดื่มได้อย่างสบายใจ ไตไม่ทำงานหนัก ทำไมผู้ที่เป็นโรคไตต้องระวังการดื่มนม? ไตของเราทำหน้าที่เหมือน “เครื่องกรองน้ำ”  เมื่อไตเสื่อม  ตะแกรงกรองจะเริ่มตัน ทำให้ไม่สามารถขับแร่ธาตุส่วนเกินออกจากร่างกายได้ โดยเฉพาะแร่ธาตุ 2 ตัวที่แฝงมากับนม: เช็กลิสต์ โรคไต ระยะไหน ดื่มนมได้แค่ไหน? ร่างกายของแต่ละคนรับได้ไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับระยะของไต  ระยะโรคไต คำแนะนำการดื่มนม หมายเหตุ ระยะ 1–2 ✅ ดื่มได้ปกติ (1-2 แก้ว/วัน) แต่ควรเลือกสูตรไขมันต่ำ/หวานน้อย ระยะ 3a–3b ⚠️ จำกัดปริมาณ […]

1 … 5 6 7 … 13