อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 กล้วยเป็นผลไม้ที่คนไทยกินง่าย หาซื้อได้ทั่วไป และหลายคนคิดว่าดีต่อสุขภาพ แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง คำถามว่า “โรคไตกินกล้วยได้มั้ย ” ไม่ได้มีคำตอบตรงๆ ว่าใช่หรือไม่ใช่ เพราะขึ้นอยู่กับระยะของโรคไตและระดับโพแทสเซียมในเลือดของแต่ละคน ทำไมกล้วยถึงเป็นปัญหาสำหรับโรคไต สาเหตุหลักคือโพแทสเซียม กล้วยหนึ่งลูกขนาดกลาง (~118 g) มีโพแทสเซียมประมาณ 420–450 mg ซึ่งถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับผลไม้ชนิดอื่น ในคนปกติ ไตจะขับโพแทสเซียมส่วนเกินออกทางปัสสาวะได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ในผู้ป่วย CKD โดยเฉพาะระยะ G3b ขึ้นไป ความสามารถในการขับโพแทสเซียมลดลง ส่งผลให้โพแทสเซียมสะสมในเลือด ภาวะที่เรียกว่า Hyperkalemia ซึ่งอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะและเป็นอันตรายถึงชีวิต แนวทางสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 ระบุว่าผู้ป่วย CKD ระยะ G4–G5 หรือผู้ที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงกว่า 5.0 mEq/L ควรจำกัดโพแทสเซียมไม่เกิน 2,000–3,000 mg ต่อวัน กล้วยแต่ละชนิดมีโพแทสเซียมเท่าไร ชนิดกล้วย ปริมาณ โพแทสเซียม (mg) ข้อควรระวัง […]

ผัดกะเพราราดข้าวเป็นเมนูโปรดของคนไทยทุกวัย แต่พอรู้ว่าเป็นโรคไต หลายคนก็เลิกกินทันที เพราะกังวลเรื่องโซเดียม คำตอบคือ ผัดกะเพราสูตรร้านอาหารทั่วไปมีโซเดียมสูงมากจริง แต่ถ้าปรุงเองที่บ้านด้วยการปรับสูตร ยังสามารถกินได้อย่างปลอดภัย บทความนี้แยกแยะให้ชัดว่าอะไรในผัดกะเพราที่เป็นปัญหา อะไรยังโอเค และมีสูตรผัดกะเพราสำหรับผู้ป่วยโรคไตที่ทำง่ายและอร่อยได้จริง ผัดกะเพราร้านทั่วไป โซเดียมสูงแค่ไหน ปัญหาหลักของผัดกะเพราคือเครื่องปรุงที่ใช้หลายชนิดพร้อมกัน ซึ่งโซเดียมสะสมเร็วมากโดยที่ไม่รู้ตัว เครื่องปรุงในผัดกะเพราสูตรปกติ ปริมาณที่ใช้ โซเดียม (mg) น้ำปลา 1 ช้อนชา  400 ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนชา 400 ซอสหอยนางรม 1 ช้อนโต๊ะ ~450–550 น้ำตาล 1 ช้อนชา 0 รวมโซเดียมต่อจาน (สูตรปกติ) — ~1,250–1,350 mg โควต้าสำหรับผู้ป่วยโรคไตทั้งวัน — 2,000–2,300 mg ผัดกะเพราสูตรร้านทั่วไป 1 จาน มีโซเดียมสูง กิน โควต้าโซเดียมทั้งวันสำหรับผู้ป่วยโรคไตไปถึงครึ่งนึง  นั่นหมายความว่ากินผัดกะเพราจานเดียว โซเดียมทั้งวันเกือบหมดแล้ว   อะไรในผัดกะเพราที่ยังโอเค ก่อนจะท้อ มาดูกันก่อนว่าส่วนไหนของผัดกะเพราที่ยังดีสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนประกอบ […]

เนื้อวัวเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงและธาตุเหล็กที่ดีมาก แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต เนื้อวัวมีข้อพิจารณาที่ต้องดูเพิ่มจากเนื้อหมูเล็กน้อย ทั้งเรื่องฟอสฟอรัสที่สูงกว่าเล็กน้อย และเรื่องกรดยูริกที่อาจเป็นปัญหาถ้ากินมากเกินไป เปรียบเทียบเนื้อวัวกับเนื้อหมูสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต ประเภทเนื้อ โปรตีน (g/100g) ฟอสฟอรัส (mg/100g) พิวรีน (เสี่ยงกรดยูริกสูง) สำหรับผู้ป่วยโรคไต เนื้อวัวไม่ติดมัน (ต้ม) ~31 ~215–240 ปานกลางสูง กินได้ จำกัดปริมาณ หมูสันใน (ต้ม) ~29 ~220 ปานกลาง กินได้ จำกัดปริมาณ อกไก่ (ต้ม) ~31 ~220 ปานกลาง ดีมาก เนื้อวัวติดมัน ~25 ~185 ปานกลางสูง จำกัด — ไขมันอิ่มตัวสูง เครื่องในวัว (ตับ ไต) ~20–26 ~350–500 สูงมาก หลีกเลี่ยง   เนื้อวัวและเนื้อหมูมีฟอสฟอรัสใกล้เคียงกัน กุญแจสำคัญคือ ปริมาณ และ วิธีปรุง ไม่ใช่ชนิดของเนื้อสัตว์ เนื้อวัวไม่ติดมันต้มสุกเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ป่วยโรคไต ที่ต้องการความหลากหลายในอาหาร […]

แซลมอนเป็นหนึ่งในปลาที่น่าสนใจมากสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะนอกจากเป็นโปรตีนคุณภาพสูงแล้ว ยังอุดมด้วยกรดไขมัน Omega-3 (EPA และ DHA) ที่งานวิจัยหลายชิ้นชี้ว่าอาจช่วยลดการอักเสบเรื้อรังและปกป้องระบบหัวใจในผู้ป่วย CKD ได้ คำตอบคือกินได้และแนะนำให้กิน แต่ต้องกินสุก ควบคุมปริมาณ และระวังวิธีปรุงที่อาจเพิ่มโซเดียมโดยไม่รู้ตัว คุณค่าทางโภชนาการของแซลมอนสำหรับผู้เป็นโรคไต สารอาหาร แซลมอนอบ 100 g ความสำคัญสำหรับผู้เป็นโรคไต โปรตีน ~25 g นับรวมในโควต้าโปรตีน Omega-3 (EPA+DHA) ~2,000–2,500 mg ดี — ต้านการอักเสบ ฟอสฟอรัส ~265 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โพแทสเซียม ~360 mg ปานกลาง — ระวัง G3b+ โซเดียม (ไม่ปรุง) ~59 mg ต่ำ — โอเค จากงานวิจัยของ Roumeliotis et […]

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 ทุเรียนเป็นนับว่าเป็น ราชาผลไม้ ที่คนไทยหลายคนรัก และมักเป็นหัวข้อถกเถียงในวงการโภชนาการโรคไต บางคนบอกว่ากินได้นิดหน่อย บางคนบอกว่าห้ามเด็ดขาด แล้วความจริงคืออะไร? คำตอบคือทุเรียนเป็นผลไม้ที่ผู้ป่วยโรคไต  ส่วนใหญ่ควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัดอย่างเคร่งครัด เพราะมีทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสในระดับสูง รวมถึงมีพลังงานและน้ำตาลสูงซึ่งกระทบผู้ป่วยที่มีเบาหวานร่วมด้วย สารอาหารในทุเรียนที่เป็นปัญหาสำหรับโรคไต ทุเรียน 100 g มีสารอาหารที่ผู้ป่วยโรคไตต้องระวังดังนี้ สารอาหาร ปริมาณใน 100 g ความสำคัญสำหรับคนเป็นโรคไต โพแทสเซียม ~436 mg สูงมาก — เสี่ยงภาวะโพแทสเซียมสูง  Hyperkalemia ฟอสฟอรัส ~39 mg ปานกลาง — สะสมในระยะ G3b+ พลังงาน ~147 kcal สูง — ระวังน้ำหนักและน้ำตาล น้ำตาล ~27 g สูงมาก — อันตรายถ้ามีเบาหวาน ทุเรียน 1 พู (~100 […]

เป็นโรคไต กินหมู ได้มั้ย คำถามยอดฮิต ของคนที่เริ่มเป็นโรคไต เพราะเนื้อหมูเป็นโปรตีนที่คนไทยกินมากที่สุดชนิดหนึ่ง ทั้งผัด ต้ม ทอด หรือย่าง สำหรับผู้ป่วยโรคไต คำตอบคือ กินได้ เนื้อหมูเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่แนะนำสำหรับ CKD แต่ปริมาณต้องควบคุมตามระยะของโรค และวิธีปรุงที่ถูกต้องสำคัญมาก เนื้อหมูส่วนไหนเหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไต ส่วนของหมู โปรตีน (g/100g) ฟอสฟอรัส (mg/100g) ไขมัน (g/100g) เหมาะสำหรับผู้เป็นโรคไต สันในหมู (ต้ม) ~29 ~220 ~4 ดีที่สุด เนื้อสะโพก (ต้ม) ~27 ~215 ~6 ดี เนื้อหมูสามชั้น ~22 ~195 ~30 จำกัด — ไขมันสูง หมูบด (ต้ม) ~25 ~210 ~15 พอได้ ไส้กรอกหมู ~12 ~320 ~25 หลีกเลี่ยง […]

เป็นโรคไต กินข้าวกล้อง ได้มั้ย ? ความจริงที่นักกำหนดอาหารอยากให้รู้ เพราะเมื่อเป็นโรคแล้ว หลายคนเปลี่ยนมากินข้าวกล้องเพราะคิดว่าดีต่อสุขภาพกว่าข้าวขาว แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ข้าวกล้องมีข้อพิจารณาพิเศษที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ ข้าวกล้อง vs ข้าวขาว สำหรับผู้ป่วยโรคไต ชนิดข้าว ฟอสฟอรัส (mg/100 g สุก) โพแทสเซียม (mg/100 g สุก) เหมาะสำหรับ ผู้ป่วยโรคไต ข้าวขาวสวย ~43 ~35 ดีมาก — เลือกได้ทุกระยะ ข้าวกล้อง ~77 ~79 กินได้ระยะต้น จำกัดใน G3b+ ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ~85 ~90 จำกัดใน G3b+ ข้าวโอ๊ต (ต้มสุก) ~130 ~100 ระวัง G3b+ เส้นก๋วยเตี๋ยว (ต้มสุก) ~30–50 ~20–35 ดีมาก — ฟอสฟอรัสต่ำสุด ข้าวกล้องมีฟอสฟอรัสสูงกว่าข้าวขาวเกือบสองเท่าเพราะรำข้าวยังอยู่ครบ […]

อัพเดต เมื่อ เมษายน 2569 คำถามยอดฮิต ที่หลายคนสงสัยว่าผู้ป่วยโรคไตห้ามกินผงชูรสเด็ดขาด แต่บางคนก็ได้ยินว่าโอเค แล้วความจริงคืออะไร? คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับปริมาณโซเดียมรวมทั้งวัน ไม่ใช่ห้ามทั้งหมด แต่ก็ไม่ได้ใช้ได้อย่างไม่ควมคุม บทความนี้ผู้เขียนจะอธิบายข้อเท็จจริงจากงานวิจัยและแนวทางคลินิก พร้อมแนะนำวิธีปรับใช้ได้จริงในครัวทุกวัน ผงชูรสคืออะไร และทำไมถึงเกี่ยวกับโรคไต ผงชูรส หรือ MSG (Monosodium Glutamate) คือเกลือของกรดอะมิโน Glutamic acid ที่พบตามธรรมชาติในอาหารหลายชนิด ตั้งแต่มะเขือเทศ เห็ด ชีส ไปจนถึงน้ำปลาที่ใช้ในครัวไทยทุกวัน  ทั้งนี้ ผู้เขียนอยากให้ทำความเข้าใจว่า  ผงชูรส นั่นคือ ผงสีขาวๆ ไม่ว่าจะยี่ห้อ อ.ย.น.ม.ต หรือ ตรา ช.ด. หรือผงสีน้ำตาล อย่างตรา ร.ด. ตรา ค.น. หรือ ตรา ฟ.ท. ก็นับว่าเป็นผงชูรส หรือผงปรุงรสทั้งนั้น  จุดสำคัญที่หลายคนมองข้ามคือ ปริมาณโซเดียมในผงชูรสต่ำกว่าเกลือแกงมาก ผงชูรส 1 กรัมมีโซเดียม 120 […]